Nieuwsbericht

Natuurvriendelijke oevers in de Kagerplassen: Duurzaam werken aan biodiversiteit en waterkwaliteit

19 november 2025
Kagerplassen-werkzaamheden (1)

Het Hoogheemraadschap van Rijnland werkt aan schoon en gezond water in de Kagerplassen. Op verschillende locaties worden daarom natuurvriendelijke oevers en luwteschermen aangelegd. Een luwtescherm houdt golfslag tegen die veroorzaakt wordt door de wind en boten. Deze maatregelen dragen bij aan een betere waterkwaliteit, meer biodiversiteit en bescherming van de oevers tegen afkalving.

Bijzonder aan dit project is dat de aanleg volledig elektrisch gebeurt. Op dit moment zijn de werkzaamheden in volle gang. We verwachten in het eerste kwartaal van 2026 klaar te zijn met het eerste deel, precies op tijd voor het groeiseizoen in het voorjaar. Na het groeiseizoen van 2026 zijn we van plan om nog een extra deel aan te leggen.

Waar zijn wij mee bezig?

Langs de oevers van de Kagerplassen, een waardevol natuur- en recreatiegebied tussen Leiden, Warmond en Kaag, worden leefgebieden voor planten en dieren aangelegd. Dit gebeurt in de vorm van luwteschermen en palenrijen. Deze worden enkele meters uit de oever in het water geplaatst. Achter deze constructies ontstaat een beschutte, windvrije zone: een ideale plek voor waterplanten, vissen, insecten en vogels. Zo ontstaat een natuurlijke overgang van land naar water, die de biodiversiteit stimuleert, de waterkwaliteit verbetert en de oevers beschermt tegen afkalving.

Op deze manier zorgen we ervoor dat dit unieke gebied ook in de toekomst gezond, veilig en aantrekkelijk blijft voor mens en natuur. De aanleg bestaat uit:

  • 800 meter duurzame combischotten. Dit zijn grote houten schotten met een gerecycled kunststof rand die boven het water komt.
  • 2,6 kilometer palenrijen.
  • En op verschillende plekken langs de oevers:
    • Vispassages, dit zijn onderwatergaten zodat de vissen de luwteconstructies kunnen passeren.
    • Oude boomstronken die onderwater schuilplekken bieden voor vissen, de zogenaamde 'vissenbossen'.
    • Speciale drinkplekken voor koeien waar ze kunnen drinken zonder de planten en de oever te vertrappen.
    • Verschillende constructies, zoals trappetjes, zodat dieren vanuit het water weer op het land kunnen komen.

De locaties zijn zorgvuldig gekozen op basis van ligging ten opzichte van zon, wind, golfslag door recreatie, beschikbare ruimte in het water en het gebruik van het achterland. Zo zorgen we voor veel voordeel voor de natuur met zo min mogelijk inspanningen.

Duurzame uitvoering vanaf het water

Wat dit project extra bijzonder maakt, is de manier waarop het wordt uitgevoerd. Aannemer Gebr. Van der Poel werkt volledig elektrisch. De aannemer werkt vanaf pontons op het water. Op dit eiland van pontons staat een keet met zonnepanelen en een mobiele biogasinstallatie van Powercrumbs en Genpower. Deze zogenaamde 'Powerbox' met aangesloten generator maakt stroom van biogas, afkomstig uit restmateriaal zoals rioolslib en mest. Met die stroom laadt de aannemer ’s nachts de accu’s van de kranen op. Is de Powerbox leeg? Dan wordt deze omgewisseld voor een volle.

Door biogas te gebruiken, is het niet nodig om diesel te verbranden. Dat scheelt veel uitstoot en is beter voor het milieu. Deze manier van werken is een grote stap naar bouwen zonder uitstoot en met hergebruik van grondstoffen.

  • Meer over het project in de Kagerplassen

    Lees meer
  • Meer over duurzaam en circulair werken

    Lees meer