Wanneer u het jaarverslag over 2001 beziet, springen enkele zaken er uit. Ik noem daarvan Waterbeheer 21e eeuw, de reorganisatie waterbeheer Zuid- (en Noord-)Holland, en een specifiek Rijnlands onderwerp: Planning en Control. Hoewel twee van de drie eerder in een voorwoord aan de orde zijn geweest, verdienen ze desalniettemin weer extra aandacht.
Om met het Waterbeheer 21e eeuw te beginnen: hiervan kan gezegd worden dat niet alleen Rijnland, maar álle waterbeheerders onder grote druk bezig zijn na te gaan welke acties op korte termijn genomen moeten worden om onze verdere toekomst blijvend zeker te stellen. Hiervoor worden twee wegen verkend. Welk "geen spijt"-beleid moet er toe leiden dat er in de toekomst letterlijk en figuurlijk voldoende ruimte voor water over is, en welke maatregelen die een garantie zijn tegen het toegenomen risico van schade moeten op korte termijn genomen worden
De waterschappen moeten zich door de buitengewone haast die Rijk en provincies aan de dag leggen echter niet laten verleiden tot half werk.
Om enkele voorbeelden te noemen het volgende: het is beter dat een claim voor ruimte voor water goed onderbouwd wordt dan dat op basis van een vluggertje veel te veel of te weinig ruimte wordt geclaimd.
Even belangrijk is de financiële gevolgen goed in te schatten.
Met deze waarschuwing beoog ik niet dat de waterschappen, en dus ook Rijnland, wel achterover kunnen gaan leunen, maar wel dat de haast waarmee nu gewerkt wordt geen slechte raadgever gaat worden. Niet alleen wegens de kans op onvoldoende onderbouwde voorstellen, maar zeker ook vanuit het verhoogde risico van onvoldoende draagvlak in eigen gelederen. Ook dreigt er het gevaar dat er werk dat buiten dit onderwerp valt door de drukte te lang blijft liggen.
Als tweede punt noemde ik de reorganisatie waterbeheer Zuid-(en Noord-)Holland. Op dit moment is reeds te constateren dat er goede voortgang wordt gemaakt met de ontwikkeling van een robuuste waterschapsorganisatie. Is het in Zuid-Holland Zuid nog niet volledig duidelijk hoe de uitkomst zal zijn, voor Zuid-Holland Noord en Noord-Holland Zuid zijn de hoofdlijnen wel duidelijk.
Voor Rijnlands gebied zal dit betekenen dat per 1.1.2005 het samengaan van De Oude Rijnstromen, Groot-Haarlemmermeer, Wilck en Wiericke en Rijnland wordt voorzien . Vóór juli 2002 kan het zogenaamde artikel 4-overleg worden afgerond, zodat in september 2002 een onafhankelijk projectbureau kan worden ingericht, dat onder verantwoordelijkheid van een onafhankelijk voorzitter van een nog te installeren reorganisatiecommissie de reorganisatie van de vier waterschappen zal begeleiden.
In het proces zullen zich zeker nog knelpunten voordien die om een oplossing vragen. Een positief signaal is, dat de vier waterschappen na afronding van het artikel 3-overleg geconstateerd hebben dat de vrijblijvendheid verdwenen is en dat allen de plicht hebben in zo groot mogelijke harmonie de door de provincie en inmiddels ook door de vier waterschappen- beoogde fusie te realiseren.
Tot slot iets over de Planning en Control-cyclus bij het Hoogheemraadschap. Naast de jaarlijkse begrotingsaanpak en de jaarverslagprocedure, kende Rijnland een jaarlijkse evaluatie van het Waterbeheersplan (WBP), respectievelijk het collegebeleidsprogramma. Duidelijk was, dat deze procedures niet goed op elkaar waren afgestemd. Daarnaast was niet altijd duidelijk hoe onderwerpen die zich "tijdens de rit" aandienden in deze processen zouden moeten worden opgenomen.
Aan deze overlappingen en onduidelijkheden is een eind gekomen met de komst van een voorjaarsnota. Deze vervangt aparte notas over de uitgangspunten van de begroting plus de jaarlijkse evaluaties. Ook blijkt deze nota een bruikbaar instrument te zijn waarmee basale keuzen met betrekking tot nieuwe onderwerpen kunnen worden gemaakt. Met de in resultaatvorm geformuleerde begroting, tussentijdse bestuursrapportering en jaarverslaglegging zal er binnenkort een geheel nieuw bouwwerk zijn, waarmee sturing van de organisatie en het afleggen van verantwoordelijkheid sterk verbeterd worden.
Tot slot wil ik allen die zich in het afgelopen jaar, op welke plaats dan ook, hebben ingezet voor een duurzaam water beheer in Rijnlands gebied bedanken voor hun inzet.
E.H. van Tuyll van Serooskerken
dijkgraaf
