De privilegekist is de oudste "archiefbewaarplaats" van Rijnland. Reeds in 1448 werden charters, keuren en resoluties in een kist bewaard. Het deponeren van hoogst belangrijke stukken en kostbare voorwerpen in kisten met sloten was in die tijd algemeen gebruikelijk. De hier afgebeelde kist komt niet uit die tijd, maar is waarschijnlijk rond 1588 vervaardigd. De kist heeft vier sloten waar acht sleutels bij horen die verdeeld werden over de hoogheemraden en secretaris. De kist kon alleen worden geopend als minimaal vier hoogheemraden op een vergadering aanwezig waren. Deze maatregel zorgde ervoor dat nooit één hoogheemraad buiten medeweten van zijn ambtgenoten de kist kon openen. Als één van de hoogheemraaden zijn sleutel vergeten was, kreeg hij een boete opgelegd.

Privilegekist
Eikenhout met ijzerbeslag
195 cm.; br. 44,2 cm; h. 51 cm.
De twee middelste sloten zijn gemerkt met het wapen van de stad Leiden
Links en rechts van het wapen van de stad Leiden bevinden zich de letters D.W., het monogram van de slotenmaker Dirck Walischsz.
