Archiefstuk in beeld

In deze rubriek belichten we bijzondere archiefstukken uit de archieven en collecties van het hoogheemraadschap en zijn rechtsvoorgangers.
  • Een afdruk van de slag bij de Leffingedijk (1600)

    In 1615 werd de eerste overzichtskaart van Rijnland door Floris Balthasars en zijn zoon Balthasar Florisz. van Berckenrode vervaardigd. De kaart bestaat uit 20 bladen, die stuk voor stuk in koperplaten gegraveerd zijn. De originele koperplaten worden nog altijd bewaard in het collectiedepot van Rijnland. Dit is op zichzelf al bijzonder, omdat koper in die tijd zeer kostbaar was en koperplaten werden daarom vaak aangepast, hergebruikt en op den duur omgesmolten. Alleen wanneer een kaart in opdracht werd gemaakt van een bepaalde instantie (bijvoorbeeld de waterschappen), dan wilden deze koperplaten nog wel eens bewaard blijven. In dit geval werden de koperplaten verkocht door de weduwe van Floris Balthasars aan Rijnland.
  • ‘Tot datter de doot naer volcht’

    Op 9 juli 1587 vond er een gruwelijk incident plaats in de herberg van Foy Aelbertszoon op de Spaarndammerdijk in Halfweg. Jan Wollebrantszoon (alias Jan Braessem) stormde de gelagkamer binnen. Daar waren op dat moment meerdere mensen aanwezig, waaronder Jan Franszoon, sluiswachter en opzichter van de Spaarndammerdijk.
  • Een man van betekenis: een toewijding aan Johannes Hudde

    Johannes Hudde, heer van Waveren en Sloterdijk (1628-1704), was een briljant wiskundige. Dat zijn tijdgenoten ook zo over hem dachten blijkt wel uit een kaart van Rijnland en Amstelland gemaakt door Nicolaes Visscher I rond 1698. In de rechterbovenhoek pronkt het familiewapen van Hudde, met daaronder een toewijding in het Latijn. Vlug vertaald staat er het volgende:
  • Vrijheid, gelijkheid en broederschap

    De geest van de Franse revolutie waart al snel ook door Rijnland. Kort na de Bataafse Omwenteling verschijnt de slogan als kop boven alle keuren en bekendmakingen die dijkgraaf en hoogheemraden uitvaardigen. Eeuwenlang is de invloed van Rijnlands inwoners op het reilen en zeilen minimaal.
  • Tegen de schroefboot

    Tot ver na de Franse tijd domineerden zeilschepen de Hollandse binnenwateren. In het midden van de 19de eeuw kreeg het zeilschip er een concurrent bij: een mechanisch aangedreven vaartuig dat schroefstoomschip of kortweg schroefboot werd genoemd.
  • Aankoopbewijs gemeenlandshuis van Rijnland (Breestraat 59)

    Het afgebeelde archiefstuk is een charter, een akte op perkament geschreven. Aan de akte zijn zegels van de schepenen (stadsbestuurders) van Leiden gehangen ter bevestiging van de echtheid en inhoud. Het was in die tijd gebruikelijk dat schepenen akten opstelden, net zoals vandaag de dag de notaris dit doet. De akte is het aankoopbewijs voor een huis in de Breestraat te Leiden. Aan dit bewijs zijn twee oude aankoopakten bevestigd.