Barbarossa

Frederik I van Hohenstaufen (1123-1190), bijgenaamd Barbarossa: "met de rode baard", was Rooms-koning van 1152 tot 1190 en keizer van 1155 tot 1190. Hij bemiddelde in een conflict tussen graaf Floris III van Holland en de bisschop van Utrecht, Godfried van Rhenen. Floris III had namelijk de Rijn bij Zwammerdam, aan de oostgrens van Holland, afgesloten met een dam om de wateroverlast tegen te gaan die veroorzaakt werd door verzanding van de Rijnmond bij Katwijk/Noordwijk én door de ontginningen. De wateroverlast werd nog vergroot doordat het opperwater uit de Utrechtse veengebieden, die van het Sticht uit ontgonnen werden, de Rijn afstroomde. Door de dam werd het Utrechtse water tegen gehouden. Het gevolg was wel dat de afwatering van Utrecht op de Rijn werd geblokkeerd. De bisschop van Utrecht (geestelijk en wereldlijk leider) vroeg keizer Frederik I, die in 1165 een hofdag te Nijmegen hield, in het conflict te bemiddelen, daar hij ook leenheer van de graaf van Holland was. Keizer Frederik besliste, dat de dam te Zwammerdam moest worden opgeruimd. De graaf van Holland moest zich bij deze beslissing neerleggen. Dit leidde tot het compromis dat er een opening in de dam werd gemaakt en dat elk van de partijen een kant van de damopening moest onderhouden. Over de opening in de dam werd een eenvoudige brug gelegd.

Het beeldje van Barbarossa in bezit van Rijnland

Het beeld van keizer Frederik Barbarossa aan het einde van de Zwammerdamse Brugstraat

De Haagse beeldhouwer Theo van der Nahmer (1917-1989) maakte de afgebeelde sculptuur naar aanleiding van de viering in 1965 van de 800-jarige betrekkingen tussen Holland en Utrecht op waterstaatkundig gebied. Een gedenkteken werd opgericht  aan het einde van de thans doodlopende Zwammerdamse Brugstraat. Het beeld staat op een hoge vierzijdige voet. Om deze voet is op vier paneeltjes de navolgende tekst vermeld:

1165
Bevel Keizer Frederik Barbarossa tot opruiming van de Svadeburgerdam, hier van Hollandse zijde opgeworpen ter kering van Utrechtse wateren.

1965
Vervanging Zwammerdamse brug met hoofden doorstromingswerken, hier sedert de 12e eeuw van Rijnlandse en Woerdense zijde tezamen onderhouden.

Het wapen van Woerden met daaronder:
Grootwaterschap Woerden

Het wapen van Rijnland met daaronder:
Hoogheemraadschap van Rijnland

De beelden van Theo van der Nahmer zijn niet massief, maar worden gekenmerkt door onregelmatigheden, ze lijken bros en verweerd. Van der Nahmer beeldde vaak menselijke figuren uit, waarbij hij zich beperkte tot de hoofdlijnen. Een klein beeldje van Barbarossa is in het bezit van Rijnland.

Keizer Frederik I (Barbarossa)
Bronzen sculptuur

«Terug naar overzicht