Het beleid dat de kaders vormt voor een te nemen peilbesluit is o.a. afkomstig van de provincie (streekplannen en waterhuishoudingsplannen) en van Rijnland zelf. Het Rijnlandse beleid is beschreven in het Waterbeheerplan (Waterwerk Rijnland 2006-2009).
Een peilbesluit bestaat uit een besluit over de te handhaven peilen (winter– en zomerpeil), een kaart waarop de begrenzing van het gebied is aangegeven en een toelichting op het besluit. In de toelichting staat onder andere informatie over de ligging van het gebied, de bestemming van het gebied, de actuele gebruiksfuncties, maar ook de hoogteligging, de bodemsoorten en de waterhuishoudkundige situatie. Daarnaast is in de toelichting de afweging van de verschillende belangen beschreven, die heeft geleid tot het besluit.
Een peilbesluit is 10 jaar geldig. De periode kan eenmalig verlengd worden met 5 jaar, daarna moet het peil opnieuw vastgesteld worden. Tussentijds kan wel een nieuw peilbesluit worden opgesteld, bijvoorbeeld wanneer een gebied een andere bestemming krijgt.
Bij het opstellen van een peilbesluit worden belanghebbenden tijdens gebiedsavonden geïnformeerd en betrokken bij de plannen voor een nieuwe peilbesluit.
Het college van dijkgraaf en hoogheemraden stelt het ontwerp peilbesluit vast en legt het ter inzage voor een periode van vier weken. In deze termijn kunnen belanghebbenden hun zienswijze kenbaar maken. Rijnland is verplicht te reageren op een zienswijze. Het algemeen bestuur van Rijnland stelt, rekening houdend met de ingekomen zienswijzen, het peilbesluit vast. Vervolgens moeten Gedeputeerde Staten van de Provincie het peilbesluit goedkeuren. Tegen de goedkeuring van een peilbesluit kan beroep aangetekend worden bij de Arrondissementsrechtbank.
In het gebied van Rijnland is nog een aantal polders zonder geldig peilbesluit aanwezig. Rijnland is momenteel bezig met een inhaalslag. Op de kaart is aangegeven welke peilbesluiten nog gemaakt worden.
