Uitgelicht

In deze rubriek vindt u een serie artikelen over onderwerpen die betrekking hebben op Rijnlands erfgoed. Deels zijn deze artikelen gepubliceerd in de Nieuwe Rijnlander, het personeelsblad van het hoogheemraadschap van Rijnland.

Een menschenleeftijd in Rijnlands dienst

De verhoging van de AOW- en pensioenleeftijd naar 67 jaar zorgt momenteel voor verhitte discussies in den lande. Voor- en tegenstanders bestrijden elkaar daarbij met talloze argumenten. Hoe anders was dat honderdvijftig jaar geleden toen de AOW nog moest worden uitgevonden en pensionering, ook bij Rijnland, een gunst was in plaats van een recht.

Rijnlands eerste personeelsexcursies

Het stimuleren van de teamgeest tussen werknemers door allerlei al dan niet avontuurlijke bezigheden is van alle tijden. Katknuppelen, palingtrekken en perenhappen worden wel genoemd als voorbeelden van gezamenlijke personeelsactiviteiten in vroeger eeuwen. De eerste twee activiteiten zijn voorzover mij bekend bij Rijnland niet voorgekomen en gelukkig allang verboden, de laatste is misschien wat voor een teambuildingsdag. Personeelsuitstapjes, afdelingsuitjes, teambuildingsdagen of hoe zij ook heten mogen, Rijnland kent ook hierin een lange traditie.

-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-

Bekende en onbekende Rijnlanders

Christiaan Brunings 

De krantenjongen die het tot directeur schopt. Zo'n prachtige loopbaan kwam eeuwen geleden ook al in de waterstaatswereld voor. 'Nederlands Raad en Beschermer tegen de Woede der Zee en der Stormen' Dit is de tekst op de grafsteen van Christiaan Brunings in de Grote of Sint-Bavokerk in Haarlem. 
 

Petrus Hoogenboom

Eén van Rijnlands ingenieurs die geschiedenis schreef is Petrus Hoogenboom.
Hij kwam op 32-jarige leeftijd in 1905 in dienst en vervulde vanaf het begin van zijn loopbaan bij Rijnland tot aan zijn vertrek in 1936 een prominente rol binnen deze organisatie.
Hij was afkomstig van het Rijksdepartement van Waterstaat, Handel en Nijverheid, waar hij vele functies vervulde.

Rooie Kees

Kees was een polderjongen. Hij leefde en stierf in de 19de eeuw in Haarlemmermeer. Verderop vertel ik over zijn laatste dagen. Eerst iets over het leven dat hij en vele andere polderjongens leidde.

mr. S.J. Fockema Andreae

Als je geïnteresseerd bent in het hoogheemraadschap en zijn geschiedenis kom je als het ware vanzelf terecht bij mr. Sybrandus Johannes Fockema Andreae. Deze Fries, telg uit een bekend Nederlands geslacht, werd in 1904 in Leeuwarden geboren. In zijn lange, veelzijdige en productieve loopbaan groeide hij onder meer uit tot een algemeen erkend deskundige van de geschiedenis van de waterschappen en de waterstaat en een grootmeester op het gebied van de historische kartografie.

-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-

Pieter van der Does, een strijdbare dijkgraaf

Een avond in oktober 1599. In het duister ligt een scheepsmacht voor Santo Thomé, een eiland, gelegen op de evenaar aan de westkust van Afrika. Het is een macaber gezicht als tegen middernacht een handjevol mannen het gekiste lijk van de bevelhebber van boord draagt. In alle stilte begeeft de kleine groep zich naar de stad en gaat een huis binnen. Daar wordt de lijkkist diep in de grond begraven. Nadat de mannen het huis verlaten hebben steken zij het, met de aangrenzende woningen, in brand. Dat is het definitieve einde van jonkheer Pieter van der Does, admiraal van de Hollandse vloot en baljuw en dijkgraaf van Rijnland.

Smeergeld voor de dijkgraaf

Een cadeautje voor een overheidsfunctionaris wegens een door hem geleverde dienst: in Nederland anno 2005 botst dat al gauw met het begrip integriteit. En omdat integriteit één van de drie cultuurkenmerken van het nieuwe Rijnland is, is het leuk om te zien dat in het oude Rijnland, bijna 270 jaar geleden, anders tegen zulke cadeautjes aangekeken werd.

Arbeidsverhoudingen in de polder

Het is weer een beetje uit de mode, maar eind jaren ’90 was het poldermodel een begrip waar Nederland internationaal mee voor de dag kon komen. Goede sociale verhoudingen dankzij een zakelijke overlegcultuur. Dit alles als gevolg van onze strijd tegen het water. De vraag of dit allemaal waar is of niet, laten we hier in het midden. Wat wel zeker is: het poldermodel in arbeidsverhoudingen in de polders was vaak ver te zoeken...

Van privilegekist tot archiefdepot

Rijnland heeft in de achterliggende eeuwen goed zorg gedragen voor zijn archief. Dat blijkt wel uit het omvangrijke Oud Archief Rijnland (OAR), dat over het algemeen in een goede conditie verkeert. Toch zijn de bewaarcondities in de eerste eeuwen van het bestaan van het hoogheemraadschap op geen stukken na te vergelijken met de huidige situatie. In dit artikel een overzicht van de bewaarplaatsen.

Acht eeuwen waterschapsorganisatie

Op 1 januari 2005 zijn het hoogheemraadschap van Rijnland en de drie inliggende waterschappen opgegaan in één waterschap. Dertig jaar geleden lagen binnen Rijnland nog 159 gereglementeerde polders, elk met zijn eigen bestuur. Toch is er ook een tijd geweest dat er niet of nauwelijks sprake was van enige organisatie op het gebied van waterbeheer. Daarom een kort overzicht van acht eeuwen waterschapsorganisatie in Rijnland. Van een verstopte Rijnmond via samenwerkende ambachten, een hoogheemraadschap en 200 polders naar één all-in waterschap.