1802: Simon Kros en de uitwatering in Katwijk

In het Bouwkundig Weekblad van 7 maart 1942 is te lezen:
‘Simon Kros, geboren 28 juni 1746 te Spijk bij Gorinchem en overleden 29 december 1813 te Katwijk a/d Rijn was een waterbouwkundige, over wien niemand spreekt, wiens loopbaan naar mijn weten in niet één geschrift is vermeld. Zijn naam zoekt men dan ook tevergeefs in een encyclopedie’.

Toch past Simon Kros in het rijtje grote mannen van het hoogheemraadschap van Rijnland. Daarom staat zijn naam dan ook op het fries in de grote vergaderzaal van het gemeenlandshuis van Rijnland in de Breestraat in Leiden. Hij maakte deel uit van het driemanschap Conrad, Blanken en Kros, dat op 15 maart 1802 door Rijnland werd aangewezen om een onderzoek in te stellen naar een in dat jaar door hoofdingeland A.P. Twent uitgegeven geschrift, getiteld Bedenckingen en Aanmerkingen over den Waterstaat van Rhynland en over eene Uitwatering te Catwijk.
Bij gebleken uitvoerbaarheid van het plan om een uitwatering bij Katwijk te maken, zouden zij een rapport samenstellen, onder bijvoeging van een kostenberekening. Het driemanschap beoordeelde het plan als uitvoerbaar. Eén jaar later, in 1803, lag het gewenste rapport op tafel. Het jaar dáárop, in 1804, startten de werkzaamheden, die in 1807 werden afgerond.

Al sinds de vijftiende eeuw waren in tijden van wateroverlast plannen ontwikkeld om de Oude Rijn met de Noordzee te verbinden, zodat Rijnland over een extra uitwateringspunt zou kunnen beschikken. Een poging in 1571-1572 leverde een zeer bescheiden uitwatering op, die door de Katwijkers het Mallegat werd genoemd. Pas eeuwen later werd, tussen 1804 en 1807, mede dankzij het directeurschap van Kros over de zogenaamde Katwijkse werken, een functioneel uitstekende uitwatering gerealiseerd die van grote betekenis voor Rijnlands waterstaat bleek te zijn.

Andere verdiensten van Kros waren zijn betrokkenheid bij het graven van kanalen, het bouwen van (onder meer Rijnlandse) sluizen en molens en zijn rol als generaal opziener van het staatsplan tot droogmaking van de uitgestrekte Nieuwkoopse - en Zevenhovense plassen, waarvan men vreesde, dat zij zich met het Haarlemmermeer zouden verenigen.

In Rijnlands erfgoedcollectie is een uit de periode 1804 - 1807 daterend fraai houten model van de uitwateringssluis in Katwijk opgenomen.

Het Bouwkundig Weekblad besluit zijn artikel: ‘Dit beknopt overzicht laat ons zien, dat het leven van Kros voor den waterstaat in het algemeen zeer vruchtbaar is geweest’.


 
«Terug naar Tijdbalk