16. Mijlpaal voor de waterketen

In Amerika is 4 juli een belangrijke historische dag. De dag waarop in 1779 de Onafhankelijkheidsverklaring werd getekend. Wat mij betreft hebben wij nu onze eigen “Fourth of July” want ik vind dat wij maandag 4 juli ook een beetje geschiedenis schreven. In het stoomgemaal Cruquius ondertekenden wij de overeenkomst ‘Samenwerking Waterketen Regio Rijnland’ (SWR²). De ‘wij’ waar ik het over heb is een club van 25 gemeenten uit Kennemerland, het Groene Hart, de Duin en Bollenstreek en de Leidse regio, samen met de drinkwaterbedrijven Dunea, Oasen en PWN en het hoogheemraadschap van Rijnland.

Een overeenkomst waar we met z’n allen terecht ontzettend trots op zijn! Want de waterketen is belangrijk: voor de volksgezondheid, het watersysteem en daarmee de klimaatadaptatie én voor duurzaamheid en innovatie. Daar kom ik later in mijn column graag op terug.

De waterketen toen, nu en straks

Eerst even een lesje geschiedenis over hoe de waterketen zich heeft ontwikkeld. Hoewel een oudere beschaving al een stedelijk afwateringssysteem had is dat van het Romeinse Rijk het oudst bekende en meest ontwikkelde. Ver voor Christus legden de Romeinen aquaducten aan om schoon water naar steden te transporteren en afvalwater voerden zij via riolen af. De waterketen bestond toen vooral uit buizenstelsels. Zij hadden vanaf het Forum Romanum een riool lopen naar de Tiber, de Cloaca Maxima genoemd. De woorden riool en riolering vinden hun oorsprong in het Latijn.

Hoe die rioolbuizen van invloed zijn op onze leefomgeving zien we heel duidelijk bij heftige regenbuien: rioolwater kan dan overstorten op sloten waardoor die kunnen gaan stinken. Als de buien te hevig zijn kunnen de rioleringen het niet aan en we weten allemaal wat voor overlast dat kan geven: straten die blank staan, kelders en huizen die onderlopen. We zagen het kort geleden nog in grote delen van ons land gebeuren.

Daarom is het noodzakelijk dat we proberen zo effectief mogelijk water af te voeren en te zuiveren. Regenwater moet zo min mogelijk in het riool terecht komen maar in plaats daarvan in de bodem of in het oppervlaktewater, het zogenaamde afkoppelen. Regenwater verdunt het afvalwater en daardoor is het lastiger te zuiveren. Onze afvalwaterzuiveringen hebben dus liever viezer (geconcentreerder) afvalwater omdat we dat beter en makkelijker kunnen zuiveren. Uiteindelijk scheelt dat ook in de kosten. Samenwerken met gemeenten is hierbij essentieel. Met de drinkwaterbedrijven werken we aan het terugdringen van het onnodig verbruik van zeer kwalitatief hoogwaardig drinkwater. We onderzoeken hoe we de waterketen en het overige watersysteem kunnen inrichten voor de opgave waar we nu en in de toekomst voor staan. Want we zullen ons moeten aanpassen aan de klimaatverandering die meer hoosbuien en periodes van droogte met zich meebrengt. De Omgevingswet die er aan komt geeft een extra impuls aan de samenwerking tussen gemeenten, drinkwaterbedrijven en waterschappen. Maar ook aan de samenwerking met inwoners, ondernemers en (maatschappelijke) organisaties.

Waarom is de waterketen ook alweer belangrijk?

In het begin van deze column zei ik terug te komen op het belang van de waterketen.
Als eerste noem ik het belang voor de volksgezondheid. Door sanitaire voorzieningen (waterleiding, riool, sanitair) en zuivering van afvalwater dragen we bij aan een gezondere en prettigere leefomgeving voor mensen, dieren en planten.

Als tweede het watersysteem, aanpassing aan de klimaatverandering en participatie. Het tijdig en slim inzetten van de waterketen levert een bijdrage aan voldoende en schoon water in de leefomgeving. Ook inwoners en ondernemers kunnen hun steentje bijdragen. Bijvoorbeeld door het opvangen van regenwater in regentonnen, afkoppelen (het scheiden van regenwater en riolering) en zorgen voor groene tuinen (tegel eruit, plant erin).

Ik sluit graag af met duurzaamheid en innovatie. Wat er niet in het riool gaat aan verontreinigingen en medicijnen, hoeven we er ook niet uit te halen. Verder proberen we de waterzuiveringsinstallatie ook te ontwikkelen naar een energie- en grondstoffenfabriek. Dat doen we door energie te besparen én via biogas weer op te wekken. We gebruiken steeds meer warmte uit afvalwater om zwembaden of gebouwen te verwarmen. En we halen fosfaat er uit, zodat het weer als grondstof hergebruikt kan worden.

Ik ben zelf zeer gemotiveerd om met elkaar te blijven werken aan een prachtige leef- en werkomgeving waar de waterketen een goede bijdrage aan levert. U toch ook?

Hartelijke groeten, Jeroen Haan

Reageer

Vraag: Wat is 4 + 4 ?
Je antwoord: