De definitie van erfgoed is: “Alle materiële en immateriële getuigenissen uit het verleden die de samenleving van belang vindt om te bewaren, te onderzoeken, te presenteren en daarover te informeren”. Er is roerend en onroerend erfgoed. Om met het laatste te beginnen, archieven, verzamelingen en historische sier- en gebruiksvoorwerpen zijn roerend erfgoed. Objecten, zoals historische gemalen, stuwen, sluizen, bruggen en waterschapshuizen zijn onroerend erfgoed. Ook een door waterbeheer gevormd landschap of een pre-historische dijk is erfgoed.
Als erfgoedbeherende instantie heeft Rijnland integraal beleid vastgesteld voor de wijze waarop het met zijn erfgoed wil omgaan. Uitgangspunten van dit beleid zijn dat het erfgoed van de samenleving is en dat Rijnland het bewaart om het te kunnen gebruiken. Rijnland stelt het erfgoed als beheerder – onder beschermende voorwaarden – beschikbaar voor gebruik. Dat gebruik varieert van actieve informatieverstrekking, via de website, tot de ontvangst van belangstellenden in de studiezaal. Rijnland organiseert daarnaast rondleidingen in het gebied en ontvangt gezelschappen op historische locaties.
Nog werkende historische gemalen zijn functioneel erfgoed. Alhoewel Rijnland op de eerste plaats een efficiënt werkende waterbeheerder is, zorgt het ook blijvend voor het behoud van dit erfgoed.
Als het erfgoed echter niet meer in gebruik is voor de primaire taakuitoefening, omdat het gemaal verouderd en niet meer bedrijfszeker is, blijft Rijnland er voor zorgen totdat het een nieuwe geschikte beheerder heeft gevonden. Dat kan een andere overheid, een museum of een erfgoedstichting zijn.
Aan de hand van enkele voorbeelden krijgt Rijnlands onroerend erfgoed hier wat nadere aandacht. Klik op de afbeelding om naar de beschrijving te gaan.


Gemeenlandshuis Polderhuis Gemaal Halfweg Stoomgemaal
Leiden Hoofddorp Leeghwater



Gemaal Gemaal Stein Boezemgemaal Grenspalen
De Antogonist Katwijk



Lisserbrug Gemaal Oostlaandersluis Gemaal Noordeind-
Zuidzijderpolder en Geerpolder

Gemeenlandshuis Gemaal Rijk
Spaarndam
