Leiden

Leiden heeft een achterstand in het baggeren van de watergangen. De laatste keer dat er gebaggerd is in Leiden is tientallen jaren geleden. Daarom is het hoogheemraadschap van Rijnland gestart met het baggeren van een groot aantal stadsgrachten, singels en andere watergangen.

Een berg van 60 meter
Eerst waterbodemonderzoek doen
Hoe gaat het in zijn werk?
Overlast tot een minimum beperken
Waar gaan we baggeren?
Wanneer gaan we baggeren?
Waarschuwing voor watersporters
Betrokkenen
Projectgegevens
Meer weten
Bij wie kan ik terecht voor meer informatie?

Een berg van 60 meter

Het hoogheemraadschap van Rijnland gaat de baggerachterstand aanpakken door een groot aantal watergangen (30 km) te baggeren. In totaal betreft circa 260.000 m3 bagger. Als je dit op een voetbalveld zou storten, zou er een berg van meer dan 60 meter ontstaan. Dat is net zo hoog als de collectietoren van Natuurmuseum Naturalis, onze buurman in Leiden.

De werkzaamheden, die uitgevoerd worden in opdracht van Rijnland, zijn noodzakelijk om de waterhuishouding te optimaliseren en de kwaliteit van het water te verbeteren. Het zorgt voor schoner en daarmee gezonder water in de stad. Bovendien verbetert het baggeren de waterafvoer, waardoor de kans op mogelijke wateroverlast afneemt. Het Rijk draagt met een subsidie bij aan de baggerwerkzaamheden. Eénderde van de kosten vallen onder de Subbied subsidie regeling. Een aannemersbedrijf verwijdert de baggerspecie die zich in loop van de jaren heeft gevormd.

Eerst een waterbodemonderzoek doen

Met een waterbodemonderzoek is de kwaliteit van de baggerspecie bepaald. Ook is er bepaald hoeveel baggerspecie moet worden verwijderd om de watergangen op de juiste diepte te brengen. De kwaliteit van de specie is verdeeld in klassen variërend van 1 t/m 4 (1 is nagenoeg schoon en 4 is sterk verontreinigd). Afhankelijk van de kwaliteit wordt de specie afgevoerd naar een daarvoor bestemde verwerkingslocatie.

Voor het baggeren bestaan verschillende baggertechnieken. In stedelijke gebieden kan de aannemer vaak niet vanaf de kant werken vanwege obstakels langs de waterkant. Daarom werkt men vaak met drijvende technieken. De baggerspecie vervoert men vervolgens met behulp van drijvende beunbakken. Op een op- of overslaglocatie kan de specie in een schip of vrachtwagen worden overgeladen. Bij de keuze van de baggertechniek wordt getracht overlast voor de omgeving zoveel mogelijk te beperken.

Hoe gaat het in zijn werk?

De bagger die op de waterbodem ligt, wordt door graafmachines op een ponton in drijvende beunbakken geschept. De beunbakken vervoeren de baggerspecie over het water naar een overslaglocatie aan de rand van de stad. Vandaar wordt het naar een verwerkingslocatie gebracht. Op sommige locaties wordt de baggerspecie in vrachtwagens geladen, die het direct naar de verwerkingslocatie brengen. De baggerspecie wordt zoveel mogelijk hergebruikt. De specie die daar te verontreinigd voor is, wordt naar het baggerdepot De Slufter op de Maasvlakte gebracht.

Om het werk snel te laten verlopen, wordt er op verschillende plaatsen tegelijk gebaggerd. Werkzaamheden in en langs het water kunnen overlast voor aan- en omwonenden veroorzaken. Om de overlast te beperken, wordt zoveel mogelijk vanaf het water gewerkt. De meeste graafmachines staan dan ook op pontons in het water. Smalle watergangen worden met een schuifboot gebaggerd. Dit is een soort bulldozer in het water die de bagger naar één plek schuift. Vanaf die locatie wordt de bagger in beunbakken of vrachtwagens geladen.

Overlast tot een minimum beperken

De werkzaamheden zijn in november 2008 gestart. Daarvoor is een gedegen voorbereiding gedaan. Dit is noodzakelijk om de stad gedurende de werkzaamheden bereikbaar te houden en eventuele overlast tot een minimum te beperken. Daarom vindt afstemming plaats met andere civieltechnische werken in Leiden, zoals de aanpak van wegen, bruggen en kademuren. Ook houden we rekening met culturele en maatschappelijke activiteiten op en naast het water. Daarnaast besteden we aandacht aan ligplaatsen van pleziervaartuigen en woonschepen in wateren waar gebaggerd wordt. Uiteraard nemen we ook ecologische aspecten in de planning mee.

Waar gaan we baggeren?

 De te baggeren watergangen zijn: 

• Rijnsburgersingel   
• Morssingel
• Galgewater
• Oude Vest
• Maresingel/Herensingel
• Slaaghsloot
• Oude Rijn
• Nieuwe Rijn
• Rijn, traject Galgewater
• Rijn, traject Oude Rijn-Galgewater
• Haarlemmer Trekvaart
• Rijn-Schiekanaal
• Wittesingel
• Zoeterwoudse Singel
• Zijl (gedeelte)
• Zijlsingel
• Gasthuiswatering
• Boshuizerwatering
• Voorboezem Hofpolder
• Vrouwenvaart
• Vijfde Binnenvestgracht
• Stadsmolensloot
• Oude Herengracht
• Binnenoostsingel
• Watering tussen Slaaghweg en Rijn
• Watering tussen Spoorweg en Rijn
• Pesthuiswatering  

Wanneer gaan we baggeren?

De baggerwerkzaamheden starten in november 2008 en zullen naar verwachting in 2011 worden afgerond. De planning van de werkzaamheden is doorlopend onderhevig aan veranderingen. Een groot aantal factoren is van invloed op de planning, zoals:

• festiviteiten en andere evenementen op of nabij het water
• voorkomen van hinder voor beroeps- en recreatievaart
• ligplaats woon- en pleziervaartuigen
• andere (grote) werkzaamheden in Leiden, zoals de aanpak van wegen, bruggen en kademuren
• ecologische aspecten

Bij het plannen van de werkzaamheden wordt getracht de overlast voor de omgeving zoveel mogelijk te beperken. Mochten er baggerwerkzaamheden bij u in de buurt gaan plaatsvinden, dan wordt u hierover tijdig geïnformeerd per brief. Wilt u meer informatie over de planning, dan kunt u contact met ons opnemen.

Waarschuwing voor watersporters

In watergangen waar gebaggerd wordt, kan hinder ontstaan. Het is zeer onverantwoord om dicht in de buurt van het baggermaterieel te varen. Dit geldt ook voor het overslagponton bij de Rijnzichtbrug.

Als u langs het baggerponton vaart, wees er dan zeker van dat de machinist u altijd goed kan zien om onveilige situaties te voorkomen!

Is er gevaar voor explosieven tijdens het baggeren?

In 2006 werd bij het baggeren munitie uit de Tweede Wereldoorlog gevonden. De Arbeidsinspectie legde het werk stil vanwege mogelijke risico’s die de medewerkers van de aannemer liepen. De veiligheid voor de omgeving is nooit in het geding geweest.

In overleg met de Arbeidsinspectie en de gemeente heeft het hoogheemraadschap een nieuwe aanpak opgesteld die in extra voorzorgsmaatregelen voor deze medewerkers voorziet. De extra voorzorgsmaatregelen bestaan onder andere uit een snellere veilige filtering van bodemvreemd materiaal uit baggerspecie en een veiligheidsprocedure, die direct in werking treedt als er munitie wordt aangetroffen.

Betrokken bij het baggeren in Leiden

Opdrachtgever

Het hoogheemraadschap van Rijnland is verantwoordelijk voor het onderhoud van de watergangen. Het gaat daarbij om het kwalitatieve en kwantitatieve beheer van het water in Leiden. Rijnland is daarom opdrachtgever van het baggerwerk en financiert de baggerwerkzaamheden.

Ook de gemeente Leiden is betrokken bij het project. De gemeente moet ervoor zorgen dat schepen over het water kunnen blijven varen en dat de woonschepen een goede ligplaats hebben. Verbetering van de waterkwaliteit en daarmee de kwaliteit van Leiden is daarom voor beide partijen van groot belang en het streven in dit project.

Adviesbureau

Ingenieurs- en adviesbureau Tauw is verantwoordelijk voor de voorbereiding van de werkzaamheden. Een gedegen voorbereiding is noodzakelijk om de stad tijdens de werkzaamheden bereikbaar te houden en eventuele overlast tot een minimum te beperken. Ook heeft Tauw het uitvoeringsbestek opgesteld aan de hand waarvan de aannemer de werkzaamheden uitvoert. Daarnaast verzorgt Tauw de directievoering en het toezicht tijdens de uitvoering van de werkzaamheden.

Aannemer

De aannemer van de baggerwerkzaamheden is MNO Vervat Grond-, Weg- en Waterbouw uit Rotterdam.

Projectgegevens

Lengte watergangen: ca. 30 km
Geschatte hoeveelheid specie: 260.000 m3

Meer weten over baggeren in Leiden?

Kijk bij de veelgestelde vragen of neem contact met ons op.

Bij wie kan ik terecht voor meer informatie?

Voor meer informatie kunt u tijdens kantooruren contact met opnemen met directievoerder Rob van den Eijk op telefoonnummer (06) 46 15 90 19, emailen naar baggereninleiden@rijnland.net of het contactformulier invullen.