Rijnlandse rekeningen online beschikbaar

In Rijnlands archieven bevindt zich een complete reeks rekeningen vanaf het jaar 1537. De rekeningen over de periode 1537-1856 zijn integraal gedigitaliseerd en toegankelijk gemaakt op www.archieven.nl

 

Waterstaatszorg kost geld. In de huidige praktijk maakt het hoogheemraadschap van Rijnland jaarlijks een begroting op met daarin de te verwachten inkomsten en uitgaven en een jaarrekening met de werkelijke inkomsten en uitgaven. Het geld dat inkomt en wordt uitgegeven is het eigen vermogen van de organisatie. Dit systeem van financiering is nog niet zo heel oud. Tot halverwege de negentiende eeuw ging het heel anders. In de archieven van het hoogheemraadschap bevinden zich de rekeningen van de rentmeester van Rijnland. Deze functionaris had een bijzondere positie. Hij was door middel van een eed van trouw aan het college van dijkgraaf en hoogheemraden verbonden, maar hij moest zijn eigen vermogen inzetten om de uitgaven aan waterstaatswerken te bekostigen. Hij was hoofdelijk aansprakelijk voor de uitgaven die hij voor Rijnland deed. De rentmeester moest dus een goede maatschappelijke positie hebben en op de geldmarkt voldoende wegen zien te vinden om de uitgaven voor Rijnland te bekostigen. Uiteraard kon hij elk jaar de gemaakte kosten wel terug ontvangen. Dit gebeurde door middel van het heffen van belasting (omslag of morgengeld).

De rentmeester maakte elk jaar in tweevoud een rekening van inkomsten en uitgaven op. Hij stuurde deze aan het Hof van Holland en de Grafelijkheidsdomeinen, die de rekening moesten ‘horen en sluiten’, goedkeuren dus. Eén exemplaar verdween in het archief van het Hof, het andere exemplaar werd als ‘rendantsexemplaar’ naar de hoogheemraden gestuurd en werd bewaard in het archief van Rijnland. In Rijnlands archieven bevindt zich een complete reeks rekeningen vanaf het jaar 1537. Het is een mooie bron om inzicht te krijgen in de uitgaven die werden gedaan voor het regionale waterbeheer. De rekeningen over de periode 1537-1856 zijn integraal gedigitaliseerd en toegankelijk gemaakt op archieven.nl