Langeraarse Plassen

De waterkwaliteit en ecologie in de Langeraarse Plassen kunnen beter: Door de vele algen in het water maar ook door zwevend slib, is het water troebel en groen. In de zomer komt er regelmatig blauwalg voor. Omdat het licht niet tot de bodem kan komen, groeien er vrijwel geen ondergedoken waterplanten in de plassen. Rijnland gaat maatregelen uitvoeren in het kader van de Kader Richtlijn Water (KRW), zodat op termijn de doorzicht verbetert en de diversiteit van het leven in de plassen toeneemt.

Baggerwerkzaamheden in de Noordplas starten half mei 2021

Uit de Noordplas wordt zowel verspreidbare baggerspecie (ca 375.000 m3) als niet verspreidbare baggerspecie (ca.20.000 mᶟ) verwijderd. De schone baggerspecie wordt stikstof-uitstootvrij ontgraven met een elektrische cutterzuiger en gaat via een persleiding naar weilanddepots. De niet verspreidbare baggerspecie wordt met een (diesel) kraan op ponton ontgraven en per vrachtwagen afgevoerd.

In de week van 17 mei start het baggeren van de niet verspreidbare bagger. Dit duurt een paar weken. Met een dieselkraan op de ponton in de zuidwest en zuidoost hoek van de plas. Deze bagger wordt per vrachtwagen afgevoerd.

Het elektrisch baggeren start half juli, planning is nog niet helemaal zeker!

Midden in de plas wordt een slibvang gegraven met een diameter van 200 m, de grond die hierbij vrij komt, wordt verwerkt in een nieuw te realiseren natuurzone van ca. 4 hectare net boven het Kerkpad. Het ontgraven van de slibvang gebeurt ook uitstootvrij met een elektrische kraan.

5751ae69-e95f-4b36-914a-33c79e646fec.jpg

Afbeelding: In het rondje staat de slibvang. Het rechthoekige blokje is de natuurzone met zones A, B, C en D. 

De natuurzone wordt bijna 4 ha groot, maar het grootste deel van dit gebied blijft gewoon water. Het idee is dat licht inval op de bodem voor de ontwikkeling van plantengroei zorgt. In de plas bereikt het zonlicht de bodem niet, door het diepe en troebele water. In de natuurzone wordt de waterbodem naar het licht gebracht, het gebied wordt ondieper gemaakt. Alleen de delen A, B, C en D komen boven water te liggen, A en B als legakker met een bij-vriendelijke inrichting (lage begroeiing)  en C en D als plas dras zone met riet en lisdodde. Om de natuurzone komen palenrijen om het gebied te beschermen.

fc1e7a26-0008-41ef-a7b8-8e755b797a9e.jpg

Stikstof-uitstootvrij werken:

Het grootste deel van het werk wordt elektrisch uitgevoerd. Dat draagt bij aan stikstof-uitstootvrij werken. Een extra plus erop is dat de stroom die wordt gebruikt geen reguliere stroom is, maar groene stroom! Download het certificaat onderaan deze pagina. 

Overall planning

  • Voorbereiding werkzaamheden en aanleg eerste weilanddepot - nu t/m half juli 2021
  • Uitvoering baggerwerk – mei/juni 2021 t/m september 2022
  • Aanvang natuurzone - juli 2021 t/m november 2022
  • Grondwerk en inrichting - september 2021 t/m november 2022.

b40f5ca9-e79e-4ae0-8522-c41fca770071.jpg

Afbeelding: Met drie van deze ankers wordt de baggerzuiger vastgelegd op de plas. 

Achtergrond informatie

De ligging en ontstaan van de plassen

De Langeraarse Plassen bestaan uit een noordelijke en een zuidelijke plas die met elkaar verbonden zijn onder het Kerkpad door en liggen in de gemeente Nieuwkoop. De plassen zijn ontstaan door turfwinning (het geschiedkundige onderzoek is onderaan deze pagina te downloaden). Vanwege het mooie ruimtelijke uitzicht en de mogelijkheden voor waterrecreatie is het aantrekkelijk om aan de plassen te wonen. De kwaliteit van het water en de ecologie in en om het water kunnen beter. Door de vele algen in het water maar ook door zwevend slib, is het water troebel en groen.

Wat is de kwaliteit van het water en hoe willen we dat aanpakken?

Om de waterkwaliteit en ecologie te verbeteren, is een belangrijke stap het doorzicht te verbeteren. Het doorzicht wordt beperkt door twee factoren; de aanwezigheid van algen en het wervelende slib. Om de algen te verminderen kunnen de bronnen van voedingsstoffen aangepakt worden zodat minder fosfaat in het water komt. Bronnen van fosfaat zijn bijvoorbeeld: de aalscholvers in de geerplas, bodemslib (verwering van veenresten), af- en uitspoeling van onverhard en verhard oppervlak de plas in en emissies glastuinbouw en de inlaat van boezemwater. Het hoge fosfaatgehalte is een gevolg van vele jaren!

Voor de aanpak van het wervelende slib kunnen inrichtingsmaatregelen genomen worden zoals baggeren en verdiepingen in de waterbodem aanleggen (hier kan slib bezinken zonder weer op gewerveld te worden). Om zowel algen als wervelend slib tegen te gaan, werken luwte maatregelen, zoals verdiepingen van de waterbodem maar ook bijvoorbeeld door legakkers op de wind aan te leggen om de kracht van de windgolven tegen te gaan.  

Dit soort maatregelen leidt ertoe dat het doorzicht van het water verbetert en het water helderder wordt. Met helderder water kan zonlicht tot de bodem doordringen, waardoor waterplanten de kans krijgen om te groeien. Zo neemt de diversiteit aan waterplanten- en dieren uiteindelijk toe. Rijnland heeft een aantal maatregelen genomen, zie het overzicht per plas.

De planvorming rond het herstel van de legakkers in de zuidelijke plas ligt even stil in afwachting van het resultaat van de aanleg van de slibvang en natuurzone.

Reeds uitgevoerde maatregelen in de Zuidplas

64b01c51-c80a-402e-af79-a77c7ea2caac.jpg

Europese afspraken

In Europees verband zijn afspraken gemaakt over het verbeteren van de waterkwaliteit en ecologie. Deze afspraken zijn vastgelegd in de Kaderrichtlijn Water (KRW) en gelden voor alle lidstaten: uiterlijk in 2027 moet de waterkwaliteit voldoen aan het doel ‘een goede toestand’. Rijnland is verantwoordelijk voor het bereiken van de gestelde doelen voor de 40 KRW-waterlichamen binnen het werkgebied. De Langeraarse plassen zijn een van deze 40 KRW-waterlichamen.

Subsidie

De provincie Zuid-Holland heeft in haar rol als beheersautoriteit Europese subsidie verstrekt voor het project “Verbetering waterkwaliteit Langeraarse plassen door aanleg slibvang en natuurzone” in het kader van het PlattelandsOntwikkelingsProgramma (POP3-subsidie). De Europese subsidie komt uit het Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling (ELFPO). Meer informatie over het ELFPO kunt u hier vinden: https://ec.europa.eu/info/food-farming-fisheries

ELFPO

Nieuwsbrief

Wilt u op de hoogte worden gehouden over dit project? Dan kunt u zich aanmelden voor de nieuwsbrief over de werkzaamheden bij de Langeraarse plassen via info@rijnland.net. 

Meer informatie

Meer informatie vindt u in de downloads rechts op de pagina. Voor meer informatie en meldingen kunt u contact opnemen met het klantcontactteam van Rijnland onder de vermelding Langeraar via 071-3063535 of KlantContactTeam@rijnland.net. Voor vragen over de uitvoering kunt u contact opnemen met mevr. Caroline Schilder van aannemer J.P. Schilder bv, bereikbaar via caroline@jpschilder.nl en nummer 06-43542776.