42. Aan de slag met de omgevingsvisie Hart van Holland

In de Leidse regio werken overheden, inwoners, ondernemers en organisaties samen aan het vormgeven van de toekomst. Een goed voorbeeld is de omgevingsvisie Hart van Holland.

De tien regiogemeenten – Katwijk, Noordwijk, Oegstgeest, Teylingen, Kaag en Braassem, Leiden, Leiderdorp, Zoeterwoude, Voorschoten en Wassenaar – werkten samen met het hoogheemraadschap van Rijnland aan de Omgevingsvisie Hart van Holland. Namens Rijnland zit ik in de stuurgroep, waar ik me als een vis in het water voel. Het gaat immers over het klimaatrobuust inrichten van onze leefwereld: een belangrijke kerntaak die we als waterschap samen met gemeenten en inwoners vorm moeten geven. 

De opgaven en verschillende spelers

Grote opgaven bepalen het landschap en de ruimtelijke inrichting van de toekomst. Denk daarbij aan woningbouw, klimaatverandering, (transitie van de) landbouw, biodiversiteit, mobiliteit, circulaire economie, open landschappen, energietransitie en nog veel meer.

Nieuw te bouwen woonwijken hebben invloed op de waterberging die nodig is. En de warmtebehoefte van de woningen vraagt om warmtenetten en het benutten van kansen, bijvoorbeeld van thermische energie uit oppervlakte- of afvalwater (TEO en TEA). Kortom: de vragen en de mogelijke antwoorden zitten bij verschillende spelers. 

In de visie is een duidelijke keuze gemaakt om de verstedelijking te concentreren en de diverse landschappen herkenbaar te houden. Maar dan nog zullen er slimme combinaties van functies én (soms pijnlijke) keuzes moeten worden gemaakt. 

Verdelen van lusten en lasten

Omdat de opgaven erg groot en complex zijn, hebben we nagedacht over welke samenhang er is in ‘de dagelijkse woon-, werk- en leefomgeving van mensen’ en op welk schaalniveau we slimme combinaties van oplossingen kunnen vinden. De samenwerking van tien gemeenten en een waterschap onder de vlag van Hart van Holland blijkt goed te werken. We kijken naar wie wat kan bijdragen. Door over de grenzen van je eigen organisatie heen te kijken, krijg je meer oplossingsmogelijkheden én kun je een verdeling maken van lusten en lasten. Maar we zullen ook pijnlijke keuzen moeten maken, waarbij het voordeel voor de regio als geheel soms vóór het nadeel voor een organisatie gaat. Als we zo alle vraagstukken kunnen aanpakken, levert dat een bestendig ingerichte toekomst op. 

Aan de slag trofee 2018

Op 10 september 2018 werd tijdens het praktijkfestival ‘Aan de slag met de Omgevingswet’ de Aan de slag trofee 2018 uitgereikt aan Hart van Holland. De jury gaf complimenten over de wijze van samenwerken en participeren en zei: “Het onderwerp energietransitie is op regionaal niveau stevig op de agenda gezet en is hiermee inspirerend voor lokale en regionale overheden op dit onderwerp. De inhoudelijke verdieping op energietransitie, water en biodiversiteit gaat verder dan menig ander onderzoek.” 

Meer weten over de omgevingswet en het waterschap? Lees dan deze interviews: