Snellere en grotere zeespiegelstijging vraagt om extra inspanning

19 september 2018 - De zeespiegel kan na 2050 mogelijk veel sneller gaan stijgen dan tot nu toe is aangenomen, door het afbreken en smelten van het ijs op Antarctica. Dat blijkt uit een onderzoek van Deltares. Een snellere en hogere zeespiegelstijging heeft voor het waterbeheer en het landgebruik voor Rijnland de nodige gevolgen, stelt dijkgraaf Rogier van der Sande van het hoogheemraadschap van Rijnland.

Niet alleen als het gaat om de waterveiligheid, maar ook voor de zoetwatervoorziening. We zijn al goed op weg met het klimaatbestendig inrichten van de leefomgeving, maar deze nieuwe informatie geeft aan dat nog er een tandje bij moet. Het is belangrijk dat we als regio nu al gaan nadenken over de gevolgen van een hogere zeespiegelstijging op de langere termijn, aldus de dijkgraaf.

Een hogere en snellere zeespiegelstijging heeft voor het waterbeheer in Rijnland grote gevolgen. Het beheergebied van Rijnland ligt grotendeels onder zeeniveau. De relatieve stijging van de zeespiegel gaat hier sneller: Rijnland heeft niet alleen te maken heeft met de zeespiegelstijging, maar ook met bodemdaling door inklinkende veengronden. De bodemdaling kan 1 tot 2 cm per jaar bedragen. De zeespiegelstijging bedraagt nu ´slechts´ 0,2 cm per jaar. maar als dat oploopt naar 1cm per jaar, dan daalt het maaiveld dus tweemaal zo snel onder zeeniveau. De risico’s op overstromingen nemen daardoor toe.

Niet alleen de waterveiligheid komt verder onder druk te staan. De kans op verzilting van het inlaatpunt bij Gouda wordt steeds groter, omdat zeewater steeds verder landinwaarts trekt. Nu moet Rijnland eens per acht jaar terugvallen op alternatieve wateraanvoer uit het oosten - via het Amsterdam-Rijnkanaal. Deze zomer is die aanvoer aangezet om voldoende water van goede kwaliteit te leveren om verzilting tegen te gaan. Die verzilting heeft nadelige gevolgen voor de land- en tuinbouw en de natuur. Als dat veel vaker wordt, dan is een permanente oostelijke aanvoer noodzakelijk.

Gemalen 

Bij wateroverlast slaat Rijnland water uit naar de Noordzee. Dat gebeurt via de gemaal in Katwijk of de gemalen bij het Noordzeekanaal en de Hollandse IJssel. Hogere zeespiegel betekent meer pompinspanningen en bij heel hoge standen zelfs beperkingen voor uitmalen. Dat vergt kostbare aanpassingen van gemalen. Het Rijk zal daarbij ook nog eens veel meer geld kwijt zijn aan zandsuppleties om de kust op sterkte te houden.

Dijkgraaf Van der Sande: ,,Op het gebied van waterbeheer zijn we in Nederland tot veel in staat. Hoewel de effecten van een versnelde zeespiegelstijging pas na 2050 merkbaar worden, is het verstandig om nu al na te denken over de gevolgen van klimaatverandering op lange termijn. Dit in afwachting van nader onderzoek. Het is van groot belang dat we met alle partners in de regio samen blijven werken aan het klimaatrobuust maken van Rijnland, zodat ook volgende generaties hier veilig kunnen wonen, werken en recreëren.”