Boezemgemaal Spaarndam

Logo van het hoogheemraadschap van Rijnland
 

Sidebar

Home > Water en weer > Water > Boezemgemaal Spaarndam

Boezemgemaal Spaarndam

Algemeen

In de omgeving van Haarlem, in het rustieke dorpje Spaarndam, staat een bijzonder gemaal van Rijnland. Dit gemaal, met een capaciteit van 32 kubieke meter per seconde, voert het overtollige water met behulp van schepraderen af naar het Noordzeekanaal en zorgt ervoor dat de waterstand binnen Rijnland op het juiste niveau blijft.

Luchtfoto van de historische kern van Spaarndam

De installatie in Spaarndam staan bestaat in werkelijkheid uit twee onderdelen, te weten:

  • het boezemgemaal 
  • een noodvijzel

Boezemgemaal Spaarndam

Het boezemgemaal Spaarndam, is in 1845 in gebruik genomen, aangezien het steeds lastiger om het overtollige water binnen Rijnland onder vrij verval water af te voeren. Dit gemaal was in die tijd voorzien van stoommachines die de schepraderen aandreven.

In 1936 werden de stoommachines vervangen door dieselmotoren, die tot 1990 dienst hebben gedaan. In 1990 is het gemaal gerenoveerd en is het voorzien van twee moderne dieselmotoren met een vermogen van respectievelijk 309 en 403 kW die ieder, via een hydromotor, 5 schepraderen aandrijven. De diameter van de schepraderen is 5,70 m en de totale lengte aan schepraderen bedraagt ca. 24 m. De capaciteit van het gemaal bedraagt 32 m³/s. De bediening van het gemaal Spaarndam vindt plaats door één man.

Schepraderen in gemaal Spaarndam voeren het overtollige water af

Het gemaal voert het overtollige water af naar het  boezemkanaal. Dit kanaal staat via de boezemsluis in de Spaarndammerdijk in verbinding met het IJ. Het IJ maakt via zijkanaal C onderdeel uit van het  Noordzeekanaal.

Boezemgemaal Spaarndam vanuit de lucht gezien

Noodvijzel Spaarndam

Bij gemaal Spaarndam staat ook een noodvijzel opgesteld, met een maximale capaciteit van 5 m3/s. Zoals de naam al aangeeft betreft het hier een noodvijzel die onder normale omstandigheden niet ingezet wordt. In het waterakkoord Noordzeekanaal /Amsterdam Rijnkanaal zijn afspraken opgenomen over de capaciteiten die de waterbeheerders rond deze wateren mogen inzetten.

Een waterakkoord bevat bepalingen over de wijze waarop de waterbeheerders de af- en aanvoer van water ten opzichte van elkaar in het belang van de waterhuishouding regelen. Volgens de afspraken van het waterakkoord geldt voor Spaarndam in principe een capaciteit van 32 m3/s. Dit komt overeen met de capaciteit van het gemaal. De extra inzet van de noodvijzel kan alleen na toestemming van Rijkswaterstaat.

Gemaal Spaarndam met rechts voor het gebouw de noodvijzel

Andere gemalen

Voor nadere informatie over de andere gemalen, zie ook:

gemaal Katwijk
gemaal Katwijk
gemaal Halfweg
gemaal Halfweg
gemaal Gouda
gemaal Gouda

Meer achtergrondinformatie is te vinden via de volgende links:

 

Naar boven