Peilbeheer

Warm en zonnig

Met een gemiddelde temperatuur in De Bilt van 10,7°C tegen een langjarig gemiddelde van 9,8°C was 2005 zeer warm. Het jaar eindigt op een gedeelde vijfde plaats in de rij van warmste jaren sinds 1901. Het jaar 2005 was zeer zonnig met landelijk gemiddeld 1820 uren zonneschijn tegen 1550 uren normaal. In De Bilt werden 1789 zonuren geregistreerd tegen 1524 normaal. Sinds 1901 waren er maar zes jaren nog zonniger.

In 2005 is in het midden van het gebied bij het Rijnlandse meetstation Nieuwe Wetering een hoeveelheid neerslag van 831 mm gevallen terwijl 832 mm normaal is (gemiddelde over 1971 - 2000). De regionale verschillen waren ook dit jaar weer erg groot. In Nieuwe Wetering viel dit jaar de minste neerslag terwijl net als vorig jaar in Heemstede met 1014 mm de meeste neerslag viel.

Zowel juli als augustus waren zeer natte maanden. In die maanden viel er 159 mm tegen normaal 72, respectievelijk 142 mm tegen 71 mm meer regen dan gebruikelijk (gemiddelde over 1971 - 2000 in Nieuwe Wetering). Op februari en april na viel er in de overige maanden van 2005 minder neerslag dan normaal. Op 12 augustus werd met 39 mm de grootste hoeveelheid neerslag in Nieuwe Wetering op dagbasis geregistreerd. Locaal is er die dag plaatselijk zelfs meer dan 80 mm in enkele uren gevallen hetgeen geleid heeft tot extreem hoog water in enkele polders. Om deze grote hoeveelheid neerslag te verwerken zijn tijdelijk meer dan 25 noodbemalingen verspreid over diverse polders ingezet.

Het jaar 2005 was een gemiddeld jaar voor wat betreft verdamping. De totale verdamping was 597 mm tegen 602 mm normaal en was er sprake van een neerslagoverschot van 234 mm tegen 252 mm normaal. Zware stormen met een uurgemiddelde windsnelheid van tenminste 24,5 m/s (= windkracht 10), gemeten op een landstation, kwamen dit jaar niet voor. Veel wind (kracht 9, tenminste 20,8m/s) kwam in 2005 voor op 8 januari, 12 februari, 24 en 25 november en 16 december.

Wateraanvoer en -afvoer

Door de vier boezemgemalen is in 2005 een normale hoeveelheid water van in totaal 676 miljoen m3 afgevoerd. Voor peilhandhaving en doorspoeling is te Gouda 70 miljoen m3 ingelaten. Het inlaatseizoen startte halverwege maart. Dat is vroeger dan gebruikelijk (normaal eind april) wegens het doorspoelen van zuurstofloos water in en rondom Schiphol maar eindigde zoals in een gemiddeld jaar gebruikelijk is, namelijk begin september. Eind november werd echter nog wel een hoeveelheid water ingelaten om rioolwater door te spoelen dat in Zoeterwoudedorp op de boezem terecht was gekomen.

Het maximale waterbezwaar, de maximale hoeveelheid water die binnen 24 uur op de boezem wordt aangevoerd, werd gemeten op 26 november en bedroeg 18 miljoen m3. Ter vergelijking; de gemalen kunnen in 24 uur gezamenlijk 13,2 miljoen m3 verwerken. Naast de boezembemalingscapaciteit kan ook nog 4,5 miljoen m3 (van NAP -0,60 tot NAP -0,50 m) in de boezem worden geborgen, zodat de maximale verwerkingscapaciteit van de boezem 17,8 miljoen m3 bedraagt.

Waterstanden

De gemiddelde boezemwaterstand in Nieuwe Wetering bedroeg in 2005 NAP -0,62 m. De laagst gemeten waterstand bedroeg NAP -0,67 m en werd geregistreerd op 20 april. De hoogst gemeten waterstand bedroeg NAP -0,55 m en werd geregistreerd op 13 augustus. Gebaseerd op waterstandsmetingen van 07:00 uur.

Duinen

Net zoals in 2004 is er ook dit jaar gemeten aan de hoeveelheid water die uit de duinen op de boezem terechtkomt. Dit is gebeurd in het natuurontwikkelingsgebied Lentevreugd bij Wassenaar waar een aantal meetstuwen is geplaatst, zodat het debiet kan worden gemeten. Door deze meetgegevens te extrapoleren naar het totale duingebied, kon worden berekend dat in 2005 ca. 38 miljoen m3 water uit de duinen op de boezem tot afstroming is gekomen. Ten opzichte van de cijfers uit 2004 is dat een toename van 25%.

Wateroverlast

Op 12 augustus regende het zo hard dat een aantal polders in het gebied rond Alphen aan de Rijn en de Westeinder Plassen te maken kreeg met wateroverlast. In het gebied tussen Woubrugge en Nieuwveen viel er binnen twee uur tachtig millimeter regen, wat zeer extreem is. De poldergemalen konden deze neerslag niet verwerken. In opdracht van Rijnland zijn noodpompen en wegversperringen geplaatst. Een complicatie bij de bestrijding van de overlast vormde de onderbemalingen. Een stuk land waar een onderbemaling in werking is, kan het land van een buurman zonder onderbemaling onder water zetten. Het te lozen water van een werkende onderbemaling geeft bovendien een extra belasting op de rest van de polder. Het bestuur van Rijnland heeft de eigenaren van de onderbemalingen verzocht deze stop te zetten.

Het boezemstelsel kon de waterhoeveelheid zonder problemen verwerken.

Twee keer organiseerde het hoogheemraadschap een bijeenkomst voor bewoners van onder andere de Wassenaarsche- en Vriesekoopsche polder en polders Vierambacht en Nieuwkoop. Het hoogheemraadschap wilde informatie uitwisselen en met de bewoners nagaan of en wat er verbeterd kan worden. De bewoners van het landelijk gebied in de polders die te kampen hebben gehad met wateroverlast kregen per brief een uitnodiging voor de bijeenkomsten. Het hoogheemraadschap nam een aantal maatregelen om de waterhuishouding op de korte termijn te verbeteren zoals een aantal technische aanpassingen, en bepalen van noodbemalingscapaciteit. In 2006 start Rijnland met watergebiedsplannen voor een aantal polders in het gebied. Dan wordt gekeken wat er structureel nodig is om de waterhuishouding te verbeteren. Het watergebiedsplan omvat een onderzoek of de waterhuishouding van de polders aan bepaalde normen voldoet, een peilbesluit, het reguleren van onderbemalingen: opheffen, vergunnen of overnemen en het uitvoeren van inrichtingsmaatregelen.

Peilbesluiten

In 2005 zijn geen peilbesluiten vastgesteld, de uitvoering van een aantal peilbesluiten die voor 2005 waren vastgesteld, is wel ter hand genomen. Het samengaan van de vier waterschappen noodzaakte tot een uniforme werkwijze en uniform beleid voor peilbesluiten. Dat beleid is in 2005 is ontwikkeld. Er is gestart met de voorbereiding van een groot aantal nieuwe peilbesluiten om er voor te zorgen dat er in 2007 overal een geldig peilbesluit is.

Keur

Het samengaan van vier waterschappen in 2005 maakte harmonisatie van de afzonderlijke keuren noodzakelijk. Het jaar is daarom besteed om een nieuwe Keur op te stellen. Daarvoor is het model van de Unie van Waterschappen gebruikt. Onder dit model zijn beleidsregels opgehangen die concrete invulling aan de Keur geven. Er is een beleidsregel 'regionale keringen', een beleidsregel 'peilafwijkingen', 'integrale inrichtingscriteria' en een regel 'dempingen en verhard oppervlak'. In veel gevallen houdt de nieuwe keur een aanscherping van beleid in.

In 2005 is er overeenstemming bereikt met de bloemenveiling Aalsmeer voor de compensatie van 5000 m2 te graven water. De compensatie is afgekocht met een bedrag van € 480.000,-.