Cadmium

Cadmium komt in de natuur zeer verspreid voor, voornamelijk als een onzuiverheid in zinkmineralen. Cadmium ontstaat als bijproduct bij de winning van zink. Ook in lood en fosfaatertsen kan cadmium voorkomen.

Wat zijn de normen?

Normen voor stoffen in bagger worden uitgedrukt in aantallen milligrammen per kilogram droge stof (mg/kg ds). Voor Cadmium gelden de volgende normen:

Norm voor Cadmium
StofAchtergrondwaarde (mg/kg ds)Maximale waarde kwaliteitsklasse en
bodemfunctieklasse "wonen" (mg/kg ds)
Maximale waarde kwaliteitsklasse en
bodemfunctieklasse "industrie" (mg/kg ds)
Cadmium 0,60 1,2 4,9

Risico's

Cadmium is giftig. Met cadmium verontreinigd slib kan via de longen en kieuwen van waterdieren worden opgenomen in het lichaam. Hierbij kan het cadmium zich ophopen in met name de nieren. Deze bio-accumulatie is waargenomen bij kreeftachtigen en schelpdieren. Naast de bovenstaande organismen kunnen ook (blad)planten cadmium goed vastleggen. Dit heeft vooral nadelige effecten wanneer groenten worden verbouwd op met cadmium verontreinigde grond (o.m. door toepassen zuiveringsslib).

In de Belgische Kempen zijn meerdere klinisch-epidemiologische studies gedaan naar het effect van cadmium en loodbelasting. Er werd een meetbaar negatief effect van cadmiumbelasting gevonden op de nierfunctie. Een gezondheidseffect dat echter niet duidelijk bedreigend leek te zijn. Het was al langer bekend dat cadmium bij hogere concentraties een schadelijk effect op het beenderstelsel heeft (Itai-itai, Biometals, 2004). In de Belgische Kempen leek dat cadmiumblootstelling het optreden van botbreuken door osteoporose heeft doen toenemen, met name bij oudere vrouwen die daar in het algemeen toch al gevoelig voor zijn (Staessen, 1999, Biometals 2004). Bij de concentratieniveaus in de Kempen moet de cadmiumverontreiniging als een supplementaire risicofactor worden gezien, die alleen in ongunstige omstandigheden werkelijke gezondheidsschade geeft. Uit het buitenland is, in gevallen waar het preventiemechanisme minder goed heeft gewerkt, wel duidelijke gezondheidsschade door bodemverontreiniging aan te wijzen. Voor cadmium was dat tenminste het geval in Japan en China (Biometals 2004).

Bronnen

Door het gebruik van fosfaathoudende kunstmest komt jaarlijks circa 3-6 gram per hectare cadmium in het milieu. Ook het vroegere gebruik van zuiveringsslib als meststof heeft voor een verdere verspreiding gezorgd.