Vraag en antwoord dijkverbetering Kortsteekterweg

Waarom moet de huidige dijk verbeterd worden? 

De dijk van de Kortsteekterweg t/m de Ziendeweg dient verbeterd te worden, omdat deze niet meer voldoet aan de normen van hoogte en sterkte van de dijk. Voor de dijkverbetering van de Kortsteekterweg is het belangrijkste dat de stabiliteit van de kering wordt verbeterd.

Hoe wordt de huidige dijk verbeterd?

Normaal gesproken wordt een dijk opgehoogd met klei (grondoplossing) eventueel  in combinatie met maatregelen in de teen(sloot). Soms is dit niet mogelijk, omdat er te weinig ruimte is. Dan wordt bekeken of het mogelijk is om een nieuwe damwand te plaatsen. Eventueel kan ook een bestaande damwand worden opgewaardeerd.  Momenteel onderzoeken wij deze drie varianten. Op basis van de huidige kennis ligt onze voorkeur bij het gedeeltelijk opwaarderen van de bestaande damwand in combinatie met het plaatsen van een deels nieuwe damwand. Uiteraard blijft het maatwerk. Hieronder lichten wij de drie varianten kort toe:
Ophogen en verstevigen dijk (in combinatie met aanvullende maatregelen)
Dit is de meest gebruikte oplossing. Hiermee verbreden en verhogen wij de dijk door er klei aan toe te voegen. Deze methode wordt toegepast als er veel ruimte is op de helling (het talud) van de dijk. Als er te weinig ruimte is onderaan het talud dan kunnen er aanvullende maatregelen in de teen(sloot) genomen worden.
Voordelen:
  • Onderhoud in de toekomst is eenvoudig
  • Relatief lage kosten
Nadelen:
  • Impact op het watersysteem in de polder
  • Vaak grote verandering van het gebied (ruimte beslag)
  • Lange uitvoeringsperiode
Nieuwe damwand langs de oeverlijn
Als het ophogen en verstevigen van de dijk door het gebrek aan ruimte niet mogelijk is, kan gekozen worden voor een damwand langs de oeverlijn van de Oude Rijn. Bij een damwand zorg je ervoor  dat er een stevige muur van staal wordt aangebracht, die het water tegenhoudt.
Voordelen:
  • Minimale tot geen verandering van het gebied
  • Sloten kunnen blijven zoals deze zijn
  • Lange levensduur (tot wel 100 jaar)
  • Samenwerking met provincie
Nadelen:
  • Hoge investeringskosten
  • Leggerwijziging / beschermingszones veranderen
Opwaarderen bestaande damwand langs de Oeverlijn
Momenteel zijn er verschillende oever constructies langs de Oude Rijn. Deze zijn niet allemaal bedoeld om het water tegen te houden en moeten daarom worden aangepast om alsnog waterkerend te zijn. Als  er geen damwand aanwezig is, zal daar een nieuwe damwand geplaatst worden
Voordelen:
  • Minimale tot geen verandering van het gebied
  • Sloten kunnen blijven zoals deze zijn
  • Lange levensduur (tot wel 100 jaar)
  • Samenwerking met provincie
  • Duurzaam
Nadelen:
  • Minder hoge investeringskosten als bij het geheel plaatsen van een nieuwe damwand
  • Leggerwijziging / beschermingszones veranderen
Als er een damwand komt wordt de dijk niet meer opgehoogd. De damwand wordt dan de waterkering. De damwand ligt mogelijk wel iets hoger dan de huidige oeverconstructie.

Op welke plekken moet de huidige dijk verbeterd worden?

De gehele dijk die loopt van de Kortsteekterweg, langs de Lindenhovenstraat tot aan de Ziendeweg zal over de gehele lengte verbeterd moeten worden. Het gaat hierbij om een lengte van ongeveer 5,5 kilometer. Op de interactieve kaart kunt u dit bekijken.

Hoeveel centimeter wordt de dijk opgehoogd?

Rijnland streeft ernaar dat de weg circa 70 centimeter boven het normale pijl van de Oude Rijn uitkomt. Dat betekent dat in dit gebied, wanneer gekozen wordt voor een grondoplossing, sprake kan zijn van een gemiddelde dijkverhoging van 20 tot 30 centimeter met soms een lokale uitschieter naar een halve meter.

Als er gekozen wordt voor een damwand, hoe hoog wordt die dan?

Mocht er gekozen worden voor een damwand dan ligt de damwand mogelijk wel iets hoger dan de huidige oeverconstructie.

Wat betekent de dijkverbetering voor de 12 meter lange damwand die onlangs is geplaatst? 

De provincie beheert deze damwand in het kader van vaarwaterverkeer en stelt hieraan andere eisen dan Rijnland doet in het kader van veiligheid. Mogelijk kan de damwand als waterkering ingezet worden, dan bestaat de kans dat deze damwand aangepast moet worden.

Houden de plannen rekening met de cultuurhistorische waarden van het gebied?

Bij een dijkverbetering kijkt Rijnland niet alleen naar de dijk, die verstevigd en opgehoogd moet worden, maar naar de hele omgeving. Hierbij spelen de cultuurhistorische waarden, maar ook de natuur en de uitstraling van het gebied een belangrijke rol. Deze worden allemaal meegenomen in het ontwerp en hierover is nauw overleg met de gemeente en andere betrokken partijen.

Wat gebeurt er met de natuurvriendelijke oever? 

De natuurvriendelijke oever is door Rijnland zelf aangelegd. Het is een mooi voorbeeld van een damwand die als grondkering dient en niet als waterkering. De damwand heeft openingen en is daardoor niet waterdicht. Deze damwand is technisch redelijk eenvoudig om te bouwen naar een waterkering. Zodra de oplossing voor dijkverbetering bekend is kijken we naar de effecten hiervan op de natuurvriendelijke oever en wat de beste oplossing is voor deze locatie.

Is het volledig aanpassen van het jaagpad in Zwammerdam, daar waar de dijk hoger is, de oplossing? Of gebeurt hier iets met de weg? 

Zoals op alle locaties onderzoekt Rijnland ook hier naar welke van de drie mogelijke oplossingsvarianten hier het beste past. Dit doen we in overleg met betrokken bewoners/eigenaren. Welke variant het gaat worden weten we nu nog niet.

Moeten er bomen gekapt worden om de aanpassingen van de dijk te realiseren?

Bomen en beplanting die in het werkvak voor de dijkophoging staan, zullen een dijkophoging zeer waarschijnlijk niet overleven, omdat er teveel grond op de wortels komt. Ook staan deze de dijkophoging vaak in de weg. U moet er daarom vanuit gaan dat deze bomen en beplanting wordt verwijderd.
Alleen voor zeer waardevolle bomen zullen waar mogelijk maatregelen worden genomen om de boom te behouden. Deze maatregelen zijn vaak zeer kostbaar. Wij zijn hier daarom zeer terughoudend in. Compensatie door middel van herplanten van nieuwe bomen is wel een mogelijkheid. Daarnaast zorgen wij bij groene erfafscheidingen dat er ook weer groen wordt teruggeplant.

Wat betekent een buitendijkse damwand voor woningen zonder paalfundering?  

Wat de mogelijkheden en beperkingen daarvan zijn bekijken we per locatie en nemen we mee in de uitwerking. Er is bijna altijd een passende oplossing te vinden.

Wat zijn de gevolgen van de dijkverhoging voor de woningen tussen de weg en de Oude Rijn, met name als er sprake is van (mogelijke) wateroverlast?

Er is een verschil tussen een binnendijkse woning en een buitendijkse woning. De huizen tussen de weg en de Oude Rijn zijn buitendijkse woningen. Juridisch gezien beschermt Rijnland deze woningen niet tegen het hoge water. Maar deze gebieden en daarmee ook de woningen, staan vaak al wat hoger. Als de voorgrond al iets verzakt is en Rijnland verhoogt de weg, dan kan de dijk iets hoger komen te liggen dan het buitendijkse gebied. De verwachting is dat de situatie zich weinig voor doet maar in geval van hoog water kan het water niet weg en is er de kans dat het gebied een soort ‘badkuip’ wordt. Rijnland neemt dit mee in de afweging van varianten en gaat hierover met de betrokken perceeleigenaren in gesprek. Waarschijnlijk zijn hier maatwerkoplossingen nodig. 

Hebben de werkzaamheden effect op mijn perceel?

Objecten zoals schuurtjes, hekwerken, bomen en struiken op de dijk, mogen volgens de regels van Rijnland (de Keur) alleen geplaatst worden als de eigenaar ze weghaalt als dit nodig is voor het verbeteren van de dijk. Rijnland gaat hier in zekere mate coulant mee om. Heeft u specifieke aandachtspunten op uw perceel waarmee wij rekening moeten houden? Dan kunt u dit nu al aan ons doorgeven via de interactieve kaart.

Wat verandert de eventuele dijkverhoging aan mijn uitzicht?

Dit hangt af van de specifieke locatie en de gekozen oplossingsvariant. De noodzakelijke verhoging van de dijk verschilt per gebied. Gemiddeld genomen is een verhoging van 20 tot 30 centimeter nodig met soms een lokale uitschieter naar een halve meter. Als er een damwand wordt geplaatst dan is een lagere ophoging mogelijk omdat een damwand nauwelijks verzakt.

Wordt de dijk (deels) afgesloten tijdens de werkzaamheden?

Pas na de keuze voor een voorkeursvariant wordt bekend of de weg moet worden afgesloten. Bij werkzaamheden aan of via de waterkant is er minder overlast dan bij uitvoering via de weg. Wat de impact zal zijn hangt af van de variantkeuze en wordt meegenomen  in de afweging daarover. 

Blijft mijn woning goed bereikbaar tijdens de dijkverbetering?

Op het moment dat Rijnland aan de slag gaat met de weg gaan bewoners hier zeker wat van merken. Wij kunnen ons voorstellen dat dit vervelend is. We kunnen echter de weg nooit volledig afsluiten. Huizen blijven hoe dan ook bereikbaar. 

Houden jullie rekening met de bereikbaarheid van de hulpdiensten?

Ja. De werkzaamheden aan de dijk zullen gefaseerd plaatsvinden waardoor er altijd een wegdeel beschikbaar blijft voor de hulpdiensten. Dit zal worden uitgewerkt in een veiligheidsplan. Rijnland dient hierbij te allen tijde te voldoen aan wet- en regelgeving.

Welke grond gebruiken jullie voor ophoging van de dijk?

De toplaag (10 tot 20 cm) wordt verwijderd. De dijk wordt vervolgens opgehoogd met een vette klei die waterdicht is (EBC klasse I, II of III). Vervolgens wordt de toplaag weer teruggebracht. Waar het geen asfalt betreft zal de bestaande toplaag worden gemengd met nieuwe grond, waarna deze wordt ingezaaid met gras of een bijvriendelijk bloemenmengsel. Rijnland zet zich in voor het behoud van wilde bijen in haar gebied. De keuze hiervoor gebeurt met u als bewoner.

Het plaatsen van damwanden kan schade aan huizen geven, komt er eerst een schouw? 

Rijnland doet voorafgaand aan de start van het project een risico-inventarisatie. Daarnaast zal er voor de daadwerkelijke uitvoering altijd een schouw plaatsvinden om de huidige staat van de gebouwen en de omgeving vast te stellen. Overigens zijn er tegenwoordig nieuwe technieken beschikbaar voor het aanbrengen van damwanden, die minder trillingen veroorzaken waardoor de kans op eventuele schade kleiner is.

Wordt de damwand vanaf het water geplaatst? 

Over het algemeen is plaatsing vanaf het water de meest ideale manier om een damwand te plaatsen maar Rijnland bepaalt niet de wijze van uitvoering, dat is aan de aannemer.

Kan er in de toekomst een trekschuit varen langs het jaagpad tussen Bodegraven en Alphen?

Hoewel het een mooie aanvulling zou kunnen zijn voor de omgeving maakt een eventuele trekschuit geen deel uit van de dijkverbetering van Rijnland. Initiatiefnemers zullen de mogelijkheden hiervoor moeten afstemmen met de gemeente en de provincie.

In hoeverre wordt de dijkverbetering afgestemd op andere projecten in de openbare ruimte zoals de aanleg van glasvezel en/of werkzaamheden aan gasleidingen? 

Rijnland onderzoekt de samenwerking met andere partijen. Hierbij wordt ook rekening gehouden met maatregelen op het gebied van kabels en leidingen in de grond. Waar mogelijk wordt de uitvoering van voorgenomen werkzaamheden met andere partijen gecombineerd.

Is de gemeente betrokken?

Ja. Rijnland onderhoudt contact met de gemeente Alphen a/d Rijn over de dijkverbetering.

Kan ik een deel van mijn grond dat op de dijk ligt verkopen aan het Hoogheemraadschap van Rijnland?

Nee, dat kan helaas niet. Het Hoogheemraadschap van Rijnland koopt geen gronden aan.

Wordt naar aanleiding van dit dijkverbeteringsproject het jaagpad in Zwammerdam aan de bewoners verkocht nadat de dijk verbeterd is?

Rijnland is geen eigenaar van de grond, dit is ons niet bekend.

Wat moet ik zelf betalen en wat betalen jullie als Hoogheemraadschap van Rijnland?

Het Hoogheemraadschap van Rijnland betaalt het benodigde materiaal om de dijk te verbeteren. Het kan voorkomen dat bewoners objecten hebben geplaatst op de dijk en dat Rijnland vraagt deze te verwijderen in verband met de dijkverbetering. Dit wordt bekeken tijdens de een-op-een gesprekken, nadat de voorkeursvarianten bekend zijn.

Hoe ziet de planning eruit?

Daar kunnen wij nu nog geen antwoord op geven. Dit hangt onder andere af van de keuzes die gemaakt moeten worden en ook van hoeveel de dijk moet worden opgehoogd. Het streven is om met de werkzaamheden te starten medio 2022. Wij houden u hier uiteraard goed van op de hoogte.

In welke fase bevindt de dijkverbetering zich momenteel?


Wij zijn nu bezig met de variant keuze. Het bestuur van Rijnland geeft aan welke variant de voorkeur heeft. Daarna volgt de ontwerpfase. Het projectteam zal de variant keuze dan verder uitwerken, zodat ook op detail niveau samen met de omwonenden naar de oplossing kan worden gekeken. Ook wordt er dan gekeken waar maatwerk nodig is.

Welke partijen werken mee aan de dijkverbetering?

De volgende partijen werken mee aan de voorbereiding van de dijkverbetering:
  • Provincie Zuid-Holland
  • Gemeente Alphen aan den Rijn
  • Omgevingsdienst West-Holland
  • Nutsbedrijven
  • Ingenieursbureau Den Boer CCI
  • Dietz Strategie & Communicatie
  • SAB adviseurs in ruimtelijke ontwikkeling

Zijn jullie ook in het gebied aanwezig?

Het projectteam van het Hoogheemraadschap van Rijnland en het bouwteam zijn vanaf het moment dat de werkzaamheden worden uitgevoerd dagelijks ter plaatse. Zodra bekend is wanneer de uitvoering plaats gaat vinden, wordt u ook op de hoogte gesteld van de locatie van het bouwteam.

Ik heb een specifieke vraag, kunnen jullie bij mij langskomen?

U kunt ons via de interactieve kaart, per e-mail en telefonisch benaderen of iemand van het projectteam tijdens een van de bewonersbijeenkomsten aanspreken. Samen kunnen we bepalen of het nodig is dat wij bij u op locatie langskomen of dat uw vraag op een andere manier beantwoord kan worden

Waar kan ik terecht met vragen en opmerkingen?

Naast deze  algemene vragenlijst kunt u op deze website van Rijnland specifieke informatie vinden over de dijkverbetering Kortsteekterweg. Staat uw vraag er niet tussen of heeft u na het lezen van het antwoord nog vragen, dan kunt u ons bereiken door te bellen naar het Klant Contact Team van Rijnland op telefoonnummer 071-306 3535 (maandag t/m vrijdag van 8.00 tot 17.00 uur). U kunt ook gebruik maken van de interactieve kaart of een e-mail te sturen naar dijkverbetering@rijnland.net met als onderwerp: Kortsteekterweg in Alphen a/d Rijn.