In een weiland staat een boer met de handen in de zij. De zon schijnt, het gras is groen, maar de koeien blijven binnen. De bodem is te nat. Niet door een storm, maar omdat het waterpeil in de sloot een paar centimeter te hoog staat. Niet dramatisch hoog, geen overstroomde akkers of drijvende hooibalen. Maar net… een paar centimeter te hoog.
En dat is precies de uitdaging.
Waterbeheer in Nederland is geen grof geschut. Wij hebben het niet over “veel” of “weinig” water. Het is voor ons centimeterwerk. Een sloot die een paar centimeter te vol staat kan natte voeten betekenen voor koeien op het land of in een woonwijk. Een paar centimeter te laag? Dat kan leiden tot te droge grond, inklinking en bodemdaling. Vaak onomkeerbaar.
Je zou het niet zeggen, maar om die centimeters te realiseren is veel ruimte nodig. Ruimte om een piekberging aan te leggen, ruimte voor dijken en gemalen en ruimte om zoet water aan te voeren. Een hele puzzel, want in het drukke westen van Nederland zijn er gegadigden voor elke centimeter grond.
Het is vooral belangrijk dat we tijdens die puzzel niet vergeten dat ons land voor een groot deel onder zeeniveau ligt. Water is geen vijand die je buiten de deur houdt met een hoge dijk. Het is een aanwezige huisgenoot waar we elke dag mee samenleven. En dus zetten we gemalen een tandje harder als het regent. Voeren we extra zoet water aan naar ons gebied als het te droog is. Maar vooral: maken we water en bodem sturend in onze keuzes. En werken we steeds slimmer samen met gemeenten, provincies en ruimtelijke ontwikkelaars om een leefomgeving te creëren waarin we rekening houden met water en bodem.
Een paar centimeter water. Het lijkt niets, maar kan alle verschil maken.
Marjon Verkleij-Lemmers
Hoogheemraad
Column Water en Bodem Sturend
We maken water en bodem sturend bij keuzes over de inrichting van ons gebied. In mijn maandelijkse column neem ik je mee wat dat voor Rijnland betekent.