Het schoonmaken van afvalwater is te vergelijken met een wasbeurt voor kleren, met een voorwas, een hoofdwas en een nawas. Helemaal aan het eind moet het restproduct worden verwerkt: het zuiveringsslib.
Als we de wc doortrekken of ons afwaswater weggooien, loopt dit afvalwater naar rioolbuis die onder de grond ligt. Via een wijdvertakt netwerk van rioolbuizen stroomt het afwater naar rioolgemalen. Met behulp van die gemalen pompt Rijnland het afvalwater naar 33 zuiveringsinstallaties.
Als het afvalwater de installatie binnenkomt worden eerst de grove delen eruit gehaald. Grove delen zijn plastics, maandverbanden, condooms en dergelijke.

Daarna gaat het afvalwater naar de contactruimte. Hier voegt Rijnland bacteriën aan het afvalwater toe. Die bacteriën moet het werk doen. Zij eten het vuil als het ware op. Naast eten hebben bacteriën ook zuurstof nodig. In de beluchtingsbassins brengen we lucht in het water zodat de bacteriën hun werk goed kunnen doen.

Vanuit de beluchtingsbassins komt het water terecht in de nabezinktanks. De bacteriën hebben al het vuil uit het water gegeten. Hierdoor zijn ze zo zwaar, dat ze naar de bodem zakken. Wat er over blijft is een laag helder, schoongemaakt water.

Dat water gaat terug naar het oppervlaktewater. Het water dat de zuiveringsinstallaties verlaat is geen drinkwater maar wel geschikt om in te zwemmen of te vissen.
De bacteriën die op de bodem van de nabezinktanks liggen worden verzameld. Een gedeelte wordt weer gebruikt om nieuw afvalwater schoon te maken. Maar omdat bacteriën zich snel en constant vermenigvuldigen zijn er teveel bacteriën (slib) om weer te gebruiken voor het schoonmaakproces. Dit overschot (slib) pompen we naar het slibgebouw. Daar wordt het water uit het slib gehaald.

Dit ontwaterde slib voert Rijnland af naar installaties waar het slib, of verder wordt gedroogd of wordt verbrand. Bij sommige installaties wordt slib in een aparte tank eerst nog vergist bij een temperatuur van 32°C. Hierbij ontstaat biogas en dat gebruiken we weer voor het opwekken van stroom en verwarming.
Het schoonmaakproces van afvalwater is computer gestuurd. Regelmatig neemt Rijnland monsters van het afvalwater, het schone water en het slib om te kijken of het schoonmaakproces verloopt zoals dat zou moeten.

