Pak

Polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAK) zijn teerachtige stoffen die ontstaan bij de onvolledige verbranding van koolstofhoudende materialen als hout, fossiele brandstoffen, tabak of levensmiddelen. Tot de PAK rekent men enkele honderden verwante stoffen die over het algemeen met een aantal tegelijk voorkomen. Bij de uitvoering van milieukundig waterbodemonderzoek wordt over het algemeen gekeken naar een tiental veel voorkomende PAK. Deze PAK worden representatief geacht voor de hele groep stoffen.

Wat zijn de normen?

Normen voor stoffen in bagger worden uitgedrukt in aantallen milligrammen per kilogram droge stof (mg/kg ds). Voor polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAKs) gelden de volgende normen:

Norm voor polycylische aromatische koolwaterstoffen
StofAchtergrondwaarde (mg/kg ds)Maximale waarde kwaliteitsklasse en bodemfunctieklasse "wonen" (mg/kg ds)Maximale waarde kwaliteitsklasse en bodemfunctieklasse "industrie" (mg/kg ds)
PAK (10 stoffen) 1,5 6,8 40

Bronnen

PAK wordt in de Nederlandse waterbodems relatief vaak in verhoogde gehalten waargenomen. Bij de aanleg van steigers en beschoeiingen werd in het verleden veelvuldig gebruik gemaakt van met creosootolie verduurzaamd hout. Het verduurzaamde hout zorgt jaarlijks voor een nalevering van PAK naar de waterbodem. Een andere belangrijke PAK bron is het gebruik van teer onder de waterlijn van stalen schepen. Het teer onder de waterlijn voorkomt roestvorming en de aangroei van algen. PAK hechten zich relatief goed aan fijne slibdeeltjes, waardoor een verspreiding over grote afstanden mogelijk is.

Risico's

Mensen komen in het dagelijks leven regelmatig in contact met PAK. Een van de belangrijkste PAK bronnen voor mensen is het roken van tabakswaren. De effecten van het roken op het menselijk lichaam zijn dan ook breed bekend (kankerverwekkend). De extra risico's die ontstaan bij een PAK verontreiniging van de waterbodem zijn dan relatief beperkt. De effecten voor organismen in de watergang zijn duidelijker aantoonbaar. Een PAK verontreiniging van de waterbodem kan zorgen voor een verminderde vruchtbaarheid en het ontstaan van tumoren bij bodemorganismen. Tevens kan PAK in het lichaam van deze organismen accumuleren. Bron: www.waterbodem.nl