Vis

Monitoring, vismigratie en visstandbeheer

Als waterschap is Rijnland verantwoordelijk voor een goede waterkwaliteit en ecologie in plassen, grachten en sloten. Een gezonde en gevarieerde visstand hoort daarbij. Die ontstaat als de leefgebieden van de vis prettig zijn en de weg er naar toe goed bereikbaar is. Om dat te realiseren verbeteren we de waterkwaliteit, leggen natuurvriendelijke oevers en vispassages aan en doen onderzoek naar de visstand.

Met het streven naar een gezonde en stabiele visstand voldoen we niet alleen aan afspraken die Nederland met Europa heeft gemaakt (Kaderrichtlijn Water). De ruim twee miljoen mensen* in Nederland die regelmatig vissen zijn er tevens bij gebaat. En ook de sportvisserij is afhankelijk van een gezonde visstand: met een totale omzet van bijna 700 miljoen euro per jaar* is het een belangrijke economische activiteit. (* Bron: Sportvisserij Nederland).

Goede waterkwaliteit voor een gezonde visstand

Vissen groeien en overleven het best in water waarin geen schadelijke stoffen zitten en waarin de hoeveelheid zuurstof en zout goed is. Daarnaast moeten er voldoende, maar niet te veel voedingsstoffen en waterplanten aanwezig zijn. Om de waterkwaliteit te verbeteren en goed te houden, nemen we maatregelen. We plaatsen bijvoorbeeld stuwen om waterstomen tussen meer en minder voedingsstofrijke wateren te beïnvloeden, baggeren voedselrijk slib van de waterbodem, stellen natuurlijkere waterpeilen in, zorgen dat gevaarlijke stoffen niet zomaar worden geloosd en zuiveren afvalwater voordat dit weer terug de natuur in gaat. Ook het onderhoud aan oevers en watergangen is belangrijk: door drijfvuil, ingevallen bladeren, overhangende begroeiing en ingetrapte oevers kunnen grachten en sloten dichtslibben. Dat is niet prettig voor de vis en niet goed voor een gezonde visstand.

Om de waterkwaliteit te controleren, nemen we regelmatig op diverse locaties watermonsters die we analyseren in een laboratorium. Aan de hand van de resultaten kunnen we zien of maatregelen die we hebben genomen om de waterkwaliteit te verbeteren het gewenste effect hebben. En daar waar nodig nemen we nieuwe of vervolgmaatregelen.

Schuilen en opgroeien in natuurvriendelijke oevers

Natuurvriendelijke oeverIn natuurvriendelijke oevers vinden vissen niet alleen een schuilplaats, maar ook een plek om op te groeien, zich voort te planten en voedsel te zoeken. Bovendien zijn zulke oevers belangrijk voor de waterkwaliteit. Hoe meer de natuur zijn gang kan gaan, hoe beter de kwaliteit van het water wordt. Het resultaat is gezond water voor de vis. In ons werkgebied werken we aan het vergroten van het aantal natuurvriendelijke oevers. In de Reeuwijkse Plassen hebben we bijvoorbeeld (deels samen met oevereigenaren) ruim 14 kilometer aangelegd.

Ongehinderd zwemmen door vispassages

Veel vissen zwemmen met regelmaat van het ene naar het andere water. Sommigen zelfs van zout naar zoet water, zoals aal en driedoornige stekelbaars. Ze doen dit om voedsel te zoeken, zich voort te planten, op te groeien of te overwinteren. In veel wateren staan gemalen, sluizen en stuwen. Belangrijk voor onze veiligheid tegen overstromingen, maar voor vissen zijn het gevaarlijke en soms niet te nemen barrières. Als vissen ongehinderd van het ene naar het andere water kunnen zwemmen, blijft de visstand gevarieerd en stabiel of kan zich verbeteren waar dat nodig is. Daarom maken we gemalen en stuwen visvriendelijk door bijvoorbeeld vispassages aan te leggen. Om te weten of aangelegde vismigratievoorzieningen voldoen, monitoren we jaarlijks op diverse locaties de visintrek en -uittrek, zoals bij boezemgemaal Halfweg.

Klik rechts op deze pagina op Vismigratie (onder Downloads) voor een kaart waarop locaties staan waar migratievoorzieningen zijn aangelegd en in voorbereiding zijn. Weten hoe de vispassages bij boezemgemalen Katwijk en Halfweg werken? Rechts op deze pagina kunt u filmpjes downloaden.

Vismonitoring: meten is weten

Vismonitoring bij boezemgemaal HalfwegAls de visstand gezond en gevarieerd, dan is (over het algemeen) de kwaliteit van het water goed en het leefgebied voor de vis prettig. Samen met onderzoeksinstituten zoals Imares, belang- en visrechthebbenden, Sportvisserij Nederland en de Combinatie van Beroepsvissers monitoren we de visstand. We kijken onder andere naar de toestand van vis (populatieopbouw, samenstelling en conditie) en meten de effectiviteit van genomen maatregelen, zoals de aanleg van vispassages.

Meervalonderzoek Westeinderplassen

MeervalDe Westeinderplassen lijken een uniek leefgebied te vormen voor de meerval. Samen met Sportvisserij Nederland en hulp van de lokale beroepsvisser hebben we onderzocht waarom meervallen juist in deze plassen zo goed gedijen. Sportvisserij Nederland was vooral geïnteresseerd in de populatiegrootte en de invloed die de meerval heeft op de visstand. Voor Rijnland is het van belang meer te weten over de leefwijze en eisen die de zoetwaterreus (150-180cm) stelt aan zijn leefomgeving. Bij het nemen van maatregelen voor een betere waterkwaliteit in de Westeinderplassen willen we het unieke leefgebied van de meerval zo weinig mogelijk verstoren. Het rapport met de onderzoeksresultaten vindt u rechts op deze pagina onder Downloads.

Visstandbeheercommissie Rijnland

Samen met de sport- en beroepsvisserij werken in de Visstandbeheercommissie Rijnland (VBC Rijnland). Gezamenlijke doelen zijn onderlinge afstemming binnen het visserij- en visstandbeheer, de bevordering van een gezonde visstand en verantwoorde visserij. Door deze samenwerking hebben we korte lijnen met de sport- en beroepsvisserij. We betrekken hen in onze plannen en projecten. Andersom worden wij betrokken bij hun plannen, zoals het uitzetten van vis. Wij toetsen vervolgens of die plannen voldoen aan door de Europese Unie opgestelde doelstellingen (KRW). Samen met de visserij leren we de vis, vismigratie en een gezonde visstand steeds beter te begrijpen. Meer informatie over de VBC en het visplan vindt u rechts op deze pagina.

Meer informatie?

Wilt u meer weten over (resultaten van uitgevoerde) onderzoeken naar de visstand, de vismonitoring van dit jaar of VBC Rijnland? Stuur dan een mail naar krw2@rijnland.net.