Polderhuis Hoofddorp 100 jaar

Tekst: Eggo Tiemens

Tekst: Eggo Tiemens

Op 17 juli 1912 werd de eerste steen gelegd voor de bouw van het karakteristieke polderhuis in het centrum van Hoofddorp. Het polderhuis was het hoofdkantoor voor bestuur en ambtenaren van de Haarlemmermeerpolder en van het waterschap Groot-Haarlemmermeer. Na de fusie in 2005 was het in gebruik bij gemeente Haarlemmermeer, die het pand huurde als kantoor en voor huwelijksvoltrekkingen.

Bouw van het polderhuis

Voorafgaande aan de eerste steenlegging, was men in januari 1912 al met de bouw van het polderhuis begonnen. In juni van dat zelfde jaar stonden de binnen- en buitenmuren zover opgemetseld, dat de balklaag voor de eerste verdieping gelegd kon worden. Toen op 17 juli de symbolische eerste steen werd gelegd, was ook de voorgevel al opgetrokken. Deze werd door de werklieden, om de dag wat kleur te geven, met groen versierd. Eind oktober 1912 was het gebouw onder de kap en kon de afwerking van het interieur voor de winter inviel ter hand genomen worden.

 

Het polderhuis in Hoofddorp 

Het polderhuis in Hoofddorp

Marktboom

Voordat het polderhuis werd gebouwd stond er op die plaats een enorme populier. Deze boom stond midden op het Marktterrein en werd de Marktboom genoemd. Onder deze boom werd de veemarkt gehouden en bracht het fanfarecorps zijn muziek ten gehore. Beide evenementen trokken veel publiek in het doorgaans rustige centrum. De boom was een avontuur voor de jeugd. De breed uitstaande takken begonnen al op twee meter hoogte en de jongens  (meisjes deden dat toen nog niet) konden er naar hartenlust in klimmen én weer uit vallen. Volgens de overlevering werd de boom destijds door polderjongens als stekje geplant.

 De populier  

De populier op de plaats waar het poderhuis werd gebouwd 

 De veemarkt onder de enorme populier 

Veemarkt op het marktterrein

Polderjongens

De polderjongens waren sterke kerels die van heinde en verre gekomen waren om tegen betaling hun steentje bij te dragen aan de droogmaking van het Haarlemmermeer. Met schop en spade groeven zij de Ringvaart en wierpen de Ringdijk op. Nadat het meer leeg gemalen was werden ze ingehuurd voor het graven van de kavel- en wegsloten die zorgden voor de afvoer van het water naar de Hoofdvaart en de stoomgemalen.

Polderbestuur

De Haarlemmermeerpolder ontstond in 1852 na de droogmaking van het meer. Het eerste polderbestuur werd echter pas in 1856 gëinstalleerd. Tot dan was de Droogmakingscommissie verantwoordelijk voor het beheer van de jonge polder. Het polderhuis in Hoofddorp was voor het bestuur van de Haarlemmermeerpolder in 1913 het eerste eigen hoofdkantoor.

De eerste vergadering van het dagelijks bestuur in het polderhuis vond plaats op 24 september 1913. De eerste vergadering van het college van hoofdingelanden, het algemeen bestuur, was op 28 januari 1914. Het polderbestuur vergaderde tussen 1856  en 1913 meestal in Haarlem, in het centrum. Reden hier voor was de centrale ligging van Haarlem en de goede bereikbaarheid per spoor. De natte, kale en onherbergzame Haarlemmermeerpolder was geen aantrekkelijk oord voor bestuursbijeenkomsten, als je 's avonds ook nog een beetje bijtijds thuis wilde komen met paard en wagen.

 

Het marktterrein in 1907

Het marktterrein in 1907

Centrale ligging

Eén van de belangrijkste redenen om aan de bouw van een eigen polderhuis te beginnen was in 1912 de aanleg van de Haarlemmermeerspoorlijnen met een station in Hoofddorp. Over de plaats van het polderhuis was ook goed nagedacht: in het bestuurscentrum van het "hoofd-dorp". Hoofddorp heette overigens eerst Kruisdorp: gelegen op het kruispunt van Hoofdweg en Kruisweg. Het robuuste pand werd op één van de vier hoeken van het centraal gelegen kruispunt gebouwd, op de andere hoeken stonden het raadhuis met het daar vlak achter gelegen kantongerecht, de korenbeurs en de school. Het polderhuis was veruit het grootste en mooiste gebouw en moet op de dorpelingen van toen wel grote indruk gemaakt hebben.

Beschermd monument

Het naar het ontwerp van architect Foeke Kuipers gebouwde polderhuis is tegenwoordig beschermd monument. In de beschrijving die bij de aanwijzing tot monument hoort is sprake van een "historiserende bouwtrant die voornamelijk terug grijpt op het 17e eeuwse Hollands classicisme". Het is een fraai pand uitstekend geschikt als werk-en vergaderplek voor ambtenaren en bestuurders.