Het hoogheemraadschap van Rijnland staat voor buitengewone opgaven. Zo moet er onder andere een baggerachterstand worden ingelopen en daar willen we niet langer mee wachten. Daarnaast zorgen 'Den Haag' en 'Brussel' voor veranderende wet- en regelgeving waaraan we simpelweg moeten voldoen. Maar de grootste zorg voor een waterbeheerder is de komende klimaatverandering. Kortom veiligheid, gezond en voldoende water, de kerntaken van een waterschap.
Het is de taak van Rijnland om de 1,3 miljoen inwoners en alle bedrijven en voorzieningen in zijn gebied droge voeten te laten houden. Door de toenemende verstedelijking werd dat al steeds moeilijker, de komende klimaatverandering noopt ons nu tot stevige maatregelen. De zeespiegel gaat stijgen, het gaat heviger en langduriger regenen en daarentegen komen er ook lange perioden van droogte. Het watersysteem moet daar klaar voor zijn: de zwakke schakels uit de zeewering, ook de andere dijken en kaden op orde, ruimte voor water en een adequate gemaalcapaciteit. Na het grootschalige baggerwerk kunnen de watergangen hun aan- en afvoertaak weer aan.
Daarnaast ondergaat Rijnland een fors aantal veranderende wetten en regelgeving, waaronder de Waterwet, de Wet op de ruimtelijke ordening, de Wet gemeentelijke watertaken, de Wet modernisering waterschapsbestel en de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht. Hetzelfde geldt voor verschillende (internationale) richtlijnen over water en milieu zoals de Flora- en Faunawet, de Habitatrichtlijn, de Zwemwaterrichtlijn en de Kaderrichtlijn Water.
De belangrijkste zaken zijn onderverdeeld in vier programma's: Veiligheid, Voldoende water, Gezond water en Bestuur, organisatie en dienstverlening. Per programma vermelden we hieronder wat in 2010 wordt gedaan.
De primaire waterkeringen houden het zee- en rivierwater buiten de deur. Voor de versterking van de kust in Katwijk komt er een definitief plan en voor de verbetering van twee andere primaire keringen, de Spaarndammerdijk en de Goejanverwelledijk, start een MER-procedure. De Grote Sluis in Spaarndam wordt gerenoveerd. De regionale keringen (die de polders tegen het hogere boezemwater beschermen) kennen een aantal risicovolle gedeelten; het grootschalige verbeterprogramma wordt voortgezet.
Het watersysteem moet robuust zijn. Goede middelen om dat te bereiken zijn watergebiedsplannen, stedelijke waterplannen en peilbesluiten. Meer concreet is de uitbreiding van de capaciteit van gemaal Katwijk, een van de vier boezemgemalen, tot 94 m3 per seconde. Verder wordt een aantal poldergemalen vernieuwd. Andere grote projecten zijn de realisering van de waterbergingslocaties in De Nieuwe Driemanspolder en in de Haarlemmermeerpolder. Het baggerprogramma wordt stevig voortgezet.
De Europese Kaderrichtlijn Water zegt dat het watersysteem chemisch en biologisch in een goede toestand moet worden gebracht. Volgens die richtlijn zijn de wateren, per functie, onderverdeeld in 'waterlichamen'. Waar Rijnland zich in 2010 in het bijzonder op richt zijn de waterlichamen Reeuwijk en Nieuwkoop. Van de Rijnlandse zuiveringsinstallaties worden er twee gerenoveerd; met een aantal gemeenten komen er samenwerkingsverbanden op het gebied van integraal afvalwaterbeheer. Voor een betere biologische waterkwaliteit maken we gemalen vispasseerbaar, worden natuurvriendelijke oevers aangelegd en houden we bij het onderhouden van de watergangen rekening met de instandhouding van de plant- en diersoorten.
Samenwerking met andere waterschappen of overheden is het sleutelwoord. Dit zien we terug bij de aanstaande fusie van het Rijnlandse laboratorium met collega-waterschapslaboratoria. Een andere vorm uit zich in een samenwerkingsverband met een aantal gemeenten op het gebied van belastingheffing. Efficiënter werken is het doel dat voortdurend wordt nagestreefd, zowel binnen als tussen overheden. Verder wordt in het kader van e-overheid veel gedaan, krijgt het informatiebeleidsplan nadere uitwerking en komt er in 2010 een definitief ontwerp voor de herinrichting van het kantoorgebouw van Rijnland.
Behalve de projecten en maatregelen, hierboven genoemd in de programma's, heeft een waterschap als Rijnland zijn dagelijks 'gewone werk'. Dat is de gebruikelijke afvalwaterzuivering en de zorg voor veilige kaden en dijken, droge voeten en schoon water.
Om het gebied tussen IJmuiden, Amsterdam, Gouda en Wassenaar, met al zijn bedrijven en 1,3 miljoen inwoners droge voeten te laten houden en het door hen geproduceerde afvalwater te zuiveren én om de programma's uit te voeren is voor het komende jaar 177 miljoen euro nodig. Het 'gewone werk' vraagt jaarlijks 80 tot 90% van de financiële middelen. De overige 10 tot 20% besteedt Rijnland aan investeringen voor een robuust watersysteem dat de komende ontwikkelingen, zoals de klimaatverandering, aankan.
Bekeken over een lange periode zijn de kosten voor het waterbeheer en de afvalwaterzuivering jaarlijks gestegen, soms met meer dan de inflatie. Toch kon Rijnland tot en met 2009 de stijging van de belastingtarieven vaak beperkter houden, sommigen ervoeren zelfs een kleine daling. Dat lukt nu niet meer; het nog verder aanspreken van de financiële reserves is, evenals het naar de toekomst doorschuiven van maatregelen, onverantwoord. De tarieven stijgen in 2010 dan ook sterker dan u van Rijnland gewend bent. Een gemiddeld gezin bijvoorbeeld, in een eigen woning ter waarde van € 239.000,-, betaalt in 2010 € 21,- meer dan in 2009. De in de ontwerp-begroting opgenomen tarieven voor 2010 zijn:
| Tarief | Tarief per: | |
|---|---|---|
Ingezetenen | € 67,75 | Per woonruimte |
Gebouwd | 0,0155% | Van de WOZ-waarde |
Ongebouwd wegen | € 106,60 | Per hectare |
Ongebouwd overig | € 53,30 | Per hectare |
Natuur | € 4,00 | Per hectare |
Zuiveringsheffing | € 47,00 | Per vervuilingseenheid |
Verontreinigingsheffing | € 47,00 | Per vervuilingseenheid |
Hieronder vindt u de gevolgen voor een aantal praktijksituaties.
2009 | 2010 | Verschil in € | Verschil in % | |
|---|---|---|---|---|
Eenpersoonshuishouden, geen eigenaar | 105 | 115 | 10 | 9,4 |
Meerpersoonshuishouden, geen eigenaar | 192 | 209 | 17 | 8,8 |
Meerpersoonshuishouden, eigenaar (WOZ-waarde € 239.000) | 225 | 246 | 21 | 9,1 |
Veeteeltbedrijf, (WOZ-waarde € 3,48 mln), oppervlakte 40 ha. en 3 v.e. | 2.562 | 2.812 | 250 | 9,8 |
De exacte cijfers (deze begroting en de bijbehorende tarieven (pdf) ) worden op 9 december 2009 vastgesteld door de Verenigde Vergadering.
