Samenvatting jaarrekening 2015

Ieder jaar publiceert Rijnland een jaarrekening, de officiële terugblik op het vorige jaar. De essentie ervan is weergegeven in de volgende samenvatting. Het college van dijkgraaf en hoogheemraden concludeert dat gedurende 2015 de in de programmabegroting gestelde doelstellingen en prestaties zijn behaald. De bijstellingen zijn waar nodig tijdig in de bestuursrapportages gemeld en door de verenigde vergadering geaccordeerd.

Een terugblik op 2015 laat met name zien dat Rijnland een organisatie in verandering is. In 2014 is het Organisatie Verbeter Plan (OVP) vastgesteld en de uitvoering is in volle gang. Dit beoogt de projectbeheersing te verbeteren en onze cultuur omgevingsgerichter te maken. Ook is de organisatie druk bezig met het (door-)ontwikkelen van assetmanagement en prioritering, waardoor er steeds meer grip ontstaat op de programmering voor de komende jaren. Door de transitiefase waar de organisatie nu in zit, komt Rijnland soms voor onverwachte verrassingen te staan in de projecten. Projecten hebben te kampen met vertragingen, en kredieten zijn soms te krap geraamd.

In de loop van 2015 is daardoor de wens ontstaan om sneller meer in control te komen. Dit is ook met het bestuur gedeeld. Hierop zijn diverse acties genomen: de risico’s (op krediet over- en onderschrijding) in de huidige kredieten zijn zo goed mogelijk in beeld gebracht, om verrassingen voor te zijn; DT en het College van D&H werken aan de onderlinge communicatie, om zo dilemma’s vaker en eerder te delen en verwachtingen over en weer uit te spreken. Tot slot is het cultuurtraject van het Organisatie Verbeter Plan aangescherpt. Het programmajaarverslag 2015 is opgesteld en door de accountant gecontroleerd. De accountant heeft de controle van het programmajaarverslag 2015 afgesloten met een volledig goedkeurende verklaring op gebied van getrouwheid en rechtmatigheid.

I.   De middelen

Het financieel resultaat over 2015 is € 3,0 mln positief. Van het resultaat heeft ca. € 1,9 mln een incidenteel karakter en is € 1,1 mln structureel. De structurele mutaties zijn of worden meegenomen in de burap over 2016 en het meerjarenperspectief 2017-2020. Inclusief de twee eerdere begrotingswijzigingen is het resultaat € 9,1 mln positief (-/- 5,3% t.o.v. begrote netto-lasten). De gerealiseerde investeringsuitgaven komen uit op € 108,9 mln oftewel bijna 90% van de begroting en binnen de bestuurlijk afgesproken marge in burap-2 van 2015. De oorzaken voor de bijstellingen zijn overwegend gelegen in vertragingen en veelal bestuurlijk vastgestelde scopewijzigingen (piekbergingslocaties, meerdere zuiveringstechnische werken, en enkele regionale keringen).

II. De programma’s Veiligheid

Het resultaat van het programma veiligheid ten opzichte van de gestelde doelen in de begroting 2015 is voor de primaire keringen volgens plan verlopen. In de regionale keringen zijn weliswaar weer grote vorderingen geboekt, maar in enkele projecten is een vertraging opgelopen. De kustversterking Katwijk is succesvol afgerond en de versterking van de IJsseldijk te Gouda ligt op schema.

Kustversterking Katwijk

Kustversterking Katwijk afgerond

Ook zijn diverse regionale kadeprojecten opgeleverd. Een aantal regionale kadeprojecten uit de Top 25 is vertraagd, waarvoor de provincies uitstel hebben verleend. Door deze vertraging, maar ook door optimalisaties en aanbestedingsvoordelen in andere kadeprojecten, zijn de programma-uitgaven lager. Voor enkele projecten is sprake van hogere uitgaven dan begroot door scopewijziging of versnelling.

Voldoende water

Het resultaat van het programma voldoende water ten opzichte van de gestelde doelen in de begroting 2015 is goed. Het programma wateroverlast en peilbeheer loopt goed, in veel projecten zijn maatregelen uitgevoerd. De Leendert de Boerspolder is succesvol afgerond. Via dit project is meer berging aan de bergingsrekeningcourant toegevoegd, maar ook een pilot met een dijkdoorbraak uitgevoerd. In de regio Aalsmeer is een integraal watergebiedsplan gestart, dus inclusief de KRW-opgave. In 2015 trad de nieuwe Keur in werking, wat leidde tot minder vergunningaanvragen en vooralsnog meer overleg vooraf en meer meldingen. Het baggerprogramma loopt volgens planning. Wel is op twee locaties asbest aangetroffen in de bagger en loopt een geschil met een aannemer.

vierambacht

Uitvoering watergebiedsplan Vierambachtspolder

De renovatie van boezemgemaal Gouda is nagenoeg afgerond en de voorbereidingen voor de renovatie van Spaarndam zijn in volle gang. Ook het renoveren van poldergemalen loopt volgens planning. Vanwege een eenmalige besparing – in de begroting 2015 opgenomen - hebben we in 2015 minder gemalen opgeleverd dan in voorgaande jaren. Een nieuw cluster gemalen is in voorbereiding. Ruim 2000 overige kunstwerken zijn geïnspecteerd en op basis van assetmanagement geprioriteerd. De meest urgente zijn opgepakt in 2015, de volgende serie staat op de rol voor 2016. 

Poldergemaal Elstgeesterpolder

In 2015 opgeleverd poldergemaal Elstgeesterpolder-West

Gezond water

De meeste maatregelen uit de eerste planperiode van de KRW zijn afgerond. Rijnland heeft het beheer en onderhoud aangepast aan de nieuwe situatie en de monitoring gestart. In 2015 heeft de VV de aanpak voor de tweede planperiode van de KRW vastgesteld; ondertussen zijn we gestart met de voorbereiding van de geprioriteerde waterlichamen. We hebben onderzoek naar agrarische emissies afgerond en werken samen met de sector aan een maatregelen-pakket. In 2015 hebben we op drie zwemwaterlocaties maatregelen uitgevoerd. Om te bepalen of de locaties hiermee voldoen aan de Europese normen, moet volgens de richtlijnen meerdere keren (minimaal 16 keer) worden gemeten. Hierdoor is dit pas na het zwemseizoen 2016 bekend. Op twee locaties verwachten we dat de beheerder eerst achterstallig onderhoud uitvoert. Samen met waterschap HDSR zijn we een verkenning gestart naar de uitbreiding van de Kleinschalige Water Aanvoer. Voor het tactische doel Afvalwaterketen zijn in 2015 de afspraken uit de begroting in belangrijke mate behaald. Er is voorspoedig gewerkt aan de diverse geplande renovaties en modificaties. Accent lag op de uitvoering van de centralisaties in de regio Oude Rijnzone, regio Haarlemmermeer, de procesautomatisering, ATEX én de renovaties van de zuiveringen Velsen en Leiden zuid-west. De samenwerking met de waterketenpartners (gemeenten en drinkwaterbedrijven) verloopt goed. Rijnland en Dunea werken samen aan het beheer en onderhoud van de Rijnlandse persleidingen. Ook in de verdere verduurzaming van de waterketen zijn stappen gezet.

Bestuur, Organisatie & Dienstverlening (BOD)

Rekeninghoudend met de transitiefase waarin Rijnland zich bevindt zijn de resultaten van het programma Bestuur, Organisatie en Dienstverlening ten opzichte van de begroting 2015 goed. Rijnland heeft stappen gemaakt in het ‘van buiten naar binnen denken’:  zo wordt binnen alle lopende projecten door de omgevingsmanagers voortdurend bekeken in hoeverre de omgeving goed is meegenomen. In het reguliere werk zorgen de relatiebeheerders voor nauwe contacten met onze omgeving. Na de waterschapsverkiezingen, die succesvol verlopen zijn, is het nieuwe bestuur aangetreden. Het bestuur vraagt aandacht voor ‘vernieuwend besturen’ en laat zien dat niet alleen het wat en waarom, maar ook het hoe van ons werk meer aandacht verdient. Dit gebeurt door het benoemen van de vijf bestuurlijke thema’s waar de komende bestuursperiode extra op ingezet zal worden: Participatie, Dienstverlening, Deregulering, Innovatie en Duurzaamheid.

wbp

Cartoon gebruikt tijdens het WBP-traject

Op organisatievlak heeft Rijnland zich in 2015 ook ontwikkeld conform de afspraken uit de begroting en het OrganisatieVerbeterPlan (OVP). Medewerkers krijgen steeds meer regie over hun eigen carrière: via de Aquademie en tools als H@RM kan de medewerker zelf steeds meer beslissen. Tevens is er medio 2015 een evaluatie geweest van de cultuurverandering van het OVP. Dit heeft geleid tot een aanscherping van het OVP, met een einddatum (december 2016) en duidelijke mijlpalen in juni 2016 en december 2016. Op het gebied van informatievoorziening zijn ook de nodige resultaten bereikt. De herautomatisering van de financieel administratieve processen is per 1 januari 2016 gerealiseerd; de applicatie Prosa is in gebruik genomen, net als H@RM. In 2015 heeft Rijnland op diverse vakgebieden hecht samengewerkt met diverse (buur)waterschappen. Dit resulteert onder meer in een samenwerkingsverband met Schieland en de Krimpenerwaard op administratievlak per 1 januari 2016, en het gebied van informatisering en automatisering per 1 januari 2017. Van belang is dat de beveiligingsmaatregelen, die Rijnland moet nemen in het kader van informatiebeveiliging vanwege een nieuwe risicoanalyse, zijn toegenomen. De maatregelen met hoge prioriteit zijn grotendeels in 2015 uitgevoerd, overige maatregelen worden gepland in 2016.  Op het gebied van duurzaamheid en innovatie is in 2015 een stip aan de horizon ontwikkeld, die in de VV van maart 2016 zal worden vastgesteld. De maatregelen waardoor Rijnland aan de energiedoelstellingen in 2020 kan voldoen, zijn in 2015 in beeld gebracht. Na vaststelling van de Energiestrategie door de VV wordt gestart met de realisatie. 

III. Risico’s en weerstandsvermogen

Rijnlands weerstandscapaciteit bleek over 2015 meer dan voldoende robuust, met als reden:

  • de genomen maatregelen voor risicobeheersing,
  • in combinatie met het positieve jaarrekeningresultaat en
  • de hoogte van de algemene reserves.

Dat een risico niet persé een bedreiging hoeft te zijn, blijkt uit de kansen die Rijnland in 2015 heeft ‘gepakt’. Zo zijn er meer eigendomspercelen verkocht dan begroot, is de leningenportefeuille herzien, waardoor de lage rente voor lange tijd is geborgd en werd na meerdere overleggen een financiele bijdrage ontvangen van de provincie Noord-Holland in de investeringskosten van de gerenoveerde burg en sluis in Spaarndam. Hierdoor konden de kapitaallasten significant naar beneden worden bijgesteld. 

brug sluis spaarndam

Gerenoveerde brug en sluis te Spaarndam

 IV. Exploitatie, investeringen en personeel

Exploitatie Het programmajaarverslag 2015 sluit ten opzichte van de 2e Burap met een positief exploitatieresultaat van € 3,0 mln. Het overschot heeft vooral betrekking op de taakuitoefening. Het exploitatieoverschot van € 3,0 mln is in hoofdzaak veroorzaakt door:

 Meevallers:

  • lagere onderhoudskosten (o.a. aanbestedingsvoordelen cultuurtechnisch onderhoud en niet gebruikt preventief onderhoudsbudget) (€ 2,0 mln)
  • minder ondersteunende hulpmiddelen (o.a. representatie, dienstkleding,drukwerk en hard- en software) ( € 0,8 mln)
  • minder verstrekte subsidies en lagere betaalde bijdrage HWBP ( € 0,3 mln)
  • diverse afrekeningen 2014/2015 van met name verbonden partijen (€ 0,4 mln)
  • lagere kosten vuilafvoer, portokosten, publicaties en overigen (€ 0,4 mln)
  • lagere kosten advies en onderzoek derden (€ 0,2 mln)
  • lagere rentekosten en budget onvoorzien niet aangewend (€ 0,3 mln)
  • meer geactiveerde personele lasten, m.n. in vierde kwartaal 2015 (€ 1,0 mln)
  • hogere personele baten door meer detacheringen, o.a. HWBP-bureau (€ 0,7 mln)
  • hogere opbrengst uit verkoop van eigendommen m.n. in vierde kwartaal  (€ 2,0 mln)
  • minder kapitaallasten brug en sluis Spaarndam door bijdrage provincie (€ 1,2 mln)
  • hogere opbrengst opstalrechten en huren eigendommen (€ 0,5 mln)
  • meer opgelegde aanslagen ingezetenen, gebouwd, ongebouwd en zuiveringsheffing huishoudens als gevolg van verbetering belastingbestanden (€ 1,0 mln)

Totaal  meevallers:  € 10,8 mln.

Tegenvallers:

  • minder opgelegde bedrijfsaanslagen zuiverings- en verontreinigingsheffing belastingjaren over de jaren 2013-2015 door diverse externe ontwikkelingen (-/- € 2,2 mln)
  • hogere kosten kwijtschelding en oninbaarheid belastingen (-/- € 0,6 mln)
  • minder bouwrente geactiveerd door o.a. lagere rente en investeringen ( -/- € 1,4 mln)
  • hogere slibafvoer kosten als gevolg van met name een hoeveelheidsverschil (-/- € 0,8 mln)
  • extra storting in de wachtgeld- en pensioenvoorziening dagelijks bestuur vanwege lagere rekenrente en nieuwe wachtgeldverplichtingen (-/- € 0,9 mln)
  • hogere afschrijvingskosten o.a. door eerdere opleveringen dan begroot en annulering van investeringsproject ‘groot onderhoud compartimeringswerken’ (-/- € 1,9 mln)

Totaal tegenvallers: -/- € 7,8 mln

Investeringen De werkelijke bruto-investeringen in 2015 ad € 108,9 mln (inclusief baggerwerken) komen uit op bijna 90% van de investeringsbegroting van € 121,8 mln. Het bereikte investeringsniveau valt binnen de bij de 2e bestuursrapportage afgesproken bandbreedte van plus of min € 4,0 mln, oftewel € 102,0 tot € 110,0 mln.