Afvalwater bestaat niet

Floor Bal is wethouder in Velsen voor de lokale partij LGV. Onderdeel van zijn portefeuille is de energietransitie. Hij zet zich hier al jaren voor in dus je kunt Floor gerust een koploper noemen als het gaat om gemeentelijke energietransitie. Dat begon al begin deze eeuw, toen hij wethouder Economische Zaken was. Floor: “Het Klimaatakkoord van Parijs moest nog geboren worden maar voor mij was de richting waarheen we moeten bewegen al duidelijk. Sindsdien ga ik daar vol voor”.

De T’s

Waterstof is volgens Floor de heilige graal die we uiteindelijk moeten inzetten. Maar voor we zo ver zijn, zetten we op andere manieren stappen. Hét project voor Velsen en omgeving moet een open warmtenet worden dat warmte levert aan de bebouwde omgeving.

Daarbij speelt het nodige. Welke warmtedragers kun je identificeren en mee krijgen? We zitten in een bijzonder gebied waar juist water veel mogelijkheden biedt. Denk hierbij aan alle ’T’s’: thermische energie uit oppervlaktewater (TEO), thermische energie uit afvalwater (TEA) en thermische energie uit drinkwater (TED). Maar ook TEK, Floors benaming voor thermische energie uit koelwater. Denk in het  havengebied van Velsen ook aan de combinatie van zoet - en zout water en alle energie die in de Noordzee zit, dan zie je de potentie.

Thea en Floor Bal

We zijn al bezig met riothermie-projecten

Riothermie hergebruikt de warmte in het riool die grotendeels afkomstig is van huishoudelijk afvalwater van bijvoorbeeld de douche en de was. Het systeem kan ook koude winnen uit het riool. Met die thermische energie verwarmen of koelen we (delen van) van gebouwen of installaties die in de nabijheid van de riolering staan, zoals het  Vellesan College. Ook werken we aan een pilot waarbij we twee  verzorgingshuizen willen verwarmen met een combinatie van riothermie en warmte- koude- opslag (WKO). En we bouwen en renoveren in Velsen dit jaar al ‘warmtenetproof’, door woningen op te leveren die aangesloten kunnen worden op het warmtenet. Wat Floor ook bezig houdt is de ondergrondse infrastructuur, die moet goed in kaart zijn gebracht, willen we de energietransitie kunnen waarmaken.

Floor: “Mijn doel is een open warmtenet die via backbones te koppelen is aan andere gebieden. Hier heeft het Rijk, wat mij betreft, ook zijn verantwoording in te nemen. Dan praat je ook over werk met werk maken en hoe kosten te besparen. Rijkswaterstaat kan bijdragen door te helpen bij het tracédeel onder het Noordzeekanaal door, via de Velsertunnel. Uiteindelijk doen we het samen. Met bedrijven die warmte leveren, andere overheden waaronder ook de waterschappen, de HVC, het Rijk, de omgevingsdiensten en de wooncorporaties. Het is de uitdaging om te komen tot een gezamenlijke aanpak.

De waarde van water

Thea Fierens, hoogheemraad van Rijnland, heeft onder andere de energietransitie in haar portefeuille Zij vertelt enorm bevlogen over dit thema. “Natuurlijk was waterwarmte altijd al aanwezig”, zegt ze, “maar bij Rijnland beginnen we warmte pas de laatste jaren als een zelfstandig product te zien. In plaats van beschikbare warmte naar zee te laten verdwijnen, willen we de waarde van water meer benutten. De watersector raakt steeds meer verweven met energie, CO2–afname, grondstoffen en data. Nieuwe technieken maken veel mogelijk, dus kunnen wij vanuit onze maatschappelijke betrokkenheid ook gemeenten gaan helpen om hun deel van de energietransitie waar te maken.”

Met name warmte uit water zal voor de waterschappen de komende jaren een groot thema worden. De eerste stappen voor het beschikbaar stellen van warmtewater zijn al gezet. In de gemeente Katwijk werkt Rijnland samen met de gemeente en Dunavie om TEO te gebruiken om woningen en andere gebouwen te verwarmen. In de gemeente Nieuwveen wordt een zwembad verwarmd door TEA. Thea Fierens: “Dit zijn mooie stappen om van afvalwater een nieuw product te maken. Afvalwater bestaat straks niet meer.“

Thea Fierens bij awzi Velzen

Kralen maken en rijgen

De twee zien veel overeenkomsten bij gemeente en waterschap. Zowel wethouder Floor Bal als hoogheemraad Thea Fierens zijn gedreven in het onderwerp. Voor onze samenwerking is de afvalwaterzuiveringsinstallatie (AWZI) in Velsen het aqua- en energieknooppunt. Zoet water, zout water, restwarmte, het is hier allemaal in de buurt. Floor Bal: “Wat mij betreft wordt  zo snel mogelijk concreet. Ik noem al die mogelijkheden de kralen. Mijn oproep: laten Rijnland, de gemeente en al die andere partijen, samen die kralen gaan maken en rijgen tot een goed werkend warmtenet”. Als het aan Thea Fierens ligt geeft zij graag gehoor aan deze oproep. “Als Rijnland willen we actief bijdragen aan de energietransitie en streven we ernaar in 2025 energieneutraal te zijn.

awzi velsen

Meer lezen:

Zwembad Aarweide in Nieuwkoop duurzaam verwarmd

Rioolwater testen op corona

Fotografie Thea Fierens en Floor Bal o.v.v. Reinder Weidijk
Let op: foto’s en video van Thea Fierens en Floor Bal zijn gemaakt voordat Covid 19 zijn intrede deed. Vandaar dat er nog geen afstand van 1,5 meter in acht werd genomen.