Baggerwerkzaamheden

Wie voert de baggerwerkzaamheden uit? Wat wordt precies gebaggerd? Welke technieken gebruikt de aannemer en wat zijn de gevolgen voor de directe omgeving? Hoe wordt omgegaan met trajecten waar niet gesprongen explosieven voor kunnen komen?

De aanbesteding
Leggergegevens
Materieel
Conventionele explosieven

Aanbesteding bestek baggeren Katwijks Kanaal en Maandagse Watering

Op 30 maart 2006 heeft de aanbesteding plaatsgevonden van het bestek voor het baggeren van het Katwijks Katwijk en de Maandagse Watering. De combinatie Boskalis-Van Oord is daarbij al winnaar uit de bus gekomen. De combinatie had op de werkzaamheden ingeschreven voor een bedrag van € 3.394.700,00. Op 8 mei 2006 heeft deze combinatie dan ook opdracht gekregen de werkzaamheden uit te voeren. Boskalis en Van Oord behoren tot de grootste baggeraars van de wereld. De werkzaamheden worden namens het hoogheemraadschap van Rijnland begeleid door de firma Niebeek Milieumanagement.

Leggergegevens

De watergangen worden tot de afmetingen die in de legger zijn vastgelegd gebaggerd. De bodem wordt tot 20 cm onder de ingreepmaat gebaggerd tot de onderhoudsmaat. Hieronder vindt u een overzicht van de watergangen en de bijbehorende leggergegevens. Wat is een legger

Materieel

De aannemer gebruikt verschillend materieel voor de baggerwerkzaamheden in het Katwijks Kanaal en de Maandagse Watering. In de Maandagse Watering is gebruik gemaakt van een bandenkraan op ponton en een hydraulische kraan. De bagger werd met behulp van kleine duwbakken naar de overslaglocatie vervoerd.

Bandenkraan op ponton	Hydraulische kraan	Duwbak

In het Katwijks Kanaal wordt gebruik gemaakt van het kraanschip ‘Magri’. De baggerspecie wordt momenteel afgevoerd met grote beunschepen. Een beunschip kan per keer ongeveer 500 m3 vervoeren.

Kraanschip Magri	Beunschip	Magri en Beunschip

Conventionele explosieven

Bijzonder aandachtpunt is de aanwezigheid van explosieven in de te baggeren watergangen. Uit historisch onderzoek is gebleken dat één locatie (zie kaartje (pdf) ) in het Katwijks Katwijk verdacht is van de aanwezigheid van conventionele explosieven. Door een gespecialiseerd bedrijf is een detectieonderzoek uitgevoerd. Dit is gebeurd met behulp van een magnetometer, waarmee passief de aardmagnetische verstoring wordt gemeten, die wordt veroorzaakt door ijzerhoudende objecten in de bodem. Hierbij is een groot aantal metalen objecten gevonden van verschillende grootte. Hier kunnen explosieven tussen zitten, al zullen de meeste objecten dit niet zijn.

In oktober 2007 is het traject onder beveiligde omstandigheden gebaggerd. Dit betekent dat extra maatregelen genomen zijn om er voor te zorgen dat eventuele aanwezige explosieven geen gevaar vormen voor de eigen medewerkers of de omgeving. Om het personeel te beveiligen wordt het baggermaterieel gepantserd en er wordt extra voorzichtig gebaggerd. Voor de publieke veiligheid wordt het kanaal en de directe omgeving voor het publiek tijdens de werkzaamheden afgesloten. Indien er op enig moment een verhoogd risico voor de omgeving zou ontstaan kunnen nog uitgebreidere maatregelen genomen worden, tot tijdelijke ontruimingen toe.

Er zijn grofweg twee momenten waarop er een grotere kans bestaat op het ontploffen van een explosief, op het moment dat het van de bodem opgepakt wordt en als het op het schip neergelegd wordt. Zolang het explosief in rust is, is er geen enkel risico (de meeste explosieven liggen er immers al zo'n zestig jaar!). Op basis van de metingen is bekend waar zich grote objecten in de bodem bevinden. Deze worden in de bodem door een duiker vrij gegraven. Blijkt het object een explosief te zijn, dan wordt in overleg met specialisten bekeken of en hoe het explosief onder water onschadelijk gemaakt kan worden. Hierbij kan de Explosieven Opruimingsdienst (EOD) van de Marine bij betrokken worden. Water geeft namelijk de vrijwel beste bescherming tegen de gevolgen van een eventuele explosie. Pas als het explosief onschadelijk is wordt het boven water gehaald. Er is dan geen risico meet op ontploffing.

Kleinere objecten worden voorzichtig opgeschept en op het schip op een rooster geplaatst. Dit rooster is door bepantsering omgeven. Met waterjets wordt de bagger door het rooster gespoeld, waarna de explosieven (bijvoorbeeld kogels of handgranaten) op het rooster achterblijven. Deze worden door een specialist in een speciale bomvrije kluis gestopt en door de EOD naar een veilige plaats vervoerd en vernietigd.

Tenslotte: Aan het ruimen van (oude) explosieven zijn risico's verbonden. Door zorgvuldig te werken worden de risico's geminimaliseerd. Dit werk wordt dan ook uitgevoerd door en onder verantwoordelijkheid van ervaren specialisten. Een ontploffing van een explosief met gevolgen voor de publieke veiligheid heeft namelijk veel grotere gevolgen voor het personeel ter plaatse.

In de bijgevoegde FAQ (veelgestelde vragen) (Word document) kunt u meer informatie vinden.

In december 2007 is het beveiligd baggeren afgerond. Uiteindelijk is er één handgranaat en een aantal patronen gevonden. Het Explosieven Opruimings Commando heeft de explosieven op het strand vernietigd.