Beveiligd baggeren in Haarlem

In opdracht van de Gemeente Haarlem en het hoogheemraadschap van Rijnland wordt momenteel in Haarlem een grootschalig baggerwerk uitgevoerd. In totaal zal tijdens dit werk ongeveer 500.000 kubieke meter bagger worden afgevoerd. Er zijn diverse redenen om de Haarlemse wateren uit te baggeren. Het vergroot de toegankelijkheid voor de beroeps- en recreatieve vaart. Ook zorgt het voor schoner water in de stad omdat de verontreinigde bagger wordt vervangen door schoon duinwater. Het verbetert bovendien de waterafvoer waardoor de kans op eventuele wateroverlast vermindert.

Een bijzonder aspect van baggeren is dat oude steden als Haarlem tijdens de Tweede Wereldoorlog werden gebombardeerd. Ook zijn er gevechten op de grond geweest. Daardoor zijn in veel Nederlandse steden nog gedumpte munitie en vliegtuigbommen in het water aanwezig. In verband hiermee is tijdens de voorbereiding van het baggerwerk uitgebreid onderzoek gedaan naar mogelijke locaties in Haarlem waar munitie zou kunnen liggen.

Op dit moment zijn twaalf locaties bepaald in Haarlem waar zeer waarschijnlijk klein kaliber munitie ligt zoals kogels en granaten. Voor deze locaties zijn speciale maatregelen voor de omgeving getroffen om beveiligd te kunnen baggeren en zo de veiligheid van de omgeving te waarborgen. 

Waarom beveiligd baggeren?

De munitie die mogelijk in de bagger ligt is al meer dan 60 jaar oud en daarom is de kans dat er iets ontploft ook zeer klein. Tot op heden zijn er in Nederland geen noemenswaardige incidenten gebeurd tijdens de vele baggerwerkzaamheden die dagelijks plaatsvinden. Om alle risico’s toch zoveel mogelijk te beperken zijn er diverse beveiligende maatregelen genomen. Zo worden speciale schermen geplaatst waarbinnen de werkzaamheden gaan plaatsvinden. De baggeraar zelf is beschermd door een beveiligde cabine. De bagger die op de 12 locaties gevonden wordt, wordt direct per boot afgevoerd naar een ponton in het Noorder Buitenspaarne. Hier wordt de baggerspecie beveiligd uitgezeefd en zal de eventueel aanwezige munitie worden verwijderd.

Het onderzoek naar munitie

Door een gespecialiseerd bedrijf is in 2004 onderzoek verricht naar locaties in de Haarlemse wateren waar munitie zou kunnen liggen. Door het raadplegen van historische archieven zijn ‘verdachte’  locaties in kaart gebracht. Hierbij is onderscheid gemaakt tussen locaties met mogelijk klein kaliber munitie, zoals kogels en granaten, en locaties met mogelijk groot kaliber munitie zoals vliegtuigbommen.

Groot kaliber munitie

Inmiddels is een uitgebreid detectieonderzoek verricht naar de mogelijke ligging van groot kaliber munitie zoals vliegtuigbommen. Recent zijn duikploegen gestart met het onderzoeken van alle in kaart gebrachte objecten (van 50 kilogram en meer) in de waterbodem, om te bepalen of het echt om groot kaliber munitie gaat. Er kunnen namelijk ook andere grote ijzeren objecten tussen zitten zoals koelkasten. Aan de hand van de resultaten van dit onderzoek wordt begin 2006 besloten of en wanneer er geruimd moet worden.

Verdere informatie?

Voor verdere informatie over onder meer de planning van de beveiligde baggerwerkzaamheden kun je de website www.baggereninhaarlem.nl raadplegen.