Reeuwijkse Plassen

Werken aan verbetering van de waterkwaliteit en ecologie

Tussen Bodegraven en Gouda, ten oosten van het dorp Reeuwijk liggen elf grotere en kleinere plassen. Samen vormen ze de Reeuwijkse Plassen. Een gebied van zo’n 735 hectare. Dat is ongeveer de helft van de oppervlakte van de stad Gouda.

De waterkwaliteit en ecologie in de plassen is de afgelopen eeuw erg verslechterd. Het water is troebel geworden en daardoor zijn er nog maar weinig waterplanten. Hierdoor is ook de visstand niet in evenwicht. En in de zomer zijn er vaak blauwalgen, waardoor er regelmatig niet gezwommen kan worden.

Van 2009 tot 2015 heeft Rijnland meerdere projecten uitgevoerd die komende jaren gezamenlijk zullen bijdragen aan het herstel van de waterkwaliteit en ecologie. Deze projecten zijn tot stand gekomen door nauw samen te werken met andere overheden en met de mensen die rond de plassen wonen, werken en recreëren. In de brochure rechts op deze pagina in het blokje 'Downloads' leest u meer over deze projecten.

Algengroei beperken is kern van de aanpak

De belangrijkste oorzaak van het troebele water zijn algen. De genomen maatregelen gaan er daarom voor zorgen dat er minder voedingsstoffen voor algen in het water komen. Algen nemen dan in aantal af. Minder algen in het water, betekent helderder water. Met helderder water kan zonlicht tot de bodem doordringen, waardoor waterplanten de kans krijgen om te kiemen. Zo neemt de diversiteit aan waterplanten- en dieren uiteindelijk toe.

Welke maatregelen hebben we genomen?

Slibmaatregelen

We hebben slibmaatregelen genomen, zodat algen niet meer bij de voedingsstoffen in het slib op de bodem kunnen. Hiervoor is er innovatief gebaggerd in de plas Klein Vogelenzang en geëxperimenteerd in de plas Sloene met het ‘vastbinden’ van voedingsstoffen in het slib. De proef in Sloene met het doseren van ijzerchloride loopt nog tot 2016.

Zelfvoorzienend watersysteem

Verder heeft Rijnland alle omliggende polders afgekoppeld van de plassen, zoals polder Goudse Hout. Het water in de Reeuwijkse Plassen stond  in open verbinding met de omliggende polders. Water met veel voedingsstoffen voor algen stroomde zo de plassen in. Dat kan nu niet meer. Daarnaast onderzoeken we nog of het waterpeil in de plassen meer zou kunnen variëren. Hierdoor hoeft in een periode van veel regen niet direct schoon voedselarm regenwater afgevoerd te worden. Het project Natuurlijker waterpeil loopt nog door tot 2016.

Aanleg natuurvriendelijke oevers

Tot slot hebben we natuurvriendelijke oevers aangelegd, verbeterd of het onderhoud ervan overgenomen. Meer dan 18 kilometer oever in het plassengebied is nu natuurvriendelijk ingericht. Deze oevers dragen bij aan het herstel van de ecologie. Waterplanten en -dieren voelen zich hier meer thuis dan bij een steile oever. Hierdoor neemt de diversiteit toe. Van deze 18 kilometer natuurvriendelijk oever onderhouden we de komende jaren ruim 16 kilometer, bijna 2 kilometer wordt door de eigenaren zelf onderhouden.

Monitoring herstel waterkwaliteit en beheer en onderhoud

Reeuwijkse PlassenDoor de genomen maatregelen moet het gehalte voedingsstoffen voor algen uiteindelijk onder de kritische grens komen. Vanaf dat punt gaat de natuur zichzelf dus herstellen. Waar deze grens precies ligt is lastig vast te stellen. Waterkwaliteit is geen harde exacte wetenschap. Het gaat om natuurlijke processen waarvan de uitkomsten niet altijd voorspelbaar zijn. We weten dat we de juiste stappen nemen – maar of het voldoende is, zal moeten blijken. De komende jaren houdt Rijnland de ontwikkeling van de waterkwaliteit dan ook goed in de gaten. Als het nodig is, nemen we waar mogelijk extra maatregelen (KRW-fase 2 en 3). Het streefbeeld voor 2027 is helderder water met een grote diversiteit aan waterplanten. Daarnaast voert Rijnland de komende jaren het nodige beheer en onderhoud uit in het gebied.

Vragen?

Heeft u een vraag of wilt u meer informatie over de werkzaamheden in het Reeuwijkse plassengebied? Neem dan contact op met Rijnland via telefoonnummer (071) 306 30 41.

Subsidie

Meerdere projecten in de Reeuwijkse Plassen, waaronder het aanleggen van nieuwe natuurvriendelijke oevers, zijn mede mogelijk gemaakt door een bijdrage van de provincie Zuid-Holland namens het ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie en het ministerie van Infrastructuur en Milieu en door het Innovatieprogramma Kaderrichtlijn Water van het ministerie van Infrastructuur en Milieu.

Kaderrichtlijn Water en Natura 2000

Nederland heeft in Europees kader afspraken gemaakt over de kwaliteit van het oppervlaktewater. Deze afspraken zijn vastgelegd in de Europese Kaderrichtlijn Water (KRW). Uiterlijk in 2027 moeten alle lidstaten aan de KRW-regels voldoen. Het Reeuwijkse plassengebied is een van de eerste gebieden waar we KRW-maatregelen hebben uitgevoerd. Ter voorbereiding op de tweede KRW-fase hebben we van veertig wateren in ons werkgebied informatiebladen opgesteld, ook voor de Reeuwijkse Plassen.

Waterrecreatie

WaterrecreatieOp warme dagen is de verleiding groot om in open water te zwemmen of varen, zo ook in de Reeuwijkse Plassen. Op bijna iedere plas mag gevaren worden, maar alleen met vaarvergunning. Alleen de plas Ravensberg is verboden voor vaartuigen.

In twee plassen bevinden zich officiële zwemwaterlocaties: Broekvelden-Vettenbroek en in 's-Gravenbroek. Hier onderzoeken we regelmatig of het water geschikt is als zwemwater en brengen advies uit. De provincie is toezichthouder op de zwemwaterkwaliteit. Met onze metingen en die van Rijkswaterstaat bepaalt de provincie of de zwemwaterkwaliteit aan de gestelde eisen voldoet en geeft waarschuwingen of een negatief zwemadvies. Klik rechts op deze pagina op Zwemwater en op Pleziervaart voor meer informatie.