Graven van dijkgraven

Tekst: Eggo Tiemens

Tekst: Eggo Tiemens

Rijnland heeft sinds zijn ontstaan in de grijze oudheid vele dijkgraven gekend. Negen van hen zijn na hun overlijden begraven in de Leidse Pieterskerk.

Deze prachtige kerk werd vanaf 2007/2008 gerestaureerd en elke financiële bijdrage van derden daaraan was meer dan welkom. De burgemeester van Leiden, tevens voorzitter van Stichting Pieterskerk, vroeg daarom het hoogheemraadschap, vanwege zijn betrokkenheid bij de kerk, onder meer door de aanwezigheid van de negen graven, om een subsidie. Op grond van Rijnlands erfgoedbeleid werd een subsidie van € 10.000 toegekend. De graven van de dijkgraven werden evenals de kerk gerestaureerd en het resultaat ervan is dat dit waardevolle erfgoed weer jaren mee kan.

Extra inkomsten

Vanaf de vroege middeleeuwen kwam het begraven in de kerk in gebruik. Aanvankelijk was dit alleen weg gelegd voor de hoge geestelijkheid en de adel, later ook voor de rijken. De kerken stimuleerden dit verschijnsel omdat het voor extra inkomsten zorgde. Er waren allerlei rituelen aan verbonden die kostbaar waren.

Rijke stinkerds

In de Franse tijd werden veel graven vernield. Titels en familiewapens werden weggehakt onder het motto "Vrijheid, gelijkheid en broederschap". In de 18e eeuw groeiden de bezwaren tegen het begraven in de Pieterskerk. Enerzijds om hygiënische redenen, anderzijds vanwege de vele verzakkingen die optraden door het steeds openbreken van de kerkvloeren en de stank die daarmee gepaard ging. Ook in Leiden sprak men toen van "rijke stinkerds". In 1825 vond de laatste begrafenis in de Pieterskerk plaats. In 1827 werd het per Koninklijk Besluit in heel Nederland verboden.

De dijkgraven die in de Pieterskerk werden begraven zijn bekende namen in Rijnlands geschiedenis: Foy van Brouchoven, Arent van Duvenvoorde, Arien van Swieten en Johan van den Bergh, om er maar enkele te noemen.

Foy van Brouchoven

Het graf van de 16e eeuwse dijkgraaf Foy van Brouchoven en zijn echtgenote Lijsbeth van Boshuysen ligt in de zuidelijke transeptarm van de kerk. Foy van Brouchoven was behalve dijkgraaf en baljuw ook burgemeester, schepen en schout van Leiden. Tijdens de Franse tijd werd zijn graf beschadigd omdat het wapen werd weggehakt.

Foy van Brouchoven

Foy van Brouchoven, dijkgraaf van 1573-1588