Schouw

Ieder jaar controleert Rijnland of de watergangen en de aanliggende oevers goed zijn onderhouden. Dat is nodig want alle watergangen, hoe klein ook, zijn belangrijk voor het watersysteem en moeten dus in goede conditie zijn. Die controle heet in de waterschapswereld de schouw.

UPDATE: Het hoogheemraadschap van Rijnland heeft in de week van 15 tot en met 19 februari 2010 een herschouw uitgevoerd, omdat wij deze niet langer wilde uitstellen. Alle overtreders c.q. onderhoudsplichtige die naar aanleiding van de najaarsschouw 2009 door ons zijn aangeschreven ontvangen binnenkort een brief met de bevindingen. Afhankelijk van de ernst van de overtreding (en) wordt de handhavingsprocedure voortgezet.

Schouwperioden en aankondiging

In het najaar wordt het hele gebied van Rijnland geschouwd. Voor een deel van Rijnland is de schouw ook in de zomerperiode. Op de schouwkalenderkaart (pdf) kunt u zien wanneer de schouw in welke regio is.

Voor een compleet overzicht (Excel document) met namen van de polders en schouwdata kunt u de schouwkalender raadplegen. De schouw wordt twee weken voor aanvang bekendgemaakt. Dat gebeurt via een advertentie in de huis aan huisbladen. De aankondiging staat ook op deze webpagina in het rechterkader.

Ook buiten de reguliere schouwperioden moeten de watergangen en taluds in een goede staat van onderhoud verkeren. Toezichthouders van Rijnland kunnen op ieder moment van het jaar de onderhoudsplichtigen hierop aanspreken.

Op de linker afbeelding zijn de onderhoudswerkzaamheden (nog) niet uitgevoerd. Op de rechter foto ziet u de zelfde watergang waar het onderhoud is gepleegd.

Het belang van onderhoud

Het hoogheemraadschap van Rijnland zorgt voor voldoende water. Niet te veel en niet te weinig. In perioden van langdurige regen betekent dit dat het overtollige water goed naar de gemalen moet kunnen afstromen. En in droge tijden wordt juist water aangevoerd. De sloten, vaarten en kanalen moeten daarom een goede doorstroomcapaciteit hebben. Alleen dan kan het waterpeil goed worden gehandhaafd.

Voor goed waterbeheer is het, juist bij veel en langdurige regen, nodig dat het water de ruimte krijgt en kan worden geborgen. Ingetrapte oevers, teveel waterplanten, afgestorven planten, ingevallen blad en overhangende begroeiing zijn er de oorzaak van dat er problemen kunnen ontstaan voor het watersysteem. Als er geen onderhoud wordt uitgevoerd, slibt de watergang uiteindelijk dicht. Ondiepe sloten zijn slecht voor het waterleven. De temperatuur wisselt dan snel en vooral in de zomer kan dit leiden tot zuurstofarm water, met stank en vissterfte tot gevolg.

Wie is onderhoudsplichtig?

De keur is een verordening van een waterschap die regelt wat wel en niet mag in of nabij oppervlaktewater en dijken. Voor het hoogheemraadschap van Rijnland geldt de Keur Rijnland 2009. Voor de onderhoudsplicht en -verplichting verwijst de keur naar de legger oppervlaktewateren.

Legger

Een legger is een overzichtelijk register waarin alle oppervlaktewateren staan aangegeven. Voor elke watergang is vastgelegd wat de afmetingen moeten zijn, wie de onderhoudsplichtige is en wat de onderhoudsplicht inhoudt. Het watersysteem van Rijnland kent 'primaire watergangen' en 'overige watergangen'. De primaire watergangen zijn de hoofdverbindingen in het stelsel. De meeste onderhoudt Rijnland zelf maar dan zijn de aanliggende eigenaren verantwoordelijk voor de oevers. De overige watergangen hebben voornamelijk een lokale functie. In bebouwd gebied zijn vaak de kadastrale eigenaren onderhoudsplichtig, daarbuiten geldt dit meestal voor de eigenaren van de aanliggende percelen.

Legger-oppervlaktewateren 2010

Het afgelopen jaar is er gewerkt aan de totstandkoming van een nieuwe legger. De Verenigde Vergadering (VV) van hoogheemraadschap van Rijnland heeft 9 december 2009 de legger-oppervlaktewateren 2010 vastgesteld. Deze legger vervangt de bestaande leggers. De legger-oppervlaktewateren is op 27 januari 2010 in werking getreden. Tegen deze nieuwe legger-oppervlaktewateren kan nog beroep ingesteld worden bij de rechtbank van Den Haag. Deze legger ligt tot en met 21 april 2010 ter inzage op het hoofdkantoor van het hoogheemraadschap van Rijnland te Leiden.

Wat houdt de onderhoudsplicht in?

De onderhoudsplichtige is verantwoordelijk voor zowel het 'gewone onderhoud' als het 'buitengewoon onderhoud'.

Het gewone onderhoud bestaat uit:

• het verwijderen van planten uit de watergang, ook voor duikers, hekken en drainagelopen. NB. waterplanten zijn volgens de beleidsregel:'Aanleg nieuwe oppervlaktewateren' in artikel 6 (pdf)  onder sommige omstandigheden toegestaan; 
• het maaien, afsteken en ophalen van taluds; 
• het verwijderen van drijfvuil, kroos, ingevallen bladeren, in het water hangende takken, gezonken voorwerpen en overige zaken die de aan- en afvoer en berging van water hinderen;
• het verwijderen van overhangende begroeiing die het onderhoud van de watergang belemmert;
• het schoonmaken van duikers. Een vergunninghouder van een duiker moet zorgen voor het onderhoud. Het water moet goed door de duiker kunnen stromen.

Aanvullende informatie vindt u in onze onderhoudseisen.

Het buitengewoon onderhoud bestaat uit:

Het buitengewoon onderhoud bestaat uit het op de voorgeschreven afmetingen houden van de watergang door te baggeren. Die afmetingen vindt u in de legger.

Als het onderhoud niet goed is gedaan

In ieder geval moet voor aanvang van de schouw het onderhoud zijn uitgevoerd. Als tijdens de schouw een of meerdere overtredingen zijn geconstateerd dan start Rijnland een handhavingsprocedure. Eerst komt er een waarschuwingsbrief waarin de onderhoudsplichtige de gelegenheid krijgt alsnog het onderhoud uit te voeren. Blijkt bij de herschouw dat nog niet aan de onderhoudsplicht is voldaan, dan volgt de aanloop naar de 'bestuursdwang'. Bestuursdwang houdt in dat Rijnland het onderhoud dan zelf uitvoert, op kosten van de overtreder. Daarbij worden de kosten van de aannemer vermeerderd met die voor extra toezicht en administratie.

Flora- en faunawet

Bij het onderhouden van watergangen houdt u rekening met de Flora- en faunawet. Uitgangspunt van deze wet is dat er geen schade wordt toegebracht aan zeldzame dieren of planten en alle vogels. Als het onderhoud zodanig wordt uitgevoerd dat geen schade wordt toegebracht aan deze beschermde soorten dan is er niets aan de hand. Meer informatie kunt u vinden in de brochure 'Buiten aan het werk?' (pdf) of op de website van het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit.

Meer informatie

Misschien zit uw vraag bij de meest gestelde vragen. Hierin geven wij u onder andere uitleg over het onderhouden van  watergangen. Neemt u anders gerust contact op met het schouwteam: 071-3063590 of schouw@rijnland.net.