Nieuwkoopse Plassen

Werken aan water

Werken aan water

De Nieuwkoopse Plassen en het gebied eromheen vormen een prachtig natuurgebied. Omdat de waterkwaliteit er niet zo goed is als hij zou moeten zijn, hebben we afgelopen jaren gewerkt aan verbetering. De uitvoering van verschillende maatregelen was in 2013 op het hoogtepunt, begin 2014 hebben we de laatste maatregel afgerond. De komende jaren monitoren we de resultaten.

De genomen maatregelen hebben tot doel de hoeveelheid voedingsstoffen in het water te verminderen. Want hoe minder daarvan, hoe minder algen zich kunnen ontwikkelen en hoe helderder het water wordt. In helder water kan zonlicht doordringen en krijgen oever- en waterplanten een kans. Als planten rijkelijk en voldoende gevarieerd voorkomen, leidt dit ook tot gevarieerdere fauna, vissen en kleinere diertjes.

Nederland heeft in Europees kader afspraken gemaakt over de kwaliteit van het oppervlaktewater. Deze afspraken zijn vastgelegd in de Europese Kaderrichtlijn Water (KRW). Uiterlijk in 2027 moeten alle lidstaten aan de KRW-regels voldoen. Het Nieuwkoopse plassengebied is een van de eerste gebieden waar we KRW-maatregelen hebben uitgevoerd. Ter voorbereiding op de tweede KRW-fase hebben we van veertig wateren in ons werkgebied informatiebladen opgesteld, ook voor de Nieuwkoopse Plassen.

De maatregelen

Om ons doel te bereiken hebben we de afgelopen jaren hard gewerkt aan maatregelen die de helderheid van het water vergroten en aan een inrichting die de soortenrijkdom in het gebied stimuleert. We zorgen er bijvoorbeeld voor dat de belasting met voedingsstoffen vanuit de vogelkolonies en de Meijegraslanden naar de rest van het gebied wordt verminderd. In totaal zijn er vijf maatregelen uitgevoerd om de waterkwaliteit te verbeteren.

Defosfateren en isoleren ‘de Pot'

Het gebied ‘de Pot’ waar de vogelkolonies zitten is van de rest van het plassengebied geïsoleerd. Het water wordt gedefosfateerd door een nieuwe defosfateringsinstallatie langs de Uitweg. Door legakkers op strategische plekken te herstellen wordt een stroming door het hele gebied gecreëerd waardoor de defosfateringsinstallatie effect bereikt in het hele gebied van ‘de Pot’.

Bekijk het filmpje waarin de werking van de defosfateringsinstallatie wordt uitgelegd.

Isoleren Meijegraslanden 

Het herstel van de legakkers is deels gedaan met materiaal dat vrijkwam bij het graven van nieuwe petgaten. In totaal is circa vier hectare aan nieuwe petgaten gegraven. We hadden er meer willen graven, maar dat is door technische complicaties niet gelukt. Drie petgaten worden afgemaakt door Natuurmonumenten. Zij hebben een Europese subsidie toegekend gekregen waardoor zij de petgaten alsnog kunnen realiseren.

Bekijk het filmpje over het graven van en behoud en herstel legakkers.

Ook de Meijegraslanden zijn zoveel mogelijk geïsoleerd van de rest van het plassengebied: in alle doorgaande sloten tussen de Meije en de plassen is een dam(wand) of doorvaarbare stuw aangebracht. Er zijn daarmee twee nieuwe elektrisch bedienbare stuwen in het gebied. Deze liggen in de door de gemeente Nieuwkoop aangewezen vaarroutes. De andere twee doorvaarbare stuwen zijn hydraulisch bedienbaar. Op die locaties hoeven alleen beroepsvaart, kano's en/of eigenaren van aangrenzende percelen te passeren. Door deze maatregelen wordt de stroming van voedselrijk water vanuit de Meijegraslanden naar de rest van het plassengebied voorkomen.

nieuwkoopse plassen 500

Verminderen inlaat 

Naast deze zeer zichtbare maatregelen heeft Rijnland afspraken gemaakt met de Gemeente Nieuwkoop en de aangrenzende waterschappen over het verminderen van de hoeveelheid water dat wordt ingelaten naar omliggende polders. Ook is in 2013 de Slikkendammersluis gerenoveerd, net als de twee bestaande doorvaarbare stuwen en de defosfateringsinstallatie bij de Ziendesluis. Tenslotte is er een nieuw peilbesluit vastgesteld. Door deze maatregelen wordt er meer water vastgehouden in het gebied en hoeft er minder voedselrijker water vanuit de boezem te worden ingelaten.

2014 en verder

Met de uitgevoerde maatregelen verwachten we ons doel te bereiken: helder water van topkwaliteit met een gevarieerd flora- en faunaleven. In 2014 en de jaren daarna monitoren we de chemische- en ecologische waterkwaliteit. Als dan blijkt dat de beoogde effecten niet zijn gehaald, zijn er meer maatregelen nodig. Bijvoorbeeld het beperken van de schutverliezen van beide sluizen of 'extremer': slibmaatregelen of het wegvangen van bodemwoelende vis. Of dit nodig zal zijn bekijken we in voorbereiding op de derde KRW-periode die loopt van 2022 tot 2027.

Waterrecreatie

Op warme dagen is de verleiding groot om in open water te zwemmen of varen. De Nieuwkoopse Plassen behoren tot een van de ruim 40 officiële zwemwaterlocaties die Rijnlands gebied telt. Op deze locaties onderzoeken we regelmatig of het water geschikt is als zwemwater en brengen advies uit. De provincie is toezichthouder op de zwemwaterkwaliteit. Met onze metingen en die van Rijkswaterstaat bepaalt de provincie of de zwemwaterkwaliteit aan de gestelde eisen voldoet en geeft waarschuwingen of een negatief zwemadvies. Klik rechts op deze pagina op Zwemwater en op Pleziervaart voor meer informatie.

logos

De provincie Zuid-Holland werkt aan een goed leef- en vestigingsklimaat door te zorgen voor voldoende schoon water. Daarom betaalt de provincie mee aan de maatregelen in de Nieuwkoopse plassen. Het hoogheemraadschap van Rijnland werkt bij de uitvoering van de maatregelen in de Nieuwkoopse plassen samen met Natuurmonumenten.

Meer informatie?

Wilt u meer weten over de waterkwaliteitsmaatregelen in de Nieuwkoopse Plassen, download dan rechts op deze pagina de nieuwsbrief. Heeft u vragen? Kijk dan bij de veelgestelde vragen aan de rechterkant van de pagina, of stuur een e-mail naar nieuwkoopseplassen@rijnland.net.