Rijnland - website - Verslag Commissie Bestuur en concernzaken 28 november 2007

Naar aanleiding van het verslag vraagt mevrouw Oosterloo zich af of er actie is ondernomen op haar vraag over de manier van afhandeling van de schadeclaims (communicatieve aspecten). De voorzitter antwoordt dat hierop dit punt op de actielijst staat en er een aanpassing is gemaakt in de standaardbrief, ter informatie is een kopie bij de stukken gevoegd. Een ieder onderschrijft het belang van enerzijds een heldere en anderzijds een persoonlijke benadering en toonzetting.

3. Mededelingen

Er zijn geen mededelingen

4. Agendapunten VV 12 december 2007

4A Begroting 2008 - 2012

De voorzitter geeft een korte inleiding.

De heer Van Velsen meldt dat de begroting voor 2008 van 8 tot 21 november ter inzage heeft gelegen en dat er geen bezwaren, op- en/of aanmerkingen zijn geweest.

Mevrouw Oosterloo zegt het een goed leesbaar stuk te vinden. Zij geeft aan dat het goed is dat het een formeel vastgestelde begroting voor 2008 is en de dat volgende jaren ter kennisneming kunnen worden aangenomen. In het stuk over “Verbetering beheersing projecten” staat geschreven dat meer verantwoordelijkheid gelegd wordt bij externe adviesbureaus en dat de controle op de producten van de adviesbureaus zal afnemen. Hierover wenst mevrouw Oosterloo enige toelichting. De heer Bol geeft aan dat de tekst inderdaad een verkeerd beeld kan oproepen. Rijnland is en blijft verantwoordelijk voor de projectresultaten, waarbij het niet uitmaakt of het project in eigen beheer of door derden wordt uitgevoerd. Uiteraard zal Rijnland ook de geleverde resultaten door derden blijven controleren op de met leveranciers gemaakte afspraken en deze bedrijven daarop aanspreken als het niet goed is. Rijnland zal echter niet meer het inhoudelijke werk dat door derden wordt uitgevoerd nog eens voor de zekerheid “dunnetjes”overdoen en het hele uitvoeringsproces nauwgezet volgen. Er wordt gestuurd en getoetst op resultaatafspraken.
Mevrouw Oosterloo merkt op dat de tabellen op pagina 34 en 44 (aantal belastingeenheden) niet over dezelfde cijfers gaan. De heer Van Velsen legt uit dat de tabel op blz 34 het bruto aantal belastingeenheden is dat wordt aangeslagen, zonder rekening te houden met aftrek voor kwijtschelding en oninbaar. Dit is dus het productieresultaat van het beleidsveld belastingheffing. De tabel op blz. 44 is het aantal belastingeenheden dat netto wordt ontvangen, dus na aftrek van kwijtschelding, oninbaar en de reductiefactor Amsterdam-West (-/- 49%). Dit is dus het opbrengstresultaat van de belastingheffing ter dekking van de Rijnlandse taakkosten.
Volgend jaar zal in de begroting één gecombineerde tabel worden opgenomen.
Mevrouw Oosterloo zegt het communicatieplan niet te kennen waarover gesproken wordt op pagina 37. De voorzitter geeft aan dat het communicatiebeleidsplan eerder in de VV is behandeld.

Mevrouw Oosterloo geeft verder aan dat er geen toelichting is op de stijging van de personeelkosten bestuur van € 47.000,--.
Deze stijging komt door reguliere CAO-stijging en door reis- en verblijfkosten.
Mevrouw Jong geeft haar complimenten over de toegankelijkheid en leesbaarheid van het stuk. Zij merkt op dat waterschap Rijn en IJssel ook meedoet in samenwerking onderzoek Rekenkamercommissie.

De begroting wordt ter behandeling aan de VV voorgelegd.

4B Verzamelkredieten kleine en regulieren vervangingsinvesteringen 2008

De heer Van Velsen geeft korte inleiding. Dit verzamelkrediet wordt voorgesteld voor een duidelijk besluitvormingsproces. Mevrouw Jong vraagt zich af in hoeverre er bij alle renovatie van gemalen gebruik wordt gemaakt van visvriendelijke vijzel (-pomp). De voorzitter zegt toe dat dit inderdaad bij alle renovatie gebeurt.

Het voorstel zal als hamerstuk voor de V.V.-bijeenkomst worden geagendeerd.

5 Wijziging omslagverordening artikel 12, 1e lid (tarief gebouwd)

Toegelicht wordt dat alleen de wijzigingen t.o.v. de verordening van vorig jaar formeel moeten worden goedgekeurd. Het is dus niet nodig ieder jaar de volledige verordening opnieuw goed te keuren.
Het tarief 2008 in Amsterdam-West wijzigt niet t.o.v. 2007, daarom komt dit niet terug in het wijzigingsvoorstel.

Het voorstel zal als hamerstuk worden geagendeerd.

9 Wet modernisering waterschapsbestel; notitie richtinggevende keuzes voor de financiële structuur

Ruud Oudshoorn (teamleider Heffingen, afdeling Belastingen) geeft een presentatie, zie bijlage aan de rechterkant van de pagina.

De conclusie is dat veel principiële zaken rondom kostentoedeling en belastingheffing zijn dichtgetimmerd via de nieuwe wetgeving. Er is nog wel duidelijke keuzevrijheid voor de VV over:

aandeel ingezetenen (max. 10% extra);
tariefsdifferentiatie (voor 5 situaties);
rechtstreeks toerekening perceptiekosten aan belastingcategorieën;
zuiveringsheffing o.b.v. waterverbruik of forfait (1 of 3 v.e.).

De belangrijkste opmerkingen uit de commissie zijn:

De toon van het voorstel over de wijze van zuiveringsheffing is zeer terughoudend over de mogelijkheid tot heffing o.b.v. waterverbruik. De tegenargumenten zijn breder uitgemeten dan de voordelen, waardoor het lijkt of Rijnland heffing o.b.v. waterverbruik per definitie niet wil.
Water is een kostbaar goed. Door heffing o.b.v. waterverbruik kan hier meer maatschappelijk bewustzijn voor worden bereikt. Dit argument wordt gemist.
Waarom moet er eerst onderzoek plaatsvinden voor de invoering van zuiveringsheffing o.b.v. waterverbruik?
Is het ook mogelijk om zuiveringsheffing o.b.v. aantal personen per huishouden in te voeren?
Is het ook mogelijk om huishoudens in de zuiveringsheffing te belonen die meer “eigen water” gebruiken (regentonnen)?
De gevolgen van de nieuwe wetgeving blijven voor de categorie Ongebouwd onrechtvaardig voelen. De lasten blijven voor Ongebouwd hoog in relatie tot de vele investeringen in stedelijk gebied. Biedt tariefsdifferentiatie toch geen mogelijkheden voor een rechtvaardig belastingstelsel?
Moet het aandeel Ingezeten niet hoger dan 50% als het aantal VV-zetels voor ingezetenen ongeveer 2/3 bedraagt?

Deze laatste 2 opmerkingen/vragen worden alleen gemaakt door de heer Van Leeuwen en mw. Langeveld en worden niet gedeeld door de overige commissieleden.

Naar aanleiding van de gemaakte opmerkingen antwoorden de voorzitter en de heren Van Velsen en Bol het volgende:

De voorzitter begrijpt de gemaakt opmerkingen over de toonzetting m.b.t. de zuiveringsheffing o.b.v. waterverbruik. Hij benadrukt dat het onderzoek juist met open blik moet worden uitgevoerd zonder vooringenomen standpunt. Het is geen kwestie dat Rijnland deze heffingsmethode niet wil, maar het is de vraag aan welke voorwaarden moet zijn voldaan om dit succesvol in te voeren. Het afbreukrisico is immers bij dit omvangrijke belastinggebied zeer groot. Daarom is het belangrijk dat dit onderzoek gedegen wordt uitgevoerd en als het even kan met andere waterschappen, drinkwaterleidingbedrijven en gemeenten. Alle voor- en nadelen, maar ook alle gevolgen moeten goed op een rijtje worden gezet om een gefundeerde bestuurlijke keuze te maken. Uiteraard is het streven dit onderzoek zo snel mogelijk uit te voeren. Het is echter praktisch onmogelijk om deze heffingswijze al m.i.v. 2009 in te voeren rekening houdend met al het werk dat sowieso moet worden uitgevoerd om de verplichte wijzigingen in het nieuwe belastingstelsel op tijd af te ronden.
Zuiveringsheffing o.b.v. aantal personen per huishouden is wettelijk niet toegestaan. Dit is wel als optie aan bod gekomen in de behandeling door de Tweede Kamer, maar uiteindelijk niet in de Wet opgenomen. Het is óf heffen o.b.v. forfait (huidige methode) óf heffen o.b.v. waterverbruik.
De subsidie voor een regenton is in het verleden afgeschaft omdat er weinig animo voor was. Deze subsidie kan wel opnieuw worden ingevoerd als de VV dit wil. De Wet sluit echter uit dat er een korting op de zuiveringsheffing kan worden gegeven voor huishoudens met een regenton.
De mogelijkheden voor tariefsdifferentiatie zijn limitatief benoemd in de Wet. Afwijking hierop is wettelijk niet toegestaan. De differentiatiemogelijkheden zijn niet specifiek bedoeld voor de gehele categorie Ongebouwd, maar juist voor eigenaren van onroerend goed die bijzondere (afwijkende) waterstaatkundige belangen hebben of bijzondere waterstaatkundige voorzieningen vragen (wegen, glastuinbouw, buitendijks gebied, waterbergingsgebieden, bemalen gebied).
De zetels voor de bestuurscategorie Ingezetenen zijn niet te vergelijken met het relatieve aandeel van de belastingcategorie Ingezetenen. De trits belang-betaling-zeggenschap is immers in de nieuwe wetgeving losgelaten. De huidige bestuurscategorie Gebouwd (voor woningen) is vervallen en in feite opgegaan in de nieuwe bestuurscategorie Ingezetenen. Voor de belastingheffing is de categorie Gebouwd echter wel blijven bestaan. Dus als er al een vergelijking gemaakt mag worden tussen kostentoedeling en bestuurszetels, dan moet het aantal zetel Ingezetenen vergeleken worden met het kostenaandeel Ingezetenen plus het kostenaandeel (woon)Gebouwd.
De optionele toeslag van maximaal 10% op het aandeel Ingezetenen is alleen mogelijk in bijzondere omstandigheden. Eén van die genoemde bijzonderheden is een zeer hoge bevolkingsdichtheid. Dit is bij Rijnland niet aan de orde in vergelijking met enkele buurwaterschappen (AGV en Delfland). Het is zelf zo dat de bevolkingsdichtheid bij Rijnland gaat afnemen door de grenscorrectie Amsterdam-West.

N.a.v. deze discussie wordt besloten vóór de VV van 12 december a.s. een antwoord te geven op 2 concrete vragen:
1. Op welke termijn is het mogelijk te starten met een haalbaarheidsonderzoek voor de invoering van zuiveringsheffing o.b.v. waterverbruik, zo mogelijk in samenwerking met andere waterschappen, drinkwaterbedrijven en gemeenten.
2. Wat zijn de wettelijke mogelijkheden om de lasten voor Ongebouwd te drukken door:
a. een verhoging van het aandeel Ingezetenen.
b. tariefsdifferentiatie.

Op basis hiervan zal verdere behandeling in de VV van 12 december plaatsvinden.

10 Krediet waterschapsverkiezingen 2008

De voorzitter geeft een korte inleiding en spreekt over een aanzienlijke besparing. Gelet op alle maatschappelijke aandacht ligt er een extra druk op waterschappen om te bewijzen dat we internetstemmen aankunnen.

Mevrouw Jong heeft wel een tweeslachtig gevoel bij internetstemmen. Op zich een prima methode, maar waterschappen hebben als enige overheid geen stembureau. Dat geeft weer het beeld van het “buitenbeentje”.

Mevrouw Oosterloo vindt dat er extra aandacht in de communicatie moeten worden besteed aan de evenwichtige verhouding in het bestuur (aandacht voor vrouwen) en vraagt wie projectleider is voor de verkiezingen en of de financiële bijdrage van alle waterschappen komt. De voorzitter antwoordt dat er landelijk nadrukkelijk aandacht besteed is aan beschikbaar stellen voor vrouwen.
Voor het stembureau worden twee leden en twee plaatsvervangende leden door het College benoemd. Afgesproken wordt dat vóór de VV van 12 december, via de categorievoorzitters, kandidaten worden aangedragen. Bij voorkeur kandidaten die zich niet verkiesbaar stellen. Op basis hiervan zal het College de leden definitief benoemen.

Het voorstel zal als hamerstuk worden geagendeerd

23 Modernisering kostenverdeling afvalwatertransportwerken met gemeenten

De heer Van Velsen geeft aan dat het voorstel is bedoeld om het eerder vastgestelde principebesluit definitief vast te stellen.
De commissie vindt het een positieve ontwikkeling. Het past in de filosofie van Rijnland als gewaardeerde waterautoriteit.

Benadrukt wordt dat dit voorstel financieel positief is voor gemeenten, maar dat Rijnland geen zeggenschap heeft op het tarievenbeleid van gemeenten. Wel zal worden onderhandeld over het inzetten van de financiële voordelen van gemeenten voor investeringen ten gunste van het watersysteem binnen gemeenten.

Het voorstel zal als hamerstuk worden geagendeerd.

Om 10.40 uur komt de heer Haitjema de vergadering binnen

24 Herhuisvesting

De voorzitter en de heren Haitjema en Bol geven een nadere toelichting op dit voorstel. Het gaat om een voorbereidingskrediet voor de herhuisvesting met de intentie om dit later gefaseerd uit te voeren. Indien de VV positief is over deze ideeën zal uiteraard op een later moment een uitvoeringskrediet aan de VV worden gevraagd.
Gememoreerd wordt dat er net na de fusie al plannen waren om het gebouw van binnen aan te pakken om eenzelfde uitstraling te bereiken als de buitenkant van het gebouw oproept. Deze plannen zijn toen opgeschort i.v.m. het doelmatigheidsonderzoek en de reorganisatie.

Nu de reorganisatie op 1 juni formeel is ingegaan is nu het moment geschikt voor dit huisvestingsplan. Er is noodzaak tot aanpassing i.v.m. meer benodigde ruimte door centralisatie (opheffing districtskantoren). Daarnaast wordt de nieuw gewenste procesgerichte werkstructuur niet goed ondersteund door huisvesting en werkvoorzieningen die passen bij de nieuwe werkwijze. We willen een open structuur waar mensen elkaar gemakkelijk vinden en gemakkelijk met elkaar communiceren. Daarin hoort ook een huisvesting met meer ruimte voor flexibiliteit en dat gaat verder dan alleen het plaatsten van een aantal flexwerkbureaus. Op dit moment is er nog sprake van veel “hokjes” terwijl we willen ontschotten. Een andere manier van huisvesten kan daar een enorme impuls aan geven.

Mevrouw Oosterloo en mevrouw Jong voelen zich enigszins overvallen door dit voorstel en vragen zich af wat het huidige huisvestingsprobleem is. Het gaat om een aanzienlijke investering en gaat dit juist niet ten koste van de doelmatigheid? Gaat de cultuur wel echt veranderen door een andere huisvesting? En waarom is communicatie met medewerkers zo belangrijk voor draagvlak? Het zou toch juist een bottom-up wens moeten zijn?
De heren Haitjema en Bol geven aan dat een andere huisvesting nooit dé oplossing kan zijn voor een gewenste cultuurverandering. Dit voorstel moet dan ook vooral worden gezien als één van de vele pijlers waarop het reorganisatieproces rust. De reorganisatie kan alleen slagen door een gecombineerde verandering van organisatiestructuur, aansturing werkprocessen, leiderschap en management, besturing en gedrag/houding (cultuur). Een andere huisvesting is dus één van de middelen daarin. Het past in een groter geheel aan maatregelen.

De communicatie met medewerkers is niet alleen van belang voor het huisvestingsproject op zich, maar veel meer voor de achterliggende doelstellingen van de reorganisatie, zoals de fundamenteel andere procesgerichte werkwijze en de gewenste veranderingen in samenwerken, houding en gedrag. Dit is een proces van lange adem en vraagt continu aandacht. Uiteraard worden medewerkers ook intensief betrokken bij de feitelijke herhuisvesting, zoals ook is gebeurd bij de pilot. Juist de ideeën van de medewerkers zelf hebben ook grote invloed gehad op het nieuwe huisvestingsconcept.
Mevrouw Langeveld is enthousiast over de beoogde “ontschotting” en de aanpak van de “hokjes”. De heer Van Leeuwen is zeer blij met dit voorstel. De reorganisatie vraagt op alle fronten andere eisen aan de organisatie en daar hoort de huisvesting gewoon bij. Hij pleit voor een snelle en goede aanpak.
Mevrouw Oosterloo neigt, ondanks haar vraagtekens, wel naar het wel beschikbaar stellen van het voorbereidingskrediet. Daarbij moeten ook zeer goed de gevolgen en de aanpak van het project in kaart worden gebracht. De verbouwing en de verhuizing vragen veel van de organisatie en er is ook behoefte aan wat meer rust. De heer Bol geeft aan dat dit ook terdege binnen de organisatie als cruciaal aandachtspunt wordt gedeeld. Dit vraagt een zorgvuldige voorbereiding en zal ook speciale aandacht krijgen in het vooronderzoek.

Dit voorstel zal in de V.V. -bijeenkomst van december verder worden besproken

De secretaris deelt mee dat het bedrag onderaan pagina 3/5 voor de totale herhuisvesting

€ 3.300.000 moet zijn.

27a Rekenkamercommissie

De commissie neemt deze mededeling voor kennisgeving aan.

27b Evaluatie WPB3

De commissie neemt de mededeling voor kennisgeving aan.

27g Wijziging rechtspositie waterschapsbestuurders

De voorzitter licht toe dat aan het landelijk besluit gehouden dient te worden. Het is nog niet helder hoe om te gaan met de onkostenvergoedingen. De finale besluitvorming moet nog plaatsvinden.

De heer Nomen deelt nog mede dat per 1 januari 2009 de vergoeding dan € 383 (op basis van de cijfers voor het jaar 2008) per maand zou gaan bedragen.

5. Overige punten

5.1 Weergave van bestaande verantwoordelijkheden

De commissie neemt de mededeling voor kennisgeving aan.

5.2 Stand van zaken Samenwerking belastingen en gemeenten

De heer Van Velsen informeert de commissie. Er zijn twaalf partijen (elf gemeenten en Rijnland) die thans overleggen hoe verder te gaan. Er zal nog vóór de jaarwisseling een bestuursopdracht worden geformuleerd voor een verdiepingsonderzoek. Elke partij zal beslissen of hij deze bestuursopdracht accepteert of niet. De JA zeggende partijen zijn de potentiële deelnemers aan de toekomstige Gemeenschappelijke Regeling. Mevrouw Oosterloo vraagt wat er gebeurt als een van de partijen niet akkoord gaat? De heer Van Velsen meldt dat allen de JA zeggers over het vervolg gaan beslissen, doch elke partij later alsnog kan toetreden. De secretaris voegt toe dat de sfeer in de project- en stuurgroep erg goed is.

Om 11:25 uur wordt de vergadering enig moment geschorst.

Mevrouw Goudswaard verlaat de vergadering

5.3 Communicatieve aspecten afhandeling schadeclaims

Dit punt is afgehandeld tijdens het bespreken van de actiepunten.

5.4 Presentatie stand van zaken Schiphol

De heer Caris (afdelingshoofd P&V) geeft een presentatie(zie bijlage aan de rechterkant van de pagina) Mw Jong en mevrouw Oosterloo informeert naar het wel of niet gedogen tijdens het bouwen.

De heer Caris geeft aan dat er geen sprake is van gedogen.

6. Rondvraag

Geen

De voorzitter verlaat de vergadering om 11.50 uur

25 Ambtstoelage dijkgraaf

De plv. voorzitter de heer Groen geeft een toelichting op dit voorstel. Mevrouw Jong is geïrriteerd dat dit de derde versie al is en meldt dat er ten opzichte van de eerste versie niets is veranderd. Zij vindt dat de dijkgraaf ontvangt waarop hij recht heeft, goed salaris en alle gedeclareerde onkosten. Zij gaat niet akkoord met het voorstel. Mevrouw Langeveld sluit zich aan bij de mening van mevrouw Jong. Zij vindt het spijtig dat tijdens de sollicitatieprocedure verwachtingen zijn gewekt. Ook mevrouw Oosterloo is het niet eens met het voorstel, sluit aan bij haar voorgangsters maar gaat wel in overleg met de categorie. De heer Van Leeuwen is vóór het voorstel. Dit hoort bij de functie van dijkgraaf, net als bij een burgemeestersfunctie.

De heer Nomen informeert de leden dat het in de toekomst, bij overgang van de rechtspositieregeling van het ministerie van V&W naar het ministerie van BZK een wettelijke regeling zal zijn en er dan geen discussie meer bij het waterschap nodig is.

Dit voorstel wordt nader besproken in de categorieën.

7. Sluiting

Om 12.05 uur wordt de vergadering gesloten