In de missie van het hoogheemraadschap van Rijnland komt tot uitdrukking dat ‘het hoogheemraadschap samenwerkend met anderen zorgt voor duurzame veiligheid tegen en met water en zorgt voor blijvend genoeg water van goede kwaliteit op de juiste plaats voor mens en milieu in ons gebied’.
Als onderdeel van deze missie behoort het thema crisisbeheersing en calamiteitenbestrijding voor Rijnland tot het aandachtsgebied waterveiligheid. Onder waterveiligheid vallen alle maatregelen en voorzieningen die Rijnland treft om overstromingen, wateroverlast en verstoringen van de waterkwaliteit te voorkomen, de gevolgen hiervan te beperken en waar nodig te bestrijden. Het beleid rond waterveiligheid komt tot uitdrukking in de verschillende schakels van de veiligheidsketen (pro-actie, preventie, preparatie, respons en nazorg). In samenwerking met de partners in de veiligheidsregio geeft Rijnland invulling aan deze thema’s. Crisisbeheersing en calamiteitenbestrijding hebben in hoofdzaak betrekking op de laatste drie schakels van de veiligheidsketen (preparatie, respons en nazorg). Crisisbeheersing en calamiteitenbestrijding zijn gericht op de operationele maatregelen en voorzieningen die Rijnland in samenwerking met andere organisaties treft om de waterveiligheid te verzekeren.
Crisisbeheersing en calamiteitenbestrijding hebben tot doel om te bereiken dat Rijnland in operationele omstandigheden de waterveiligheid kan waarborgen. Het doel is ook om samen met de partners in de veiligheidsregio een mogelijke crises te beheersen en de bestrijding van een calamiteit op het gebied van waterveiligheid adequaat en slagvaardig uit te voeren. Voor het beheersen van een crises en het voorkomen en bestrijden van calamiteiten beschikt Rijnland over een crisisorganisatie. Binnen korte tijd kan deze organisatie opschalen naar een volledige bestrijdingsorganisatie. Wie wat moet doen staat beschreven in het Calamiteitenplan (CP) en de bijbehorende Calamiteitenbestrijdingsplannen (CBP’en) (zie te downloaden documenten).
Calamiteiten(bestrijdings)plannen
De organisatiestructuur voor de crisisbeheersing & calamiteitenbestrijding is geplaatst naast de nieuwe lijnorganisatie van het hoogheemraadschap. De dijkgraaf is belast met de bestuurlijke leiding. De algemeen directeur is verantwoordelijk voor de ambtelijke organisatie. De sectordirecteuren, afdelingshoofden en teamleiders geven dagelijks leiding aan de verschillende niveaus (zie afbeelding).
In de nieuwe calamiteitenorganisatie wordt de dijkgraaf geadviseerd door het Waterschap Beleidsteam (WBT). Dit team staat onder leiding van de algemeen directeur of een sectordirecteur. De operationeel leider (OL) laat zich bijstaan door een operationeel team: het Waterschap Operationeel Team (WOT). Afhankelijk van de aard en omvang van een crisis of calamiteit, kan de leiding deze teams verder uitbreiden met specialistische medewerkers of adviseurs. De toevoeging hoogheemraadschap maakt duidelijk dat de crisisorganisatie van Rijnland gericht is één functioneel taakgebied: waterveiligheid. De algemene kolom met de gemeenten, de veiligheidsregio, de provincie en de ministeries bereiden zich op alle ramptypen voor. De algemene kolom werkt met een regionaal beleidsteam (RBT), een regionaal operationeel team (ROT) en een Commando Plaats Incident (CoPI).
De coördinator plaats incident (CPI) van het hoogheemraadschap is op een incidentlocatie aanwezig. De CPI neemt ter plaatse deel aan het overleg in het Commando Plaats Incident (CPI) van de andere overheidsdiensten (brandweer, politie, GHOR en gemeenten). De CPI geeft leiding aan alle medewerkers van Rijnland die volgens een wachtdienstregeling bij de maatregelen zijn betrokken. Dit geldt ook voor de wachtdienstregelingen die binnen kantoortijd doorlopen. Buiten kantoortijd is de CPI voor meldingen met een hoge prioriteit het eerste aanspreekpunt voor de wachtdienstmedewerkers. Bij verdere opschaling neemt het WOT of het WBT deze functie over.
De functie van CPI is per 1 september 2007 ingevoerd. De CPI verricht de volgende taken:

WBT = Waterschap Beleidsteam
WOT = Waterschap Operationeel Team
CPI = Coördinator Plaats Incident
CdK = Commissaris van de Koningin
RBT = Regionaal Beleidsteam van de veiligheidsregio’s met de betrokken burgemeesters
ROT = Regionaal Operationeel Team (met de hulpverleningsdiensten)
COPI = Commando Plaats Incident
----- = uitwisseling van informatie
De wijze waarop de bestrijdingsorganisatie is georganiseerd is en hoe calamiteiten dienen te worden bestreden is opgeschreven in het Calamiteitenplan (CP) en de bijbehorende Calamiteitenbestrijdingsplannen (CBP’en). De meest actuele versies kunnen worden gedownload worden op deze intranetsite onder te downloaden documenten.
Het CP is een naslagwerk waarin de principes van de calamiteitenorganisatie zijn beschreven. Voor de daadwerkelijke bestrijding van een calamiteit zijn de calamiteitbestrijdingsplannen (CBP'en) van groot belang. In deze plannen staat o.a. beschreven:
Voor de opschaling zijn in het calamiteitenplan van het hoogheemraadschap de volgende fasen uitgewerkt:
De coördinatiefasen kunnen ook van toepassing worden verklaard in omstandigheden dat er sprake is van een bepaalde (crisis)dreiging. Om de paraatheid van de verschillende teams en medewerkers te verhogen, kan de directie besluiten om de organisatie voor de crisisbeheersing & calamiteitenbestrijding tot een bepaald niveau intern op te schalen.
Het CP heeft naast het algemene deel enkele supplementen. Deze kunnen ook worden gedownload.
Supplement "Medewerkersoverzicht”
In het Supplement medewerkersoverzicht zijn alle rollen die voor de calamiteitenorganisatie nodig zijn overzichtelijk weergegeven en gekoppeld aan personen, inclusief vervangers.
Supplement "Werkwijzer van de calamiteitenorganisatie"
In het Supplement “Werkwijzer van de calamiteitenorganisatie” is beschreven op welke wijze de calamiteitenorganisatie te werk gaat, zoals:
Modelrapportages
Om calamiteiten op een effectieve wijze te kunnen bestrijden en te evalueren is het noodzakelijk dat de administratie goed is geregeld. Hiervoor moeten een Model agenda cq. verslag, Model situatierapportage en model logboek worden gebruikt. Deze zijn op korte termijn via deze pagina te downloaden.
Voor meer informatie kunt u terecht bij Dolf Moerkens (afdelingshoofd Bedrijfsvoering Watersystemen), Rob Westhoek (Teamleider Gebiedsbeheer) en Ton de Bruijn (Operationeel coördinator calamiteitenbestrijding).
