We vervangen de persleiding in Hoofddorp in het landelijk gebied. Hoofdaannemer BAM Energie en Water voert hiervoor de werkzaamheden uit. De oude leidingen worden vervangen voor nieuwe High Density Polyethyleen (HDPE) leidingen. Voor het gedeelte nabij de Polderbaan maken we een gestuurde boring. Voordat de leiding ondergronds verdwijnt, moet deze eerst technisch worden voorbereid. Een proces van lassen, testen en precisie. In het onderstaande interview vertelt Wilfred Leemkuil, Deskundig Inspecteur bij Normec QS Testing hoe dit in zijn werk gaat. De werkzaamheden starten half oktober. De voortgang is te volgen via de BouwApp!
Wat houdt spiegellassen in?
"Spiegellassen is een techniek die wordt uitgevoerd volgens de in Nederland voor deze lasmethode gehanteerde norm NEN 7200:2017. Bij deze techniek worden de uiteinden van PE-buizen, in dit geval gebruikt voor vuilwatertransport (riool), eerst vlak geschaafd", verteld Wilfred. "Daarna wordt er een verwarmde plaat, de zogenaamde ‘spiegel’, tussen de buizen geplaatst. Vervolgens worden beide buisdelen onder een bepaalde druk tegen die plaat aan gedrukt. Door de warmte (ca. 210°C) wordt het materiaal plastisch, oftewel zacht. Op het juiste moment wordt vervolgens de spiegel verwijderd en worden onder een bepaalde lasdruk de twee buisuiteinden direct tegen elkaar geperst, de materialen vloeien in elkaar over. Dat zorgt voor een sterke verbinding. Je ziet dan aan de buitenzijde een verdikking (de zogenaamde lasril) ontstaan omdat het plastische materiaal onder druk omkrult. Door deze vloeiing is de lasnaad zelf niet meer zichtbaar, zou je de buis openzagen."
Waar worden deze spiegellassen uitgevoerd?
"Dit hele proces wordt op dit project uitgevoerd in een speciale container. Deze lascontainer biedt bescherming tegen weersinvloeden zoals regen, wind en temperatuurwisselingen. Dit is cruciaal omdat het spiegellassen afhankelijk is van nauwkeurige temperatuurregeling (rond de 210°C voor HDPE). Binnen een container kan de temperatuur stabiel worden gehouden. De afgesloten ruimte voorkomt dat stof, zand, takjes of insecten in de lasnaad terechtkomen."
Hoe controleert u of de buizen goed aan elkaar zijn gelast?
Wilfred: ”Ik maak als gekwalificeerd inspecteur onderdeel uit van de onafhankelijke, volgens de NEN EN ISO/IEC 17020, type A, geaccrediteerde keuringsinstelling Normec QS te Bennekom. Voor de kwaliteitsbewakingswerkzaamheden, ten behoeve van het vervaardigen van deze lassen, voeren wij in opdracht van het Hoogheemraadschap van Rijnland inspecties/ controles uit. Het belangrijkste onderdeel van deze inspecties zijn het controleren van alle factoren die een invloed kunnen uitoefenen op de kwaliteit van de te vervaardigen lasverbindingen, zoals de omgeving-/ weersomstandigheden, lasdruk/-kracht, temperatuur van de gehanteerde spiegel, gecertificeerde lasser en het gebruik van gecontroleerde lasapparatuur. Wij noemen dit het controleren van de lasparameters. Na het uitvoeren van de laswerkzaamheden worden de lassen op een aantal onderdelen, zoals genoemd in de norm, visueel beoordeeld/onderzocht. Bij dit project is de eerst vervaardigde las tijdens de start van de werkzaamheden, waarbij -ook- lasparameters zijn beoordeeld, in ontvangst genomen bij het laboratorium van Normec QS alwaar er trekproeven op deze las zijn uitgevoerd.”
Wilfred: "Als aanvulling op genoemde inspectie-onderdelen én om een beeld te krijgen van het inwendige van de las kijk ik, d.m.v. ultrasoon, het zogenaamde ToFD (Time-of-Flight Diffraction) als het ware ín de las. Dit soort onderzoek met behulp van radiogolven wordt ook toegepast bijvoorbeeld bij een zwangerschaps-scan (echo). Ik richt twee tasters in een hoek van 60° tegenover elkaar en daarmee ‘kijk’ ik als het ware rondom 360° door de las heen. Zo kan ik zien of er iets in het lasvlak zit, dit worden ‘insluitingen’ genoemd. Denk daarbij aan zandkorrels, vocht en/of luchtbellen. Zo kunnen we vaststellen of de verbinding volledig en betrouwbaar is gelast. Mochten er insluitingen in de las worden gevonden, dan zal de las moeten worden verwijderd en worden de buizen weer opnieuw gelast. Dit alles om zeker te zijn dat er geen breuk/lekkage zal ontstaan. Het moet immers absoluut waterdicht zijn. Als de vuilwaterleiding gelast en goedgekeurd is, dan is deze streng gereed om te zijner tijd in de grond te worden verwerkt.”