Gemaal Lynden

Gemaal Lynden

Gemaal Lynden

Gemaal Lynden is één van de drie stoomgemalen die het Haarlemmermeer in de 19e eeuw droog maakten.

 Gemaal Lynden is één van de drie stoomgemalen die het Haarlemmermeer in de 19e eeuw droog maakten. Het oude gemaal Lynden begon daarmee in 1849, evenals het gemaal Cruquius. Beide gemalen werden voorgegaan door het in 1845 met malen begonnen proefstoomgemaal Leeghwater. Dit gemaal kon pas met het (écht) uitmalen van het meerwater beginnen na de insluiting van het meer door de Ringdijk in 1848.

De gemalen Lynden en Cruquius werden volgend hetzelfde technische ontwerp gebouwd. Door de ervaringen met het proefstoomgemaal Leeghwater werden in het ontwerp voor beide gemalen de nodige verbeteringen toegepast, Na 39 maanden bemaling viel het meer in 1852 droog. Aangezien de gemalen in de bemalingspraktijk effectief én efficiënt genoeg bleken, werden ze ook ná de droogmaking ingezet om het gebied droog te houden.

 

Gemaal Lynden

 

Er vonden in de loop van de jaren natuurlijk wel de nodige aanpassingen plaats.  Zo vond er bijvoorbeeld in 1893 vanwege de hoge kosten van onderhoud van het gemaal en het grote kolenverbruik een grote reconstructie plaats, waarbij De Lynden zijvleugels kreeg. Vanaf dat moment verschilde het gemaal fundamenteel van het oorspronkelijk identieke gemaal Cruquius. Dit laatst genoemde gemaal, nu bekend als poldermuseum, heeft nog het meest authentieke uiterlijk.

Gemaal Lynden was in de loop van de jaren stoom-, diesel en elektrisch gemaal. Uiteindelijk werd het in de loop van de tachtiger jaren van de 20e eeuw geheel geautomatiseerd en om redenen van efficiëntie in 2005 vervangen door een naast gelegen nieuw en bedrijfszeker gemaal met dezelfde naam. Rijnland zoekt een nieuwe bestemming voor het oude gemaal Lynden.

Over de naam van het gemaal bestaat sinds zijn bestaan al verwarring. Dat komt omdat het gemeente-onderdeel waar het gemaal staat Lijnden is genaamd. Het gemaal heet echter gemaal Lynden of ook wel De Lynden, naar zijn naamgever, Frans Godard Baron van Lynden van Hemmen. Zijn 19e-eeuwse droogmakingsplan vormde uiteindelijk de aanzet tot de daadwerkelijke droogmaking van het meer, na drie eeuwen discussie over het niét of wél en het hoé van het droogmaken van het grote Haarlemmermeer.