Achtergrond project Kolksluis

De Kolksluis is een scheepvaartsluis. Voor de bediening van deze sluis zorgen de vrijwilligers van de Stichting Kolksluis Spaarndam. De sluis heeft een monumentaal karakter, net als veel omliggende huizen en de kastanjebomen op de Oostkolk.

Beschermd dorpsgezicht

De Kolksluis heeft een monumentale status en draagt in belangrijke mate bij aan de karakteristieke, historische uitstraling van Spaarndam. De nieuwe kademuren moeten dus passen in het beschermde dorpsgezicht.

Monumentale kastanjebomen

Voor de renovatie in 1927 stonden er lindebomen op de Oostkolk. Na de renovatie bleven deze lindebomen in eerste instantie staan. Helaas bleken ze binnen 4 jaar na afloop van de werkzaamheden niet meer levensvatbaar. Ze werden vervangen door de huidige kastanjebomen.  Eind 2020 kwamen de bestuurders van Rijnland en de gemeente Haarlem tot de conclusie, dat er voor een veilige uitvoering van de Oostkolk-kade geen andere oplossing is dan de bomen te kappen en nieuwe bomen te planten. In het herplant-plan voor de Oostkolk komen er opnieuw lindebomen op de kade terug. Meer hierover vindt u op de openingspagina van de Kolksluis.

Verschillende belangen en meerdere oplossingsrichtingen

We hebben in 2020 veel onderzoek gedaan naar de conditie van de kademuren en de kastanjebomen bomen. De resultaten vormden de basis voor verschillende ontwerpvarianten. In de presentatie voor de informatieavonden in juni 2020 hebben we de onderzoeken naar de historische waarde van de Kolksluis en de kastanjebomen, inclusief resultaten tot nu, toe op een rij gezet: download de presentatie hier. (pdf, 3.2 MB) 

Zoveel mensen, zoveel meningen als het gaat om het meest geschikte ontwerp voor de kademuren. Een ding staat als een paal boven water: de urgentie om de kademuren te vervangen in het kader van veiligheid. Maar hoe? In de aanloop naar het definitieve ontwerp zijn we met diverse belangengroepen en experts in gesprek gegaan. Meer informatie over de afgewogen opties vindt u in de variantenstudie. (pdf, 1.4 MB)

Bestuurlijk besluit definitief ontwerp kademuur Oostkolk

De gemeente Haarlem wilde de monumentale kademuur op dezelfde plaats houden, het liefst met behoud van de kastanjebomen. Rijnland vond het risico op zettingen bij de uitvoering van deze ontwerpvariant te groot. De zettingen zouden mogelijk schade kunnen veroorzaken aan de monumentale panden die dicht op de Oostkolk-kade staan. Op basis van het uitgangspunt van de gemeente Haarlem, de conditie van de bomen en het risico op zettingen, bleek een uitvoering zonder kastanjebomen de enige mogelijkheid. Deze conclusie is tussen het bestuur van Rijnland en het gemeentebestuur van Haarlem besproken.

Belangenafweging nieuwe bomen

Rijnland is zich sterk bewust van de gezichtsbepalende waarde van de huidige kastanjebomen in het beschermde dorpsgezicht. Voor het plaatsen van nieuwe bomen zijn we daarom in gesprek gegaan met een adviesraad, bestaande uit een bomenexpert, bomenbelangenverenigingen, de aannemer en de gemeente. Daarnaast hebben we een 4-tal bewoners van de Oostkolk en de Westkolk gevraagd om deel te nemen in een klankbordgroep, samen met de Dorpsraad. De gesprekken hebben geleid tot een herplant-plan waarbij de kastanjebomen door 2 soorten lindes vervangen worden. De bomen krijgen verbeterde groeiplaatsen ondergronds en groene boomspiegels bovengronds. Informatie over de herplant  vindt leest u in de nieuwsbrief 'Nieuwe 'bomen Oostkolk' (pdf, 894 kB).