Nieuwe oevers Bovenlanden Aalsmeer impuls voor waterkwaliteit en natuur

Nieuwe oevers Bovenlanden Aalsmeer impuls voor waterkwaliteit en natuur

Werken aan de waterkwaliteit betekent vooral samenwerken. Marleen van der Dussen weet er alles van. Bij de aanleg van natuurvriendelijke oevers in de Bovenlanden Aalsmeer werkte ze nauw samen met Landschap Noord-Holland. De nieuwe oeverbescherming van de oevers van de Ringvaart en de Molenpoel is onlangs opgeleverd. Nu is het geduld hebben, wachten hoe de natuur ter plekke zich ontwikkelt.

Marleen van der Dussen, relatiemanager bij Rijnland, legt uit dat het project bij de Bovenlanden Aalsmeer onder de Europese Kaderrichtlijn Water (KRW) valt. Voor Rijnland betekent dit dat er 41 grote plassen en wateren, waterlichamen in Rijnland-jargon, worden aangepast om de natuurwaarden te verbeteren. In het geval van de Bovenlanden Aalsmeer gaat het om ecologische inrichtingsmaatregelen, zoals natuurlijkvriendelijke oevers, paddenpoelen en vooroeverbescherming. Rijnland verzorgde de financiering, Landschap Noord Holland deed de aanleg en regelt het beheer en onderhoud.

Als voorbeeld noemt Van der Dussen De Oosteinderpoel, een natuurgebied met grotere en kleinere waterpartijen. ‘De Oosteinderpoel met zijn veenoevers heeft op meerdere plekken last van afkalving als gevolg van golfslag. Dit wordt veroorzaakt door wind en boten. De oevers en het riet verdwijnen, ook doordat er bomen op de waterkant staan. Als die omvallen, nemen ze hele stukken oever mee. Zo wordt het water alleen maar groter.’

Goed overleg

Over die afkalving is Rijnland met eigenaar stichting Landschap Noord-Holland in gesprek gegaan. ‘Ook zij hadden al plannen voor die vooroeverbescherming. In goed overleg hebben we naar onze wederzijdse belangen gekeken. Hoe kunnen we de natuurlijke oevers zo goed mogelijk beschermen? Hoe gaan we het onderhoud verzorgen? Wat doen we qua bomenkap? Wat kunnen we doen tegen de golfslag van de vaart? Je kunt niet zomaar de vaart verbieden. Het is een drukbevaren route, met recreatieve bootjes en beroepsvaart. Zeker die beroepsvaart met grotere schepen heeft invloed op de beplanting en oevers door de golfslag. Vooral de zuigende werking onder water is heel intens.’

Positieve impuls

‘We zijn tot een mooie samenwerking gekomen’, zegt Van der Dussen. ‘In de Molenpoel en langs de Ringvaart plaatsten we onder water houten schotten. Deze zorgen voor rustig water langs de oevers. Dat gaat de afkalving tegen én zorgt voor de groei van meer riet- en oeverplanten. Zo ontstaat een extra aantrekkelijke leefomgeving, bijvoorbeeld voor vogels, visjes en insecten. Echt een positieve impuls als we kijken naar de waterkwaliteit.’

Wanneer is er resultaat te verwachten? ‘Dat is moeilijk te zeggen. Je bouwt aan natuur, en dat zijn moeilijk te voorspellen processen. Daar moet je de tijd voor nemen. Soms denk je na een ingreep: Komt dit ooit nog goed? Maar na verloop van tijd herstelt de situatie zich. Sterker nog, het wordt er beter op. Dat is de kracht van de natuur.’ 
 

Hoogheemraad Waldo von Faber zegt over de aanleg van natuurvriendelijke oevers: ’We hebben van de nood een deugd kunnen maken door samen met de Stichting Landschap Noord-Holland natuurvriendelijke oevers aan te leggen. De nieuwe oevers gaan het afkalven van de oevers tegen én er ontstaat nieuwe natuur. Daar hebben we graag geld voor over. Het hoogheemraadschap van Rijnland heeft gemiddeld 5 tot 7 miljoen euro per jaar beschikbaar om 25 van dit soort grote waterlichamen nóg mooier en nog beter te maken qua biodiversiteit. En daar kunnen we met zijn allen van genieten.’