Rioolwaterzuiveringsinstallatie als energie- en grondstoffenfabriek

De Nederlandse waterschappen beschouwen afvalwater niet langer als een afvalproduct, maar als een bron van duurzame energie, grondstoffen en schoon water.

Sinds 2012 is Rijnland aangesloten bij De Energie- & Grondstoffenfabriek. Dit samenwerkingsverband van waterschappen is bedoeld om gericht en gebundeld onderzoek en pilots uit te voeren naar de winning van energie en grondstoffen uit afvalwater van de rioolwaterzuiveringsinstallaties( RWZI’s). 

Het uiteindelijke doel van de Energie- & Grondstoffenfabriek is de transitie van afvalwaterzuivering naar hergebruik van energie en grondstoffen uit afvalwater. Om zo een bijdrage te leveren aan de circulaire economie en de energietransitie waar wij als hoogheemraadschap onze bijdrage aan willen leveren. 

Energiefabriek 

Afvalwater zit vol energie. Allereerst heb je de thermische energie van het warme water dat in het riool terechtkomt via de douche, (af)wasmachine en andere warmwaterbronnen. Die thermische energie uit afvalwater (TEA) zetten we sinds kort in om het buitenzwembad Aarwijde in Nieuwkoop te verwarmen. En er zijn plannen om het naast onze RWZI Nieuwveen te ontwikkelen bedrijventerrein Schoterhoek II met TEA te verwarmen. 

Een andere belangrijke energiebron is biogas. Dit gas komt vrij bij de vergisting van het zuiveringsslib uit de RWZI in een vergistingstank. Via een warmtekrachtkoppeling (WKK) zetten we het biogas om in warmte en elektriciteit of kunnen we groen gas van aardgaskwaliteit maken. 

Voor de langere termijn overwegen we inzet van een innovatieve techniek waarbij zuiveringsslib op lage temperatuur gedroogd wordt tot slibkorrels. Deze korrels hebben een verbrandingswaarde die te vergelijken is met bruinkool en vormen een interessante nieuwe energiebron. Door langlopende slibverwerkingscontracten kunnen we deze innovatie echter voorlopig nog niet inzetten.

Grondstoffenfabriek 

Tijdens de zuivering van afvalwater in RWZI’s komt vrijwel het hele periodieke systeem der elementen langs. Maar terugwinnen is alleen interessant als het om voldoende grote hoeveelheden gaat. Daarom werken we binnen de Grondstoffenfabriek met een top 5 meest kansrijke terugwinbare grondstoffen: fosfaat, biomassa, alginaat, cellulose en bioplastics. 

Bij Rijnland concentreren we ons vooral op de fosfaatterugwinning uit zuiveringsslib. Na de verbranding van dit slib ontstaat vliegas met een hoge concentratie fosfaten. Het bedrijf Ecophos gaat die fosfaten vanaf 2020 in een nieuwe fabriek uit het vliegas terugwinnen. De opbrengst zal zo’n 80 procent van de totale fosfaatvracht van Rijnland zijn. 

Hoewel niet benoemd als kansrijke grondstof, zien wij het terugwinnen van hoge kwaliteit water als een grote kans. Als het Bestuur zijn goedkeuring verleent, gaan we mede dankzij een subsidie van het Ministerie van I&W gedurende 10 jaar de nazuivering van ons effluent met actief kool testen. 

Samen optrekken 

Kortom: samen met de andere waterschappen zijn we onder de vlag van de Energie- & Grondstoffenfabriek technisch volop aan het experimenteren. De stand der techniek en schaarste bepalen uiteindelijk of het terugwinnen van energie of grondstoffen rendabel zijn. Reden genoeg om samen op te trekken zodat we niet allemaal zelf het wiel uit gaan vinden.  

Bekijk ook: