Coalitieakkoord 2009-2012

Rijnland: klaarmaken voor de toekomst
Slimmer werken
De handen uit de mouwen
Zichtbare resultaten in 2012
Samen werken met water
Rechtvaardige en betaalbare kosten(toedeling)
Positionering van Rijnland
Communicatie en participatie
Tot slot

Rijnland: klaarmaken voor de toekomst

Het landschap van Rijnland is veelzijdig zowel stedelijk als landelijk en wordt intensief gebruikt. Het gebied kenmerkt zich met duinen aan de kust, de daarachter liggende geestgronden, veenweiden in het Groene Hart, zware klei in de diepe droogmakerijen en zand- en rivierklei rond de Oude Rijn. Om goed in te kunnen spelen op klimaatverandering en bodemdaling is het nu urgent stappen te nemen.
Daarom staat de komende bestuursperiode de uitvoering van maatregelen hoog in het vaandel van Rijnland. Toekomstbestendigheid, efficiency en duurzaamheid zijn daarbij belangrijke pijlers. Onder duurzaamheid verstaan we een beleid en uitvoering die leiden tot een evenwichtige ontwikkeling van economie, ecologie en sociale cohesie. Daarbij is maatwerk een vereiste.

We gaan ons watersysteem dus nóg robuuster maken zodat het echt tegen een stootje kan. In de toekomst verwachten we namelijk ruigere weersomstandigheden met een sterke afwisseling tussen extreem natte en droge perioden. Weersomstandigheden kunnen we niet beïnvloeden, maar we kunnen er wel actief op anticiperen. Naast droge voeten vinden we schoon water voor mens, plant en dier belangrijk. Bij het uitvoeren van maatregelen staan we voor soms moeilijke keuzes. De belangen van inwoners en bedrijven, waaronder we ook de agrarische sector verstaan, vragen om een daadkrachtig waterschapsbestuur.

Slimmer werken

Innovatie is geen doel op zich en staat niet naast onze werkzaamheden, het is er een onderdeel van. Door de best beschikbare kennis en technieken in te zetten, gaan investeringen langer dan één generatie mee. Bijvoorbeeld door onze dijken, gemalen en watergangen zodanig te ontwerpen dat niet binnen één generatie twee keer op dezelfde plek hoeft te worden ingegrepen. Ook door nieuwe samenwerkingsverbanden aan te gaan met gemeenten vergroten we de efficiency in met name ons zuiveringsbeheer. Daarbij is er aandacht voor het terugbrengen van het aantal riooloverstorten. Bij de uitvoering van ons werk koppelen we waar mogelijk waterprojecten aan recreatie en natuur. Daardoor creëren we meerwaarde en nieuwe kansen in ons gebied, die de inwoners en bedrijven aanspreken.

De handen uit de mouwen

Om Rijnland verder klaar te maken voor de toekomst gaan de handen uit de mouwen. Het Waterbeheerplan 4 (WBP4, 2010-2015) vormt daarbij de basis. Bij de uitvoering van onze kerntaken ‘droge voeten en schoon water’ moet efficiënt worden omgegaan met energie en grondstoffen. Vanuit lange termijn doelen (dus ook na onze bestuursperiode) blikken we vooruit en redeneren we terug naar maatregelen die altijd goed zijn (z.g. no regret- of geen spijt-maatregelen).

Zichtbare resultaten in 2012

Veiligheid gewaarborgd

• Katwijk: na Noordwijk wordt ook de kust van Katwijk versterkt, zoveel mogelijk rekeninghoudend met de ruimtelijke kwaliteit van Katwijk en de behoefte van belanghebbenden;
• vernieuwing Grote Sluis Spaarndam en andere projecten primaire keringen: hierbij houden we zoveel mogelijk rekening met belanghebbenden uit de omgeving;
• versterking boezem- en polderkaden: we beginnen met de meest risicovolle strekkingen, waarbij we werk-met-werk willen maken met andere uitvoeringsprogramma’s. Na 2012 werken we verder volgens een geprogrammeerde aanpak.

Maatwerk in toekomstgericht peilbeheer

De drie onderling samenhangende uitgangspunten in ons peilbeheer zijn:

• grondgebruik: we faciliteren het grondgebruik zoals dit publiekrechtelijk bestemd is;
• maatwerk: door maatwerk te leveren blijven we het huidige grondgebruik en het daarop gebaseerde economisch belang respecteren;
• toekomstgericht: het inrichten van peilvakken is gericht op duurzaam en toekomstgericht gebruik, uitgaande van het zoveel mogelijk tegengaan van versnippering en bodemdaling.

Nationaal Bestuursakkoord Water (NBW)

Rijnland houdt zich aan de afspraken, die de gezamenlijke waterschappen hebben gemaakt met Rijk, provincie en gemeenten in het NBW-actueel (juli 2008). Hierin is afgesproken dat het watersysteem per 2015 op orde is, zodat het systeem voldoet aan de normen voor wateroverlast. Uitzondering op de planning zijn:

• gebieden en gemeenten waar maatregelen aantoonbaar efficiënter en/of integraler kunnen worden uitgevoerd door een tijdstip na 2015 te kiezen, bijvoorbeeld vanwege koppelingskansen aan andere projecten;
• wijken in bestaand stedelijk gebied, waar geen sprake is van een urgente wateropgave. Hier moeten maatregelen uiterlijk in 2020 zijn uitgevoerd;
• wanneer in 2012 blijkt dat door problemen met grondverwerving de maatregelen niet vóór 2015 gerealiseerd kunnen worden, zullen wij de knelpunten in beeld brengen en in overleg met de provincies en gemeenten oplossingen zoeken.

Kansen om onze NBW opgave te koppelen aan uitvoering van maatregelen in KRW-verband en andere beleidsopgaven (zoals groen, recreatie, ruimtelijke ontwikkeling) worden maximaal benut.

Kader Richtlijn Water (KRW)

• pragmatische aanpak: sturen op effect van haalbare en betaalbare maatregelen;
• maatregelen gefaseerd uitvoeren: we gaan het watersysteem ecologisch en chemisch verbeteren door het stap voor stap uitvoeren van inrichtings- en bronmaatregelen zoals:
• natuurvriendelijke oevers
• baggeren, afgestemd op de situatie in het gebied
• visvriendelijke gemalen, stuwen (bij nieuwbouw) en inrichting van peilgebieden
• in innovatieve landbouwkundige pilots met agrariërs (veengebied) beproeven we technieken voor vernieuwend waterbeheer
• afkoppelen van afvalwaterstromen van b.v. ziekenhuizen, bedrijven en instellingen(medicijnresten)
• innovatieve aanpak van fosfaatproblematiek.

Bij de uitvoering van KRW maatregelen zetten we optimaal in op het meeliften met het kadeverbeteringsprogramma, uitvoeringsprojecten en inrichtingsmaatregelen van Rijnland en van derden (werk-met-werk maken).

Beheer zoet water en verziltingsbestrijding

• beheer: voldoende aanvoer van zoet water;
• onderzoek: alternatieven voor bestrijden van verzilting onderzoeken zoals:
• effecten van (grondwater) peilverhogingen en waterberging op (zoute) kwel ook op grotere afstand
• bestrijden risico van diepe bouwputten en diepe waterboringen voor onttrekking of warmte-/koudeopslag
• bronbestrijding van zoute kwel uit de diepe droogmakerijen
• voldoende aanvoer van zoet water
• verziltingsgevoelige gebieden zodanig inrichten dat ze minder afhankelijk worden van water uit het hoofdwatersysteem (boezem)
• lange termijn mogelijkheden.
• doorspoelen: tot 2015 houden we het boezemwater en de inlaat van de polders voldoende zoet (streefwaarde 200 mg/l) door ons hoofdwatersysteem actief door te spoelen met zoet water uit de Hollandse IJssel en door pilots met kweldichting en peilopzet. We zetten in op verlenging van deze periode door o.a. aanvoer van zoet water uit het IJsselmeer. Daarnaast onderzoeken we de mogelijkheden hoe om te gaan met verdere verzilting, mede in relatie tot de greenports in het gebied.

Afvalwaterketen

• terugbrengen van emissies: het stimuleren van afkoppelen van regenwater van verhard oppervlak en het beperken van riooloverstorten door substantiële vermindering van het aantal en van de vervuilingslast;
• gezamenlijke synergievoordelen delen: financiële voordelen door samenwerking in de waterketen worden wederzijds met gemeenten gedeeld.

Handhaving en toezicht

• helder en consistent handhaven en toezicht houden: ook bestuurlijk scheiden we vergunningverlening en handhaving. Daar komen een actief handhavingsbeleid en toezicht bij.

Samen werken met water

• goed waterbeheer doe je niet alleen: Rijnland zoekt actief samenwerking met overheden, bedrijven en inwoners om gezamenlijk en effectief onze doelen te bereiken;
• één klantgericht loket voor burgers, voor agrariërs en voor bedrijven: een dienstverlenende en moderne overheid.

Rechtvaardige en betaalbare kosten(toedeling)

• beheersing van lasten: onze prioriteit ligt bij de uitvoering van ons nieuwe waterbeheerplan 2010-2015. Dit betekent een hoger jaarlijks investeringsniveau, dat zal doorwerken in de tarieven. Wij maken ons sterk voor een zo laag en geleidelijk mogelijke stijging van de tarieven;
• rechtvaardige verdeling: in de evaluatie van de waterschapsverkiezingen en de waterschapswet zetten we ons in voor een meer evenwichtige kostentoedeling voor agrarische bedrijven. We handhaven een actief kwijtscheldingsbeleid voor lagere inkomens;
• compensatie: We spannen ons in om de gevolgen van werken voor derden (inwoners en bedrijven) zoveel mogelijk te beperken. Toch zijn gevolgen soms onontkoombaar. In die gevallen, waarin de gevolgen tot onredelijke consequenties leiden, zullen wij zorgen voor een passende compensatie;
• redelijk en billijk eigendombeheer: het beleid ten aanzien van eigendombeheer wordt bezien op oorspronkelijke afspraken, redelijkheid en billijkheid.

Positionering van Rijnland

Rijnland wil voor haar omgeving toegankelijk en aanspreekbaar zijn. Door een constructieve en zichtbare bijdrage te leveren aan een duurzaam ingericht en beheerd gebied tegen zo laag mogelijke maatschappelijke kosten, zullen we door onze omgeving gewaardeerd worden als waterautoriteit. Dit vraagt om een waterschap dat goed kan inspelen op de wensen van burgers en bedrijven door hen vooraan in het planproces te betrekken bij besluitvorming. Tot slot vinden we het delen van kennis met onze omgeving belangrijk. Onze kracht is kennis. We willen onze kennis delen voor innovatie en beschikbaar stellen in het kader van ontwikkelingssamenwerking.
Rijnland is een functioneel bestuur gericht op waterbeheer. Het bestuur richt zich op de kerntaken van het waterschap ‘droge voeten en schoon water’. De dijkgraaf en vijf hoogheemraden vormen een collegiaal dagelijks bestuur. De Verenigde Vergadering is als algemeen bestuur het hoogste besluitvormend orgaan van Rijnland.
Vanuit de eigen verantwoordelijkheid als functioneel bestuur wordt over en weer met beide provincies gecommuniceerd en afgestemd, zoals bij waterplannen. Wij willen de Unie van Waterschappen actief benutten voor beleidsontwikkeling en collectieve belangenbehartiging in Den Haag en Brussel. Ook naar de samenleving is Rijnland transparant. We verantwoorden eigen prestaties tegen kosten door dit te vergelijken met prestaties van andere soortgelijke waterschappen (benchmarking). Hierbij sturen we op ons eigen verbeterpotentieel door ‘best practices’ toe te wijzen en door het periodiek houden van een bestuurskrachtmeting samen met een onderzoek naar tevredenheid onder burgers, agrariërs en bedrijven.

Communicatie en participatie

• communicatie in complexe omgeving broodnodig: voor het verwezenlijken van onze ambities is communicatie van hoge prioriteit. Communiceer over goede en efficiënte aanpak (we gaan goed met uw belastinggeld om) en over activiteiten die de burgers en bedrijven aanspreken, zoals veiligheid, voldoende water en samenwerkingsprojecten met recreatie en natuur;
• publieke participatie: wij staan voor een waterschap dat keuzes maakt, die er toe doen. Dit kan alleen door onze inwoners, agrariërs en bedrijven vooraf te betrekken in plaats van achteraf te informeren;
• eerst luisteren: we zoeken in eerste instantie naar oplossingen in een gebied door goed te luisteren naar wat er leeft;
• relatiebeheer: samenwerken met partners aan een duurzaam ingericht en beheerd gebied;
• kosten: verantwoorden van prestaties versus kosten.

Tot slot

Kortom, we hebben ambitie en we willen in de komende bestuurperiode meer de schop de grond in. Deze maatschappelijke opgave gaan we aan door samen de schouders er onder te zetten. Rijnland gaat voor goed werkgeverschap en voor een maatschappelijk verantwoorde bedrijfsvoering. We werken niet vanachter ons bureau maar gaan actief de discussie aan in ons gebied. Er op uittrekken dus en je interactief en aanspreekbaar opstellen in het gebied. Over functietoekenning in relatie tot onze kerntaken adviseren we proactief naar gemeenten en provincies via structuurvisies en bestemmingsplannen. Bij de uitvoering gaan we moeilijke keuzes niet uit de weg. We erkennen tegenstrijdige belangen en indien nodig durven we impasses te doorbreken.