Het hoogheemraadschap van Rijnland doet er alles aan om schaatsen op natuurijs in de komende tijd mogelijk te maken. Door het water tijdens een langdurige vorstperiode rust te gunnen kan een mooie ijsvloer ontstaan.
Afgaand op de weersverwachtingen, blijft het nog een tijd vriezen en ontstaan in Nederland de schaatskriebels. Zo ook in Rijnland’s gebied willen velen het liefst morgen al een toertocht maken. Als waterbeheerder draagt Rijnland een steentje bij aan die schaatspret, maar waarschuwt tegelijkertijd voor situaties waar dat niet mogelijk is.
De vele polder- en de vier grote boezemgemalen zorgen voor een vast peil in het watersysteem. Door die bemaling ontstaat aan beide kanten van het gemaal stroming. Stromend water is slecht voor de vorming of het behoud van ijs. Omdat het in een vorstperiode niet regent, zal het waterpeil niet stijgen en kunnen sommige gemalen worden uitgezet. Daarmee komt het water tot rust en kan het mooi aanvriezen. “Maar soms ligt het ingewikkelder”, zegt Erik van der Linden, één van de watersysteembeheerders van Rijnland. “In diepe polders hebben we last van kwel, dan komt het water voortdurend uit de bodem omhoog en dan moeten we wel malen. Een ijslaag zou trouwens opbarsten door de druk van onderaf”. Daar voegt hij nog aan toe “dat het water in zo'n diepe polder ook vaak een hoog chloridegehalte heeft. Dat houdt goede ijsvorming dan ook tegen. Als het ijs aan weerskanten van een gemaal onbetrouwbaar is, wordt die plek gemarkeerd met takkenbossen of linten”. Zo voorkomt Rijnland dat er onveilige situaties ontstaan voor de schaatsliefhebbers.
Bij de kleinere poldergemalen kijkt Rijnland per geval wat mogelijk is. Voor de vier grote boezemgemalen is er een vast scenario. Als de vorstperiode echt doorzet worden de gemalen in Katwijk, Spaarndam en Halfweg uitgezet en wordt alleen het gemaal in Gouda gebruikt. “Het regent dan weliswaar niet, maar het kwelwater uit de polders en water vanuit onze zuiveringsinstallaties moet toch worden afgevoerd. Door daarvoor ons boezemgemaal in Gouda te gebruiken, voorkomen we schade aan het ijs. Het geloosde water komt terecht op de Gouwe (een waterweg die zo lang mogelijk wordt opengehouden voor de scheepvaart)”.
De zuiveringsinstallaties die rioolwater reinigen, lozen het schone water in sloten, grachten etc. Dit water is relatief warm en maakt het ijs - op die plekken waar geloosd wordt - onbetrouwbaar. Dit geldt ook voor het centrum van Leiden, waar een elektriciteitcentrale verwarmd koelwater loost. Om te voorkomen dat dit warmere water zich door de binnenstad verspreidt, is een aantal afdammingen geplaatst die het warmere water de stad uit voeren.
Ondanks de maatregelen die Rijnland neemt om te anticiperen op de ijspret, staat veiligheid voorop. Daarom benadrukt het waterschap dan ook de eigen verantwoordelijkheid van de schaatsliefhebber bij het betreden van het ijs.
