Grondwateroverlast Noordwijk aan Zee – vier feiten op een rij

Grondwateroverlast in Noordwijk aan Zee

Grondwateroverlast in Noordwijk aan Zee

Sinds 2013 is er sprake van grondwateroverlast in Noordwijk aan Zee. Het hoogheemraadschap van Rijnland en de gemeente hebben daarop gedetailleerd onderzoek gedaan naar oorzaak en oplossingen. De gedupeerden zijn vanaf het begin nauw betrokken bij het proces. Toch komen uit de gemeenschap af en toe geluiden die aantonen dat niet alles even duidelijk voor iedereen is. Daarom nu nogmaals, de feiten op een rij.

1 Grondwateroverlast in Noordwijk aan Zee door combinatie van factoren

De hoge grondwaterstand in Noordwijk aan Zee die in het najaar van 2013 een reeks van klachten gaf, is veroorzaakt door een combinatie van factoren. De grootste oorzaken zijn de kustversterking (bestaande uit een verplaatsing van de kustlijn én de aanleg van een dijk-in-duinconstructie) en de infiltratievoorzieningen. De kustversterking was noodzakelijk omdat de kust bij Noordwijk aan zee veiliger gemaakt moest worden om Noordwijk en het achterland beter te beschermen tegen de zeespiegelstijging. Naast deze oorzaken viel er lange tijd - meer dan normaal - veel neerslag

Ook heeft nieuw onderzoek meer inzicht gegeven in - een in de ondergrond - aanwezige kleilaag. Deze kleilaag is uiteraard al heel veel langer aanwezig, maar nu is duidelijk dat deze kleilaag een veel grotere invloed heeft op de werking van het grondwatersysteem, dan voorheen werd gedacht.

2 Verschillende maatregelen moeten overlast verhelpen

Om de grondwateroverlast te verhelpen wordt ter plaatse van de Koningin Wilhelminaboulevard een horizontale drainage aangelegd. Daarnaast wordt in de infiltratietanks die aanwezig zijn in de Huis ter Duijnstraat een verticale drainage aangebracht. Deze verticale verbinding dient het lokale overtollige grondwater naar diepere grondlagen onder de kleilaag af te voeren.

Ook is sinds januari 2015 op het parkeerterrein Maarten Kruytstraat een grondwaterpomp actief om de grondwaterstand in de omgeving te verlagen. Deze tijdelijke maatregel blijft actief totdat bovengenoemde maatregelen gerealiseerd zijn, om zodoende in de tussentijd de overlast te beperken.

Door klimaatverandering (meer en hevigere neerslag en stijging van de zeespiegel) zal de grondwaterstand de komende decennia nog verder stijgen. Dit ondanks de maatregelen die gemeente en hoogheemraadschap nu nemen. Dat betekent dat inwoners ervoor moeten zorgen dat alle kelders waterdicht zijn.

3 Noordwijk en Katwijk: overeenkomsten en verschillen

Net als Noordwijk heeft ook Katwijk een kustversterkingsproject achter de rug. In beide gevallen is de een dijk-in-duinconstructie gecombineerd met een verbreding van het strand. In Katwijk is een ondergrondse parkeergarage aangelegd in de dijk-in-duinconstructie.

Net als in Noordwijk is ook in Katwijk sprake van een slecht doorlatende kleilaag in de ondiepe ondergrond. Bij het ontwerp voor de kustversterking in Katwijk was al veel informatie over de verbreiding en de eigenschappen van de kleilaag bekend. In het ontwerp van de kustversterking is daarmee rekening gehouden. Zo is in het ontwerp van de kustversterking in Katwijk een grondwaterbeheersysteem in de vorm van een horizontale drainage opgenomen (feitelijk eenzelfde oplossing als waarvoor nu achteraf in Noordwijk is gekozen).

Het ontwerp van de kustversterking van Katwijk was gereed voordat in Noordwijk klachten kwamen over grondwateroverlast. De klachten over grondwateroverlast in Noordwijk hebben dus niet geleid tot een aanpassing van het ontwerp van de kustversterking in Katwijk.

4 Noordwijk, Rijnland en gedupeerden

De gemeente en het hoogheemraadschap werken vanaf het moment van de eerste klachten van grondwateroverlast intensief samen op dit dossier. Dit heeft ertoe geleid dat de gemeenteraad van Noordwijk en de verenigde vergadering van Rijnland eind 2015 een inhoudelijk identiek besluit hebben genomen over de te nemen maatregelen (zie boven). De gedupeerden zijn steeds meegenomen in het proces en op de hoogte gehouden van de maatregelen.

Naast de technische maatregelen wordt een traject van nadeelcompensatie gestart om de gedupeerden te compenseren. Een onafhankelijke schadeadviescommissie zal daarbij bepalen welk deel van het geleden nadeel voor rekening van Rijnland, de gemeente en welk deel voor rekening van gedupeerden blijft.

De gemeente heeft - nog voordat er sprake was van grondwaterlast - een grondwatermeetnet aangelegd om de grondwatersituatie in Noordwijk aan Zee in kaart te brengen. Dit grondwatermeetnet heeft bijgedragen in de resultaten van het grondwateronderzoek. In de toekomst wordt dit meetnet gebruikt om de ontwikkelingen van het grondwater te kunnen blijven monitoren. Via de website van de gemeente zijn de  gegevens van het meetnet door een ieder te raadplegen.