Rijnland neemt extra maatregelen om verzilting te beperken

8 augustus 2018 - Het hoogheemraadschap van Rijnland neemt extra maatregelen om de verdere verzilting in het verzorgingsgebied zoveel mogelijk te beperken. Door water via een andere route aan te voeren kan Rijnland de Greenport Boskoop voorzien van een betere waterkwaliteit. Een tweede maatregel is het afdammen van de Leidsevaart in Heemstede. Daarmee wordt voorkomen dat het zoutgehalte van het water in de Bollenstreek oploopt. Als gevolg hiervan is de doorgaande recreatievaart op de Leidsevaart vanaf vrijdag 10 augustus - 6.00 uur voorlopig niet meer mogelijk.

Normaal gesproken krijgt het westen van Nederland voldoende zoet water via de Hollandse IJssel. Als de afvoer van de Rijn onder de 1100 m3/per seconde komt, kan zilt water vanuit de Noordzee via de Nieuwe Waterweg door gebrek aan tegendruk verder de Hollandse IJssel instromen, soms tot aan Gouda. Dit is het punt waar doorgaans 20-25 m3/per seconde wordt ingelaten. Bij extreme droogte raakt dit innamepunt verzilt. 

Verzilt water is onder meer schadelijk voor de natuur en de teelt van bollen, bomen, groente en fruit. Daarom zijn de Kleinschalige Water Aanvoervoorzieningen (KWA) op 24 juli in werking gesteld: via alternatieve routes wordt zoet water vanuit het Amsterdam Rijnkanaal en de Lek naar West Nederland gevoerd. Dat is mogelijk omdat de waterschappen in West en Midden Nederland onder meer het gemaal De Aanvoerder hebben gebouwd, dat 11 m3/sec vanuit het Amsterdam-Rijnkanaal in de Leidsche Rijn pompt.

Greenport Boskoop

Het water van de KWA is beter van kwaliteit omdat het zoutgehalte lager is dan het water dat nu via de Hollandse IJssel binnenkomt. Het westelijk deel van de Greenport Boskoop krijgt dit water al, dat is gemengd met water uit de Gouwe. Rijnland gaat nu ook het oostelijk deel van de Greenport Boskoop van KWA water voorzien, zodat ook daar kwalitatief goed water beschikbaar is. Rijnland maakt daarvoor gebruik van het inlaatgemaal Theo Aendekerk, dat in 2013 speciaal voor deze reden is gebouwd.

Bollenstreek

Verzilting treedt niet alleen op door de aanvoer van water met een hoog zoutgehalte. In diepe polders als de Haarlemmermeer komt van nature verzilt water vanuit de ondergrond naar boven. Om dit zout af te voeren moet het water worden doorgespoeld. Door het watertekort moet Rijnland het water langer vasthouden. Gevolg hiervan is dat de zoutgehalten in het noordelijke deel van het watersysteem van Rijnland oplopen. Ook de Leidsevaart bij Haarlem is in zuidelijke richting aan het verzilten. 

Om te voorkomen dat het verzilte water de Bollenstreek bereikt, wordt er een schot in het water geplaatst ter hoogte van de fietsbrug bij de Kohnstammlaan in Heemstede. De afsluiting geldt tot nader order.

Belangen

Bij belangenafweging rond water geldt in Nederland een zogenaamde ‘verdringingsreeks’. Veiligheid staat bovenaan, maar die is hier niet in het geding. Nu is volgens de regels de afweging gemaakt om de natuur en agrarische sectoren voorrang te geven boven de recreatievaart.

Dijkgraaf Rogier van der Sande: ,,Ons werk bestaat voor een belangrijk deel uit het  afwegen van belangen. We zijn ons ervan bewust dat de stremming van de Leidsevaart vervelend is voor de pleziervaart. Maar we zijn ons óók bewust van de enorme impact van verzilting op de land- en tuinbouw. Daarom treffen we deze maatregelen. Met een relatief kleine hoeveelheid water in Boskoop en de afsluiting van de Leidsevaart kunnen we grote schade aan hoogwaardige teelten zoveel mogelijk voorkomen.”

Regen

De komende dagen wordt er veel regen verwacht. Dat biedt glastuinders de mogelijkheid om hun bassins te vullen. Van der Sande: ,,Dat het de komende dagen gaat regenen wil niet zeggen dat de verzilting op korte termijn is opgelost. Dat gaat zeker nog weken duren. Ondanks de verwachte regen gaat Rijnland komende periode ook gewoon door met de inspectie van dijken op droogtescheuren, omdat er nog altijd sprake is van een groot neerslagtekort.”