Taken en verantwoordelijkheden

De waterschappen Groot-Haarlemmermeer, De Oude Rijnstromen en Wilck en Wiericke waren zogenaamde kwantiteits-waterschappen binnen het totale beheersgebied van het hoogheemraadschap van Rijnland. De kwantiteitswaterschappen – ook inliggende waterschappen genoemd – hadden de zorg voor de waterkering (boezem- en polderkaden), het waterkwantiteitsbeheer (waterpeilbeheer) in de polders en op beperkte schaal het beheer van vaarwegen. Het hoogheemraadschap van Rijnland had het beheer over de waterkwantiteit van de boezem en alle dijken en kaden die niet in de polders liggen. Ook het beheer van de kustverdediging viel onder de bevoegdheid van Rijnland. De kwaliteit van het oppervlaktewater was een taak van Rijnland en niet van de inliggende waterschappen. Het nieuwe hoogheemraadschap van Rijnland heeft per 1 januari 2005 het beheer over de waterkering en waterbeheersing van polder- en boezemwater en over de kwaliteit van het oppervlaktewater. De taken van het vroegere hoogheemraadschap van Rijnland en de waterschappen Groot-Haarlemmermeer, De Oude Rijnstromen en Wilck en Wiericke zijn daarmee samengevoegd.

Waterschappen en hoogheemraadschappen zijn overheidsinstellingen met één taak, de zorg voor het waterbeheer. Rijnland omschrijft die taak al jaren als: zorgen voor droge voeten en schoon water. Het hoogheemraadschap van Rijnland draagt geen zorg voor drinkwater en grondwater. Deze taken vallen respectievelijk onder de drinkwaterbedrijven en de provincies.

Om de taken voor waterkwantiteitsbeheer, waterkwaliteitsbeheer en waterkering te kunnen uitvoeren heft Rijnland waterschapsbelasting. Rijnland is een overheid met een democratisch gekozen bestuur. Eens in de vier jaar zijn er verkiezingen. Het gebied waar het hoogheemraadschap en de waterschappen actief waren strekt zich uit van IJmuiden – Amsterdam-West in het noorden tot Gouda en Wassenaar in het zuiden. Dit zijn tevens de grenzen van het huidige hoogheemraadschap. Het totale gebied ligt in twee provincies: Noord-Holland en Zuid-Holland. In totaal beslaat Rijnlands gebied 1.175 km2 en wonen er ruim 1,3 miljoen mensen.

Hoe zorgt het huidige Rijnland voor droge voeten en schoon water? Daar zijn grofweg drie instrumenten voor.

• Rijnland zorgt voor de waterkering, dat wil zeggen zorgt voor het onderhoud van duinen, dijken en kaden.
  
  
• Ten tweede zorgt Rijnland voor een beheerst waterpeil. Al het water in de boezem (een aaneengesloten stelsel van sloten, meren, plassen en kanalen) en in de polder heeft (binnen marges) een bepaald peil. Naast het boezempeil zijn er in totaal zo’n vijfhonderd peilvakken in 177 polders. Voor elk peilvak neemt Rijnland een peilbesluit.
  
  Als er teveel water is kan dat via gemalen afgevoerd worden. Is er te weinig water dan kan Rijnland ook water inlaten via de Hollandsche IJssel bij Gouda. Daarmee is er nooit teveel of te weinig water.
  
  
• Ten derde heeft Rijnland de taak te zorgen voor een goede kwaliteit van het oppervlaktewater. Rijnland zuivert het afvalwater van huishoudens en bedrijven. Daarvoor heeft Rijnland 32 afvalwaterzuiveringen in gebruik. Deze installaties verwerken per jaar ruim 122 miljoen m3 afvalwater. Het gezuiverde water wordt daarna weer op het oppervlaktewater geloosd. Via de Wet verontreiniging oppervlaktewater, de Wvo, kan Rijnland voorkomen dat er schadelijke stoffen op het oppervlaktewater geloosd worden. Lozen van stoffen mag alleen als daarvoor een vergunning is verleend. Rijnland controleert of de bedrijven die een vergunning hebben zich daar ook aan houden.