Gemeenlandshuis Spaarndam

Gemeenlandshuis Spaarndam

Gemeenlandshuis Spaarndam

Het gemeenlandshuis in Spaarndam was vergaderplaats van het bestuur van Rijnland en woonhuis voor de opziener. Bekende waterstaatkundigen als Cruquius, Brunings en Conrad hebben in dit huis gewoond.

 

Het oorspronkelijke gemeenlandshuis van Rijnland in Spaarndam was het inmiddels verdwenen “Huis te Oosterwaal”. In 1641 werd naast dat gemeenlandshuis een zogenaamd timmerhuis gebouwd, het huidige gemeenlandshuis.

 

Voorzijde van gemeenlandshuis Spaarndam

Gemeenlandshuis aan de voorzijde gezien

 

Het gemeenlandshuis was in de afgelopen eeuwen de incidentele vergaderplaats van het bestuur van Rijnland, meestal na de inspectie van de dijk en de sluizen. Het pand had vooral een belangrijke functie als woonhuis voor de opziener van Rijnland. Bekende waterstaatkundigen als Cruquius, Brunings en Conrad hebben in dit huis gewoond. Daarnaast was er ruimte voor een reparatiewerkplaats en opslag voor dijkmaterialen.

Juist daar, vlak bij de steeds bedreigde Spaarndammerdijk, de zwakste schakel in de zeewering, moest het hoogheemraadschap kunnen beschikken over de permanente aanwezigheid van materialen en werklieden die onmiddellijk ter plaatse waren, als de zeearm, het IJ, bij stormweer hoog opliep. Na de afsluiting van het IJ in 1872 en de aanleg van het Noordzeekanaal, in 1876, hoefde het klokje op het gemeenlandshuis niet meer te luiden om de mannen van Spaarndam op te roepen om de dijk twee aan twee over een strekking van 500 meter te bewaken. Er staan nog steeds hardstenen paaltjes in de dijk waarmee de strekkingen werden aangegeven.

Rijnland beschouwt het gemeenlandshuis als onvervreemdbaar erfgoed, maar staat wel open voor gebruik voor publieke doeleinden, bijvoorbeeld door de gemeente.

 

Gemeenlandshuis achterzijde

Achterzijde van het gemeenlandshuis in Spaarndam