Koper

Koper wordt al tienduizend jaar toegepast. Het zware metaal is van vitaal belang in de elektronica, het transport en de bouw. Met name het grote geleidend vermogen maakt dat koper duizenden elektrische toepassingen kent. De huidige wereldproductie van koper bedraagt jaarlijks circa 9 miljoen ton.

Wat zijn de normen?

Normen voor stoffen in bagger worden uitgedrukt in aantallen milligrammen per kilogram droge stof (mg/kg ds). Voor Koper gelden de volgende normen:

Normen voor Koper
StofAchtergrondwaarde (mg/kg ds)Maximale waarde kwaliteitsklasse en bodemfunctieklasse "wonen" (mg/kg ds)Maximale waarde kwaliteitsklasse en bodemfunctieklasse "industrie" (mg/kg ds)
Koper 40 54 190

Risico's

Mensen kunnen naar verhouding goed tegen koper, de acute schade aan de menselijke gezondheid is dan ook bescheiden. De diverse soorten zoogdieren kunnen nogal wisselen in hun gevoeligheid voor koper. Vooral schapen zijn zeer gevoelig voor verhoogde kopergehalten in de bodem. Op zandgronden kan een kopergehalte van 20 mg/kg grond vermoedelijk al schadelijk zijn voor de gezondheid van schapen. Ook kan koper de activiteiten van bodemorganismen remmen.

Bronnen

Het grootste deel van koper in het Nederlandse milieu wordt uit het buitenland meegevoerd met de Rijn en de Maas. Hierbij bezinken de koperdeeltjes voor een belangrijk deel in het rivier- en havenslib. Ook vindt neerslag plaats in uiterwaarden en (voormalige) polders. Een tweede belangrijke koperbron in Nederland is de intensieve varkenshouderij. Door een intensieve bemesting komt jaarlijks circa 1000 ton koper in het milieu terecht. Een deel van dit koper kan, ondermeer door afspoeling van meststoffen in het verleden, worden teruggevonden in de Nederlands watergangen. Tot slot zijn en verschillende bedrijfsprocessen aan te wijzen die verantwoordelijk kunnen zijn voor een lokale verhoogde koperbelasting. Hierbij valt te denken aan de metaalindustrie, houtconserveringsbedrijven en drukkerijen. In ongeveer 90% van de Nederlandse huizen worden koperen waterleidingen gebruikt. Corrosie van de leidingen zorgt ervoor dat het koper in het huishoudelijk afvalwater terecht komt. Via lozingen uit rioolwaterzuiveringsinstallaties en bij hevige regenval, via riooloverstorten, komt het in het oppervlaktewater.