Voor de lens: Archivist Janneke Groen

Wat doet een archivist bij een waterschap?

Ik ben aangenomen als archivist-historica. In deze functie hou ik me met verschillende dingen bezig. Ik krijg bijvoorbeeld informatieverzoeken van collega’s en klanten. Ook help ik mee om de archieven en collecties van Rijnland (digitaal) toegankelijk te maken. En natuurlijk is onderzoek doen ook onderdeel van mijn werk. Mijn onderzoek werk ik uit in artikelen, lezingen en rondleidingen.

Het archief van Rijnland is zeer divers en dus razend interessant. Je vindt er documenten, foto's, prenten, charters en zo'n 11.000 kaarten.

Wat is er zo mooi aan de geschiedenis van Rijnland?

De Rijnlandse geschiedenis is ontzettend oud. In 1255 werd er al een vermelding gemaakt van de eerste heemraden van Spaarndam. En in 1286 werd het waterbeheer ten zuiden van het IJ geregeld, door middel van de samenwerking tussen de heemraden en de baljuw van Rijnland (later de dijkgraaf). Dit maakt Rijnland het oudste, officiële waterschap van Nederland. Bijzonder hè!

In het archief kun je goed zien hoe Rijnland zich door de eeuwen heen het waterbeheer in stand hield. En dat was niet altijd makkelijk. Denk bijvoorbeeld aan de Tachtigjarige Oorlog en de Industriële Revolutie.

Hoe komt het Rijnlandse archief vandaag de dag van pas?

De geschiedenis heeft een soort voorbeeldfunctie. Aan de hand van geschiedkundige documenten beslissen we hoe we dingen vandaag de dag kunnen aanpakken.

Kijk bijvoorbeeld naar vergunningen, zijn die in het verleden wel of niet verleend. Of tekeningen van damwanden die we gebruiken voor hedendaagse werkzaamheden. Ook helpen we bij onderzoek. Zo hebben wij vorig jaar stukken aangeleverd voor het onderzoek naar de oorzaken van de dijkverschuiving in de Tempelpolder.

Kun je wat vertellen over een bijzonder archiefstuk?

Eén van de topstukken van het Rijnlandse archief is het eerste charter van Rijnland (zie foto hieronder). Dit werd in 1255 uitgegeven door graaf Willem II van Holland. In het charter werd de basis gelegd voor de oprichting van Rijnland. Het is geweldig dat een document uit 1255 bewaard is gebleven, maar het document is om een andere reden ook heel interessant.

In de lade waarin het stuk ligt opgeborgen is een notitie toegevoegd van een voormalige archiefmedewerker. Op het briefje staat dat een koninklijke bezoeker van het archief per ongeluk het zegel van het charter had laten vallen. Het is jammer dat het zegel is beschadigd, maar deze notitie maakt de geschiedenis des te meer levendig en tastbaar.

Waar kunnen we meer informatie vinden over het archief?

Hieronder kun je doorklikken naar het digitale archief op de website. Ook schrijven wij regelmatig artikelen over interessante archiefstukken óf historische onderwerpen. Veel kijkplezier!