Noodmaatregel in Kolksluis Spaarndam

Op maandag 9 november beginnen de werkzaamheden van het hoogheemraadschap van Rijnland aan de kademuren van de Kolksluis in Spaarndam. Aannemer Beens Groep start in opdracht van Rijnland met het vullen van de Kolksluis met zand tot onder de waterlijn.

Oudste sluis van Europa

De Kolksluis in Spaarndam is de oudste nog werkende sluis van Europa. De kademuren van het in 1280 gerealiseerde rijksmonument zijn aan vervanging toe. Uit recente duikinspecties bleek dat de kademuren in slechte staat zijn. Rijnland besloot uit veiligheidsoverwegingen tot beperking van de belasting van de kademuren. Met kettingen zijn daarom de kademuren van de Oostkolk en de Westkolk afgezet. Totdat de kademuren zijn vervangen, dienen deze te worden gestabiliseerd. Daarom is er een innovatieve noodmaatregel voorbereid. In dit filmpje wordt dat goed uitgelegd.

Hoe werkt het?

Vanaf een drijvend platform (ponton) buiten de kolk pompt een zandpomp zand uit een schip, via een drijvende leiding, de kolk in. De spuitmond van de leiding brengt het zand laag voor laag aan tot één meter onder de waterlijn. Langs de kademuren is de aanvulling hoger; tot ongeveer een halve meter onder water. Het afvoeren van regenwater gaat hierdoor door. De spuitmond beweegt met behulp van lieren geluidsarm door de kolk.
Het zandsproeien heeft twee grote voordelen:

  1. Beperkt overlast voor de omgeving. Materieel, zoals kranen op pontons, gaan de sluis niet in.
  1. Door het stapsgewijs vullen van de kolk met laagjes zand van 5 tot 10 centimeter bouwt de stabiliteit langzaam langs de kademuren op. Ook de slappere bodem van de sluiskolk stabiliseert zo. De laagjes vormen uiteindelijk één hard zandpakket.

Het zand wordt tijdelijk opgesloten tussen grote zakken zand, zogenaamde Big Bags, aan beide zijden van de sluis. Als het zandsproeien klaar is, vervangen wij de Big Bags bij de sluishoofden door damwandschermen. Dat voorkomt het bewegen van de ondergrond en het zandpakket. Een drukmachine – de Silent Piler – drukt vanaf het water de 10 meter lange damwandschermen trillingsarm de grond in. Dit voorkomt dat er schade aan omringende woningen en objecten ontstaat.

Voor meer informatie: zie www.rijnland.net/sluizen-spaarndam.