Boezemgemaal Gouda

Luchtfoto van boezemgemaal Gouda en keersluis

Luchtfoto van boezemgemaal Gouda en keersluis

In juni 2013 is het hoogheemraadschap van Rijnland, na een lange tijd van voorbereidingen, gestart met de renovatie van het mr. P.A. Pijnacker-Hordijk gemaal. De renovatie van boezemgemaal Gouda sluit aan op die van het eerder gerenoveerde boezemgemaal Katwijk.

Boezemgemaal Gouda

Het gemaal is één van de vier grote boezemgemalen die het overtollige water vanuit Rijnlands gebied afvoert. Boezemgemaal Gouda loost het water op de Hollandse IJssel. Echter, als enige van de vier boezemgemalen kan het - in tijden van droogte - ook zoet water vanuit de IJssel inlaten.

Daarmee is het gemaal van groot belang voor de waterhuishouding in Rijnlands gebied. Vanwege dit grote belangmoet het gemaal tijdens de renovatieperiode dienst blijven doen.

Tweede fase afgerond

Het te renoveren gemaal bestaat uit drie inlaat- en pomplijnen, die onafhankelijk van elkaar kunnen werken. Deze pomplijnen worden gefaseerd gerenoveerd. Dat wil zeggen dat telkens één van de pomplijnen wordt gerenoveerd, terwijl de overige twee in bedrijf blijven. Tijdens de eerste twee fases van de renovatie zijn de eerste twee inlaat- en pomplijnen aangepakt.

Wat direct opvalt is dat de oude inlaatpompen aan de zuidzijde zijn verwijderd. Bij een lage IJsselstand moesten deze vroeger het water uit de IJssel naar de boezem pompen. Deze inmaal-pompen hadden hun functie al vele jaren verloren en worden niet teruggeplaatst. Aan de oostzijde van het gemaal is een hoogspanningsruimte gebouwd voor de elektrificatie van het gemaal. In de oude gewelven van het gemaal zijn opslag ruimtes van weleer, die ooit ruimte boden voor opslag van materiaal voor het dijkleger, omgebouwd tot ruimtes voor de elektrische schakel- en verdeelinrichting. Eén van de oude ruimtes onder de oude dieseltanks is hiervoor ook gebruikt en zo is te zien dat een van de oude dieseltanks voorzien is van een ventilatie rooster voor de onder de dieseltank gelegen ruimte.

De krooshekken aan de noordzijde van het gemaal weggehaald om gerenoveerd te worden. De pompen zelf zijn voorzien van nieuwe waaiers waardoor de bemalingscapaciteit omhoog gaat. Ook het betonwerk onder water is aangepast om ervoor te zorgen dat het water gelijkmatiger naar de pompen stroomt. Hierdoor wordt het pomprendement hoger en het energieverbruik lager.

boezemgemaal Gouda  buitenkant

Twee, van de drie, werkspoor dieselmotoren uit de machinehal zijn vervangen door een moderne langzaam draaiende elektromotor. De achter de pomp gelegen stalen persschuif, die het pompkanaal afsluit als er niet gemalen wordt, is volledig gereviseerd. Deze schuif is gestraald en opnieuw gecoat. De aandrijving, die de schuif op- en neerlaat is compleet gereviseerd.

Boezemgemaal Gouda pomp

Met respect voor de historische waarde van het gebouw is de gevel gereinigd, het voegwerk aangepakt en zijn de sponningen hersteld. Ook zijn de raampartijen voorzien van nieuw glas.Tevens worden oude detailelementen opnieuw aangebracht waarbij de oude werkplaats bouwkundig in oude glorie wordt hersteld.

Dieselelektrische pomplijn

De derde pomplijn is anders dan de eerste twee, reeds gerenoveerde pomplijnen. Het bijzondere hierbij is dat de originele dieselmotor gehandhaafd blijft. Toch is de normale bedrijfsvoering elektrisch. Er kan wel een keuze gemaakt worden tussen elektrisch of op diesel aan te drijven, er is hiervoor een speciale tandwielkast ontworpen. Bij speciale gelegenheden kan de werkspoor dieselmotor gekoppeld worden, zodat er op de authentieke manier bemalen kan worden.

Zoet water inlaten

Het gedoseerd inlaten van zoet water uit de IJssel moet ook tijdens de ombouwfase gegarandeerd zijn. Er moet voldoende zoet water binnenkomen, maar ook zeker niet teveel. Hiervoor beschikt het gemaal over drie inlaatschuiven die geopend kunnen worden om het water in te laten. Deze “inlaatschuif” moet heel betrouwbaar zijn omdat bij een eventuele storing er te veel water op de boezem komt met kans op overstroming. Om deze betrouwbaarheid te bereiken, is er een nieuwe inlaatschuif gemaakt, die altijd moeten kunnen sluiten. Als bijvoorbeeld de elektriciteit uit valt op het moment dat deze schuif open staat, sluit deze uit zichzelf, zonder dat ingrijpen nodig is.

Een tweede en zeker ook belangrijke reden om de inlaatschuif te vernieuwen is om vismigratie van en naar de boezem mogelijk te maken. In de schuif is een kleinere schuif aangebracht, die op bepaalde momenten geopend wordt. Deze opening maakt het mogelijk voor vissen om vanaf de Hollandse IJssel naar Rijnlands boezem te zwemmen en omgekeerd.

Vanaf januari 2015 wordt de laatste pomp- en inlaatlijn gerenoveerd. Medio mei 2016 is het werk gereed. Er wordt dan wederom een waterstaatkundig werk opgeleverd dat ook in de toekomst bijdraagt aan het behoud van droge voeten in Rijnlands gebied.

Meer informatie?

Wilt u meer weten over de renovatie van boezemgemaal Gouda? Neem dan contact op met het klant contact team via telefoonnummer (071) 306 30 63 of via info@rijnland.net.